Kiên nhẫn đợi thành quả
Năm 2022, tròn 1 năm sau khi bị hoãn lại vì dịch COVID-19, SEA Games 31 diễn ra tại Việt Nam. Cầu mây chứng kiến những màn tranh tài gay cấn ở Nhà thi đấu quận Hoàng Mai, Hà Nội. Nhưng thành tích của họ gần như không được truyền thông để mắt hay quan tâm.
Lý do đằng sau sự im lặng của cầu mây ở kỳ SEA Games trên sân nhà thật đơn giản. Trong 8 nội dung thi đấu, Việt Nam giành được 3 HCB, 3 HCĐ. Làm sao một đội tuyển không có HCV như cầu mây, lại có thể sánh vai cùng cơn mưa vàng diễn ra ở nhiều bộ môn khác?
Việc không giành HCV SEA Games trên sân nhà có thể là thất bại với nhiều đội tuyển. Nhưng dưới con mắt của những HLV cầu mây Việt Nam, đây chỉ như một bước chuẩn bị cho tương lai. Trong 3 trận chung kết, Việt Nam đều thua sát nút đối thủ mạnh nhất trong khu vực là Thái Lan.
SEA Games 32 diễn ra chỉ sau SEA Games 31 đúng 1 năm, và đây còn là năm có ASIAD. Vì lý do đó, câu chuyện cầu mây "thành công hay thất bại" được tạm gác lại. Các HLV, VĐV được trao thêm thời gian để chứng minh bản thân, và họ đã cho thấy mình xứng đáng được tin tưởng.
Một lý do khác giúp cầu mây Việt Nam có thêm thời gian để hướng đến thành tích cao là họ không bị kỳ vọng quá nhiều. Nếu không tính SEA Games 32 tại Campuchia, tấm HCV SEA Games gần nhất của cầu mây Việt Nam trước đây được giành lấy từ năm 2003, giải đấu Việt Nam là chủ nhà.
Tròn 1 năm sau những ngày thi đấu không như ý trên sân nhà, cầu mây Việt Nam đã lại có HCV SEA Games. Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Nguyễn Thị Yến và Trần Thị Ngọc Yến đã làm nên chiến thắng nghẹt thở. Họ vượt qua các đội từ Myanmar và Indonesia với chỉ số phụ sát nút.
Quãng thời gian 20 năm để chờ giành được một tấm HCV SEA Games thật dài, nhưng cũng thật đáng quý. Nhưng bên cạnh đích ngắm là SEA Games, cầu mây Việt Nam đã vượt rất xa khỏi giới hạn đó. Điểm đến tiếp theo chính là đấu trường Á vận hội, nơi một tấm HCV có ý nghĩa lớn hơn rất nhiều.
Tấm HCV SEA Games tại Campuchia như cởi bỏ áp lực cho các VĐV Việt Nam hướng đến ASIAD. Trên đất Trung Quốc, các cô gái Việt Nam một lần nữa bước lên ngôi vô địch. Sau 17 năm kể từ kỳ tích Doha (Qatar), cầu mây một lần nữa trở thành cứu tinh giúp thể thao Việt Nam hoàn thành chỉ tiêu số huy chương vàng tại một kỳ ASIAD.
Những dữ kiện trên cho thấy, tấm HCV SEA Games và ASIAD của cầu mây Việt Nam trong cùng 1 năm không phải phép mầu. Đây là thành quả được kế tục trong 15-20 năm liên tục học hỏi, bồi dưỡng, đồng thời đào tạo thế hệ VĐV kế cận các đàn anh, đàn chị trước đây. Nó giống như tòa nhà không thể xây chỉ trong một ngày.
Đầu tư đáng nể
Trước thời điểm nhiều HLV, VĐV ở một số bộ môn khác chia sẻ nguyện vọng được quan tâm, đầu tư nhiều hơn, cầu mây đã làm được điều đó. Dấu ấn lớn nhất được thể hiện ở bộ môn Cầu mây Hà Nội, nơi đào tạo không ít VĐV là tuyển thủ quốc gia. Sau cú đúp HCV ASIAD 2006 tại Doha, Qatar, cầu mây Việt Nam và Hà Nội đã được đầu tư mạnh mẽ.
Ở thời điểm hiện tại, Cầu mây là một trong những bộ môn được quan tâm, chăm chút bậc nhất tại Hà Nội. Ngân sách dành cho bộ môn này hàng năm vào khoảng 15-20 tỷ đồng. Đổi lại, cầu mây Hà Nội sẽ đảm nhiệm vị trí lá cờ đầu của các địa phương, tạo môi trường tập luyện, cùng tiến bộ với các thành viên đội tuyển quốc gia.
Nòng cốt đội tuyển cầu mây Việt Nam, ở cả đội nam và đội nữ, luôn có các thành viên của Hà Nội. Họ trở thành nhân tố không thể bỏ qua trong việc xây dựng lối chơi chung. Cơ hội được học tập, lắng nghe trực tiếp từ những đàn anh, đàn chị xuất sắc cũng giúp VĐV trẻ của Hà Nội sớm trở thành lực lượng kế thừa xuất sắc.
Có một nguyên nhân khác giúp bộ môn Cầu mây của Hà Nội được đầu tư lớn. Bên cạnh nhiệm vụ trở thành lá cờ đầu, cầu mây Hà Nội cũng nhận trọng trách đảm bảo chỉ tiêu huy chương ở các kỳ ASIAD. Trong số các đội thể thao hiện tại của Việt Nam, Cầu mây là môn duy nhất có bản lĩnh đảm bảo cho chỉ tiêu nặng nề tại đấu trường châu lục.
Nói cách khác, cầu mây Việt Nam, cũng như cầu mây Hà Nội chưa bao giờ để thành tích của mình phụ thuộc vào một vài cá nhân. Kết quả của đội tuyển có thể lên xuống theo thời gian, nhưng luôn đảm bảo ở một mức nhất định, ví dụ như 2-3 huy chương đồng, hoặc 1 huy chương bạc ASIAD.
Bên cạnh cầu mây, nhiều môn thể thao khác của Việt Nam luôn đau đáu với câu chuyện chỉ tiêu và thành tích huy chương. Ở kỳ Á vận hội vừa qua, Điền kinh đã trắng tay, dù 5 năm trước đó giành tới 2 HCV ASIAD. Cử tạ cũng không còn là môn thế mạnh của Việt Nam nữa, khi thế giới điều chỉnh hạng cân và thế hệ VĐV "vàng" không còn thi đấu.
Những ví dụ của điền kinh, hay cử tạ là minh chứng cụ thể nhất cho thấy đảm bảo thành tích như môn cầu mây khó như thế nào. Nhưng chỉ bằng cách vượt qua những thách thức lớn, cầu mây Việt Nam mới chứng tỏ được giá trị, và khẳng định mình xứng đáng được đãi ngộ tốt.
"Lợi thế tự nhiên" ít ai ngờ tới
Trong khung chương trình thi đấu ở các kỳ ASIAD, cầu mây thường có 6 nội dung tranh huy chương. Các nội dung này có thể xoay vòng thay đổi theo từng năm, nhưng nhìn chung bao gồm 3 hạng mục của nam và nữ. Tuy nhiên, có một quy định "ngầm" khác khiến những đội tuyển mạnh như Thái Lan không thể giành toàn bộ số HCV môn Cầu mây.
Quy định được ban tổ chức các nước đăng cai ASIAD đưa ra, đó là mỗi quốc gia chỉ được cử đội tuyển thi đấu tối đa 2/3 số nội dung tranh tài ở môn Cầu mây, trừ nước chủ nhà. Chiếu theo điều này, mỗi nước chỉ có thể giành nhiều nhất 4 HCV ở 4 hạng mục thi đấu, và luôn có 2 HCV thuộc về những quốc gia khác.
Xuyên suốt chiều dài lịch sử môn Cầu mây của ASIAD, bên cạnh Thái Lan tỏ ra quá mạnh, HCV thường thuộc về các quốc gia như Myanmar, Malaysia, Indonesia và Việt Nam. Đây là giải pháp hợp lý để các quốc gia khác, bên cạnh Thái Lan, có thể cùng phát triển cầu mây.
Bình chọn 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2024 
