Giải pháp ngăn chặn “quái xế” từ gốc trong giới trẻ vị thành niên

Tuyệt đối xử lý nghiêm

Mới đây, xuất hiện vi deo phát tán trên mạng xã hội ghi lại hình ảnh nhiều đối tượng ở phường Đông Hà và Nam Đông Hà tỉnh Quảng Trị dàn hàng ngang chạy xe với tốc độ cao trên đường phố. Nhóm đối tượng này vừa chạy xe vừa bấm còi, nháy đèn làm người tham gia giao thông phải dạt, tấp xe vào lề đường để tránh. Nhiều đối tượng vừa chạy xe, tay cầm theo hung khí hò hét gây náo loạn đường phố.

Lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Trị xác định: hành vi của các đối tượng không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn khiến người dân hoang mang, bức xúc. Ngay trong đêm khi tiếp nhận thông tin, lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo các lực lượng liên quan phối hợp với Công an địa phương làm rõ các đối tượng với phương châm chỉ đạo: tuyệt đối xử lý nghiêm theo pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ bất kể người đó là ai liên quan đến vụ việc.

Ngày 28/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội danh “Gây rối trật tự công cộng”, đồng thời khởi tố 11 bị can liên quan đến vụ gây rối trật tự công cộng nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn phường Đông Hà và phường Nam Đông Hà nêu trên.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị xác định có tổng cộng 21 đối tượng tham gia vào vụ việc. Qua khám xét và truy thu, lực lượng Công an đã tạm giữ các tang vật bao gồm: 6 xe mô tô, xe máy các loại; 1 thanh kim loại gắn lưỡi dao bầu; 1 cây ba chĩa tự chế; 1 thanh kiếm (dạng kiếm Nhật).

Dựa trên tài liệu chứng cứ thu thập được và sự phối hợp Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 tỉnh Quảng Trị, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố đối với 11 bị can. Trong đó ra Lệnh tạm giam đối với 6 bị can và Quyết định giao cho người đại diện hợp pháp theo dõi, quản lý đối với 5 bị can (là người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi). Ngoài ra, 10 đối tượng liên quan nhưng chưa đủ 16 tuổi nên Cơ quan Cảnh sát điều tra lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính.

Điều đáng nói trước đó chưa lâu, Công an tỉnh Quảng Trị vừa xử lý vụ việc thanh thiếu niên tụ tập chạy xe lạng lách, đánh võng xảy ra trên tuyến đường Võ Nguyên Giáp, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị làm 3 người tử vong tại chỗ, hai người khác bị thương.

Theo đó, vào lúc khoảng 0h30 ngày 25/1, có một nhóm thanh niên và trẻ vị thành niên ở xã Bắc Trạch tỉnh Quảng Trị vào phường Đồng Hới tỉnh Quảng Trị để chơi, sau đó rủ thêm 11 đối tượng đi 5 xe mô tô. Khi đến địa điểm thuộc tổ dân phố Hà Dương, phường Đồng Hới, các đối tượng điều khiển phương tiện chạy ẩu, lạng lách, đánh võng trên đường và va chạm với nhau dẫn đến tai nạn.

Vụ tai nạn làm 3 người chết tại hiện trường gồm: Hoàng Đăng Tuấn A (SN 2008), trú phường Đồng Thuận; Nguyễn Minh T (SN 2010), trú thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch và Nguyễn Gia B (SN 2010), trú thôn Thanh Xuân, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị. Hai người bị thương nặng gồm: Lưu Duy T (SN 2009) và Lưu Anh T (SN 2011), cùng trú thôn Tiền Phong, xã Bắc Trạch. Ngay sau đó, Công an tỉnh Quảng Trị đã điều tra làm rõ 17 đối tượng liên quan.

Cần xử lý tận gốc vấn đề

Qua tìm hiểu được biết, theo quy định của pháp luật, người đủ 16 tuổi trở lên mới được điều khiển xe gắn máy có dung tích xi-lanh dưới 50cm3; người đủ 18 tuổi trở lên, có giấy phép lái xe mới được điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô 3 bánh có dung tích xi-lanh từ 50cm3 trở lên (gọi chung là xe máy). Thế nhưng thời gian qua, nhiều trẻ vị thành niên mặc dù không đủ điều kiện vẫn điều khiển xe máy tham gia giao thông, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông (ATGT), thậm chí gây ra những vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng.

Nhiều gia đình vì nuông chiều sở thích của con, nên mặc dù con chưa đủ 16 tuổi vẫn mua xe máy cho con. Khi con có xe máy thì không quản lý được con đi đâu, làm gì. Trong vụ tai nạn làm 3 trẻ vị thành niên chết và 2 bị thương ở phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, chúng tôi chứng kiến nhiều bà mẹ gục ngã khi biết con mất, nhiều bà mẹ mặt thất thần gục xuống bàn nức nở.

Chị P.T.N ở xã Bắc Trạch tỉnh Quảng Trị có con trai 16 tuổi tham gia vào nhóm đối tượng chạy xe lạng lách đánh võng trong vụ tai nạn ở Đồng Hới vừa run bần bật vừa kể: con trai chị học lớp 10, nó đòi mua xe máy, lúc đầu vợ chồng anh chị không đồng ý, sau nó làm mình làm mẩy… Vì chiều con, chị tặc lưỡi mua xe máy cho nó. Mỗi khi đi học nó chạy xe đến gần trường thì tìm chỗ gửi xe chứ không dám đưa vào trường vì sợ thầy cô cấm và Công an kiểm tra. Đi trên đường gặp Công an tuần tra hay tổ xử lý thì nó tìm cách quay đầu xe hoặc bỏ trốn.

Theo số liệu xử lý học sinh vi phạm khi điều khiển xe máy của lực lượng chức năng các tỉnh, thành thì có rất nhiều học sinh điều khiển các loại xe dung tích xi-lanh lớn hơn 50cm3 như Wave Alpha, Honda Vision... để đi học hoặc tham gia giao thông. Trong số này nhiều em vi phạm không đội mũ bảo hiểm, chạy quá tốc độ, lạng lách, chở quá số người quy định, không tuân thủ đèn tín hiệu, chạy dàn hàng ngang, đi ngược chiều, điều khiển xe khi chưa có giấy phép lái xe...

Tình trạng trẻ vị thành niên điều khiển xe máy khi chưa đủ điều kiện là do cha mẹ và bản thân các em chưa hiểu rõ các quy định của pháp luật, hoặc tuy biết nhưng chưa nhận thức được hậu quả, dẫn tới coi thường pháp luật. Để hạn chế, chính quyền địa phương, ngành giáo dục cần phối hợp với Công an các phường, xã trên địa bàn, lực lượng Cảnh sát giao thông đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của các bậc phụ huynh và học sinh.

Các trường học cần có những quy định chặt chẽ nhằm quản lý học sinh, kiên quyết không cho các em học sinh chưa đủ điều kiện điều khiển xe máy vào trường. Cơ quan chức năng cần thực hiện quyết liệt việc xử lý nghiêm các trường hợp phụ huynh giao xe máy cho con khi con chưa đủ điều kiện điều khiển.

Theo quy định mới nhất năm 2025-2026, giao xe máy cho người chưa đủ 16 tuổi điều khiển, chủ xe (cá nhân) sẽ bị phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Nếu chủ xe là tổ chức, mức phạt gấp đôi, từ 16.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Trường hợp để xảy ra TNGT chết người thì người cho mượn, giao phương tiện có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì tội “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” theo Điều 264 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh việc tăng cường tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của các bậc phụ huynh và trẻ vị thành niên về việc sử dụng, điều khiển xe máy đi liền với xử phạt nghiêm theo quy định của pháp luật thì việc cơ quan chức năng cần thường xuyên kiểm tra, xử lý thật nghiêm các cửa hàng “khoác áo” sửa chữa xe máy nhưng thường độ xe cho trẻ vị thành niên.

Vụ việc đau lòng khiến nam sinh lớp 12 thiệt mạng trên quốc lộ 29 (Đắk Lắk) vừa qua, cơ quan chức năng kết luận chiếc xe mà nam sinh điều khiển cũng đã bị thay đổi kết cấu, nâng dung tích xi lanh lên hơn 3 lần. Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, qua giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk, đơn vị đã giám định đối với xe máy biển số 47AB..., nhãn hiệu ESPERO, liên quan vụ tai nạn xảy ra lúc 11h29 ngày 15/4 tại Km198+200 quốc lộ 29, đoạn qua buôn Cư Yuốt, xã Cư Pơng cho thấy xe có số khung RPENCBVPENA0... và số máy VDE.JQ139FMBF... là nguyên thủy, không bị thay đổi. Tuy nhiên dung tích động cơ thực tế tại thời điểm giám định là 155,7cm³, trong khi mẫu xe xuất xưởng chỉ 49,5cm³ (loại xe 50cc).

Trong các vụ việc lực lượng Công an bắt, xử lý các nhóm trẻ vị thành niên dàn hàng hai, hàng ba nẹt pô ầm ĩ, rú ga, lạng lách, đánh võng khiến người đi đường khiếp sợ thì phương tiện các đối tượng sử dụng đều được độ xe khác với nguyên bản. Thú chơi xe độ của một số đối tượng trẻ vị thành niên đang vi phạm các quy định về an toàn giao thông, tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm cho bản thân người lái và người xung quanh.

Tại nhiều địa phương, nhiều các cửa hàng độ xe xuất hiện, trên mạng xã hội các nhóm cho người chơi độ xe cũng được thành lập. Nhiều trẻ vị thành niên đang sử dụng những chiếc xe được độ để có thời gian tăng tốc ngắn nhất có thể, xe được lắp thêm ống xả, ống pô.

Ngăn chặn, xử lý nghiêm việc độ xe ngay từ các cửa hàng độ xe cũng góp phần quan trọng ngăn chặn “quái xế” trong giới trẻ vị thành niên.