Liên quan vụ án này, 3 cán bộ của một chi nhánh ngân hàng bị truy tố về tội “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” nay được thay đổi tội danh sang “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Vụ án từng được toà án đưa ra xét xử nhưng sau đó trả hồ sơ điều tra lại theo yêu cầu của toà.
Theo cáo trạng, Công ty TNHH Trường Ngân (trụ sở chính đặt tại quận 4 và Văn phòng đại diện đặt tại quận 1, TP Hồ Chí Minh) được cấp giấy phép kinh doanh năm 2005, với nhiều ngành nghề, trong đó có mua bán lương thực, thực phẩm, chế biến nông sản... Từ khi thành lập đến tháng 1-2012, công ty thay đổi đăng ký kinh doanh 6 lần. Đến lần thứ sáu thì Bình đứng tên là Chủ tịch HĐTV và Sơn là giám đốc và là người đại diện theo pháp luật.
 |
| Các bị cáo tại phiên toà. |
Trong quá trình hoạt động, liên tiếp trong hai năm 2011, 2012, Công ty Trường Ngân có quan hệ tín dụng với 7 ngân hàng để vay vốn kinh doanh hàng hoá là cà phê xuất khẩu. Đến đầu năm 2012, mặc dù hàng hoá là cà phê của công ty không còn đủ số lượng để cầm cố, thế chấp đảm bảo dư nợ với 7 ngân hàng nhưng do thua lỗ, cần tiền để trả cho các khoản vay tại các ngân hàng và tiêu xài cá nhân, Bình đã trực tiếp và chỉ đạo Sơn tiến hành ký kết các hợp đồng và phụ lục hợp đồng để cầm cố, thế chấp hàng hoá là cà phê, sử dụng hàng hoá đã cầm cố, thế chấp ở ngân hàng này tiếp tục thế chấp ở ngân hàng khác, chỉnh sửa các hợp đồng xuất khẩu cà phê để hợp thức hoá nguồn hàng ra nhằm vay được tiền với cam kết sau khi xuất khẩu hàng sẽ lấy tiền trả nợ.
Kết quả điều tra xác định, trong năm 2012, Bình đã trực tiếp và chỉ đạo Sơn ký kết các hợp đồng, phụ lục hợp đồng cầm cố, thế chấp hàng hoá là cà phê có tổng số lượng hơn 20.800 tấn cà phê là tài sản thế chấp đảm bảo cho các khoản vay tại chi nhánh 5 ngân hàng ở TPHCM.
Tuy nhiên, tính đến ngày 18-9-2012 là ngày ký hợp đồng cầm cố hàng hoá cuối cùng cho Chi nhánh OCB quận 4 nhưng số lượng thực tế trong kho của công ty dùng làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay cho 5 ngân hàng trên chỉ là 8.646 tấn.
Đến thời điểm tháng 3-2017, số lượng cà phê trong kho chỉ còn 1.299 tấn, còn lại 820 tấn qua kiểm tra là tạp chất, còn lại là cà phê đã hư hỏng được xác định là tài sản đảm bảo các khoản dư nợ tại 5 ngân hàng trên và ngân hàng TMCP Quân Đội (MH bank) - chi nhánh Sài Gòn. Đến nay, Bình không còn khả năng thanh toán và chiếm đoạt của 5 ngân hàng số tiền gần 20 triệu USD (tương đương 412 tỷ đồng) và hơn 100 tỷ đồng.
Liên quan đến vụ án này, cáo trạng xác định 3 cán bộ ngân hàng Vietinbank - chi nhánh Nam Sài Gòn đã thiếu trách nhiệm trong việc ký hợp đồng tín dụng cho Công ty Trường Ngân vay vốn. Cụ thể, Phan Công Hiếu (Phó giám đốc), Phan Viết Kỳ (Trưởng phòng) và Trần Thanh Hải (nguyên cán bộ tín dụng) đã không thực hiện đúng, đầy đủ nhiệm vụ được giao trong việc kiểm tra số lượng, niêm phong, quản lý hàng hoá là cà phê do Công ty Trường Ngân cầm cố dẫn đến thất thoát tài sản dẫn đến ngân hàng này không thể thu hồi số tiền 5,24 triệu USD (tương đương 109 tỷ đồng).
Cùng thời điểm này, cũng với thủ đoạn tương tự, Bình đã lừa đảo MB bank - chi nhánh Sài Gòn chiếm đoạt 71,2 tỷ đồng. Với hành vi này, trước đó Toà án quân sự Quân khu 7 đã tuyên phạt Bình 18 năm tù, Sơn 6 năm tù.
Theo kế hoạch, phiên toà sẽ diễn ra trong nhiều ngày.
