Gã Don Quixote của ngành công viên giải trí

Làm sao mà một nhóm người Mỹ có đủ khả năng thiết kế một công viên chủ đề dựa trên huyền thoại thần Kim Quy – vốn là ký ức riêng tư của người Việt?

Năm 2008, các nhà đầu tư Singapore công bố kế hoạch xây dựng công viên chủ đề Universal Studios. Trong đó, một hạng mục được đón chờ bậc nhất, là khu tàu lượn kinh dị chủ đề Xác ướp Ai Cập (The Mummy). Khu này được nhận định là chắc thắng: mức đầu tư đến 20 triệu USD.

Ba năm ròng rã thiết kế. Năm 2010, khu tàu lượn Xác ướp được khánh thành. Bill Coan, CEO ITEC Entertainment, nhà thầu đã thiết kế khu vui chơi này hoan hỉ chờ thắng lợi.

Khu tàu lượn chủ đề Xác ướp Ai Cập tại Universal Singapore trở thành bài học lớn với Bill Coan. Ảnh: Klook.
Khu tàu lượn chủ đề Xác ướp Ai Cập tại Universal Singapore trở thành bài học lớn với Bill Coan. Ảnh: Klook.

Thực tế ngược lại. Ông nhận ra trước công trình Xác ướp tâm đắc của mình, có khoảng hơn mười người xếp hàng.

“Đó là lúc tôi nhận ra rằng nền văn hóa Đông Nam Á có xu hướng tránh những thứ liên quan đến người chết sống lại”, Bill Coan nhớ lại. “Hàng triệu USD và ba năm trời và chỉ có một tá người đứng đó mua vé”.

Đó là câu chuyện mà Bill Coan sẽ kể cho bạn nếu hỏi ông về kỷ niệm đáng nhớ nhất của nghề thiết kế công viên chủ đề. Bill là một học trò của Disney, nhưng sinh ra để xông vào những phần của thế giới chưa được thương hiệu này khám phá.

Một trong những mảnh đất đó, là Việt Nam. Tại đây, một đất nước mới làm quen với khái niệm “công viên giải trí” được hơn một thập niên, ITEC được Sun Group lựa chọn để thiết kế những công viên chủ đề đầy thách thức. Một công viên với chủ đề An Dương Vương gặp Rùa Vàng thì sao?

Từ học trò của Disney đến người xông vào bụi rậm

Bill Coan làm cho Disney 14 năm. Đầu thập kỷ 90, ông đến ITEC Entertaiment, một công ty quy tụ nhiều người Disney nhưng muốn tạo ra điều riêng. Ban đầu, khách hàng duy nhất của Bill chính là Disney, sau đó đến Universal Studios. Về sau, các khách hàng thương mại bắt đầu tìm đến ITEC. Công ty nhận được nhiều hợp đồng từ Nhật Bản, đất nước có ngành kinh doanh giải trí theo chủ đề đang bén lửa.

Khi có một số thành tựu, Bill vẫn không quên điểm xuất phát ban đầu. Ông nói thẳng với báo chí: “Khách hàng đến với ITEC vì một danh mục mà chúng tôi đã xây dựng cho Disney”. Nhưng nếu chỉ dừng lại như thế, ITEC cũng chỉ là một kẻ ăn theo.

Thành công với Disney song ITEC luôn kiếm tìm thử thách mới.
Thành công với Disney song ITEC luôn kiếm tìm thử thách mới.

Bill Coan bắt đầu đi vào những thị trường khó tính hơn. Không giữ mình trong ngưỡng an toàn với công viên chỉ toàn những nhân vật kiểu chuột Mickey hay Stars War, họ muốn chọc thử vào những “ổ kiến lửa”.

Năm 2000, Rosenthal Marvin - một người Do Thái đã cải đạo sang Cơ Đốc, muốn tạo ra một trải nghiệm về tôn giáo trên khu bất động sản mà ông sở hữu ở Orlando - Holy Land Experience. Ý tưởng này bị nghi ngờ và chỉ trích về động cơ khi nhiều người buộc tội Rosenthal muốn lôi kéo người Do Thái cải đạo. Phản đối không chỉ nhằm vào Rosenthal mà bất cứ ai liên quan đến dự án đều hứng chung sự phẫn nộ.

Nhưng đoán xem, ITEC nhận thầu. Sau 1 năm, tiêu tốn 16 triệu USD, mô hình thành phố cổ Jerusalem được hoàn thiện, trở thành công viên có chủ đề tôn giáo đầu tiên trên thế giới. Sự phản đối tiếp tục diễn ra.

Rosenthal thừa nhận hầu hết vài ngàn khách mỗi ngày là những người Kito hữu lớn tuổi. Chỉ một số ít người Do Thái đi đến con đường mô phỏng Via Dolorosa để vào ngôi mộ chúa Jesus.

Một lần nữa, ITEC nhận được bài học.

Nhưng 17 năm sau, đất nước của người Do Thái, Israel muốn sở hữu một công viên tôn giáo. ITEC với kinh nghiệm trước đó, đã được mời. Tất nhiên, công viên đặt tại Dimona, dự kiến hoàn thành vào năm 2023, chi phí đầu tư 400 triệu USD sẽ dựa trên các giá trị của người Do Thái.

Thách thức ở châu Á

Châu Á là một “miền Tây hoang dã” trong mắt Bill Coan, một cách nói về mảnh đất chưa được khai phá nhưng có rất nhiều vàng.

Các khách hàng châu Á thường đến ITEC với một yêu cầu theo kiểu: Chúng tôi cần thứ gì độc đáo, còn độc đáo như thế nào là việc của bạn, miễn là hợp lý. Hàng tỷ USD được rót vào dựa trên những phân tích khả thi ít ỏi. Các huyền tích không có khuôn mẫu. Nhưng khi ITEC ra mắt văn phòng Thượng Hải vào tháng 11/2018, công ty đã có hơn 30 dự án đang hoạt động tại Trung Quốc. Mất một thập niên để ITEC học hỏi về việc xây dựng công viên chủ đề ở châu Á, kể từ bài học Xác ướp. Giờ họ là một đơn vị thấu hiểu thị trường này.

Châu Á trở thành thách thức mới với Bill và các cộng sự. Ảnh: Authority Magazine.

Châu Á trở thành thách thức mới với Bill và các cộng sự. Ảnh: Authority Magazine.

ITEC cũng hướng tầm mắt đến những quốc gia như Việt Nam với mức tăng trưởng kinh tế hàng năm trên 6% và có 16,3% dân số thuộc tầng lớp trung lưu.

Trên đỉnh Bà Nà, Sun Group suốt 10 năm qua đã xây dựng lên một trong những công viên giải trí hút khách nhất Việt Nam. Rất nhiều công trình mang tính biểu tượng đã được tạo ra tại Sun World Ba Na Hills: những kỷ lục thế giới về cáp treo, làng Pháp và cây Cầu Vàng nổi danh thế giới.

Thách thức mới dành cho ITEC: đặt thêm kim cương lên một vương miện đã lấp lánh rất nhiều đá quý. Sun Group mời công ty này thiết kế và xây dựng một dự án mới gọi là “Lâu đài Bà Nà” – mà theo các báo cáo gần nhất, có tổng mức đầu tư lên đến hàng trăm tỷ đồng. Trong lâu đài này sẽ là một cuộc phiêu lưu kỳ thú mà ITEC dùng tất cả kinh nghiệm 40 năm của họ tạo ra.

Và tại ngoại thành Hà Nội, dự án công viên Kim Quy – với cảm hứng từ chính các huyền thoại cổ của Việt Nam – được kỳ vọng sẽ trở thành một công viên giải trí tầm thế giới. Tổng mức đầu tư lên tới 4.600 tỷ. Ngay từ cái tên, Kim Quy đã gợi ra thách thức cao độ: những truyền thuyết như Thục Phán xây thành Cổ Loa vốn đã tồn tại trong lớp lớp người Việt, nhưng đều là những tưởng tượng riêng. Đó không phải là Star Wars, không phải là vũ trụ điện ảnh Marvel. Làm thế nào để tạo ra một mẫu số chung cho những ký ức riêng tư?

Đó là đề bài dành cho ITEC, và đáp án sẽ là những trải nghiệm Mỹ thấm đẫm màu sắc Việt, ngay trên đất Việt trong tương lai không xa.

PV

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.