Khởi lên những hy vọng
Theo thông tin chính thức từ Ban tổ chức của Thị trường Dự án Châu Á (APM) lần thứ 24, “Memento Mori: Nước” là một trong hai dự án phim truyện Việt Nam được chọn lựa giới thiệu đến các nhà đầu tư, sản xuất, quỹ hỗ trợ, phát hành… trong khuôn khổ của Liên hoan phim quốc tế Busan vào đầu tháng 10 tới. APM Busan năm nay sẽ diễn ra từ 12-14.10.2021 với 26 dự án phim nghệ thuật (art-house) tiềm năng từ 15 quốc gia được chọn lựa giới thiệu từ 429 đăng ký. APM được đánh giá là bộ lọc tốt nhất hiện có cho các dự án phim nghệ thuật đến từ châu Á.
Dự án thứ 2 của một đạo diễn trẻ, Nguyễn Phan Linh Đan, du học ở Mỹ, mang tên “If Wood Could Cry, It Would Cry Blood”. Đạo diễn Nguyễn Phan Linh Đan là gương mặt từng tham dự Liên hoan phim Busan năm 2019. Khi đó, cô đóng vai trò đạo diễn hình ảnh cho phim “Bí mật của gió” của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, là cha ruột của cô. Năm nay, Linh Đan trở lại Busan với vai trò đạo diễn phim điện ảnh. Đây là dự án phim đầu tay của cô trong vai trò này, sau hàng loạt tác phẩm như MV, phim quảng cáo, phim ngắn.
Đạo diễn trẻ Nguyễn Phan Linh Ðan.
“Memento Mori- Nước” là tác phẩm phim truyện dài thứ hai thuộc bộ ba phim (trilogy) “Memento Mori the Movie” do Marcus Mạnh Cường Vũ viết kịch bản và đạo diễn, lấy cảm hứng từ những câu chuyện có thật trong cuốn sách “Điểm đến của cuộc đời” của tác giả Đặng Hoàng Giang. “Menmeto Mori: Nước” kể câu chuyện về Hà, người mẹ trẻ đồng hành cùng con trai Nam mang bệnh ung thư xương trong những ngày tháng cuối cùng ở bệnh viện và hành trình của cô đối diện với mất mát. Trong nỗi đau cùng cực là những khoảnh khắc của hạnh phúc, biến cố xảy đến đồng thời cũng mở ra cho Hà những cánh cửa của tình người, sự cảm thông, chia sẻ và giác ngộ.
Đạo diễn Marcus Mạnh Cường Vũ chia sẻ: “Được giới thiệu dự án tại APM Busan là ước mơ của tôi, đây là cơ hội để dự án được biết đến ở tầm thế giới, đặt nền móng quan trọng để bộ phim có thể tìm được đủ nguồn lực và khởi quay chính thức trong năm tới. Tôi mong muốn quay sớm, cũng bởi vì các diễn viên nhí được tuyển chọn từ hai năm trước đến nay đều đã lớn rất nhanh”.
Trong vai trò nhà sản xuất của dự án, nhà làm phim Nguyễn Hoàng Điệp cho biết: “APM của Busan có lẽ đã chứng kiến và chào đón tất cả các phim tôi sản xuất. Việc “Menmeto Mori: Nước” đến APM sẽ là khởi đầu tốt đẹp và nhiều hứa hẹn, nhất là trong trường hợp của đạo diễn Marcus Mạnh Cường Vũ - người đi quá nhanh khi có tốc độ 2 năm làm 2 phim truyện dài độc lập. Tôi rất háo hức chờ đợi phiên chợ dự án năm nay, tôi tin là dự án sẽ sớm lọt mắt xanh của các nhà đầu tư và các liên hoan phim uy tín”.
Hiện nay dự án đang trong giai đoạn tiền kỳ, bất kể tình hình dịch bệnh đang diễn tiến phức tạp và khó khăn. Bộ phim dự kiến khởi quay trong năm 2022 và sẽ ra mắt trong năm 2023. Bộ phim đầu tiên thuộc chùm ba phim “Memento Mori: Đất” vẫn đang mong đợi được cộng đồng hỗ trợ tài chính để có thể hoàn thiện phần hậu kỳ chuẩn quốc tế, sẵn sàng ra mắt tại một số Liên hoan phim quan trọng cùng khán giả trong và ngoài nước năm 2022.
“Memento Mori the Movie” gồm ba phần phim có liên quan đến nhau: “Memento Mori: Đất”, “Memento Mori: Nước”, “Memento Mori: Lửa”. Chùm phim tái hiện những câu chuyện của tình cảm gia đình: Vợ chồng, mẹ con, anh em trong bối cảnh Việt Nam thời hiện đại. Ba câu chuyện diễn ra tại ba môi trường sống khác biệt ở ba miền: Thành thị, miền núi và miền biển được kết nối với nhau bởi số phận chung của ba người bệnh ung thư cận tử. Họ tuy khác biệt về tuổi tác, xuất thân và địa vị xã hội cũng như có hoàn cảnh riêng, nhưng đều mong muốn tìm được ý nghĩa cuộc sống. Tiền thân của dự án điện ảnh là dự án sân khấu “Memento Mori” đã từng được lưu diễn 8 buổi tại 5 thành phố của Việt Nam trong năm 2018, được đề cử WeChoice Awards 2018 hạng mục Nhân vật truyền cảm hứng và Đại sứ truyền cảm hứng.
Dự án Memento Mori Nước.
Ngoài hai dự án được lựa chọn tham gia chợ dự án Liên hoan phim Busan, thì phim “Who Created Human Beings” của đạo diễn Lê Bình Giang được giới thiệu tại chương trình Open Doors thuộc Liên hoan phim Locarno (Thụy Sĩ). Liên hoan phim này diễn ra từ ngày 4 đến 14-8. Bộ phim đang trong giai đoạn cuối của khâu kịch bản, kể về chàng cảnh sát tên Sinh và cô bạn gái Linh là người Công giáo. Nhân vật và cốt truyện lấy cảm hứng từ những con người ngoài đời mà đạo diễn quen biết. Phim khai thác sự khác biệt giữa thế hệ cha mẹ lớn tuổi và những người con đã trưởng thành, cũng như các quy tắc tôn giáo và xã hội. Phim dự định khởi quay tại một ngôi làng miền núi vào mùa mưa năm 2022.
Cần bà đỡ cho các nhà làm phim độc lập
Những tín hiệu vui của một mùa làm phim trong bối cảnh dịch bệnh kéo dài, khó khăn của các đạo diễn trẻ cho thấy những niềm hy vọng. Theo nhà sản xuất Nguyễn Trinh Hoan chia sẻ: “Từng tham dự APM Busan năm 2015 cùng với Nguyễn Hoàng Điệp trong vai trò nhà sản xuất của “Ròm”, tôi đồng ý rằng APM là bệ phóng cho các dự án của các nhà làm phim đầu tay hoặc thứ hai. “Memento Mori: Nước” là dự án có thể gây được chú ý do có một câu chuyện tuy đậm chất cá nhân nhưng thông điệp mang tính phổ quát”. Rõ ràng, việc tham gia các chợ dự án là một cơ hội kết nối các nhà sản xuất, nhà đầu tư và nhà phát hành với các nhà làm phim trong khu vực châu Á. Trước đó, vào năm 2020, phim “Ròm” của đạo diễn Trần Thanh Huy đã từng tham gia chợ phim này và nhận được 10.000 tiền thưởng từ hãng CJ của Hàn Quốc, đạo diễn Lê Bình Giang và phim “Who Created Human Beings” cũng dành được 6000 Euro từ giải Arte Kino International.
Đạo diễn Phan Đăng Di, người luôn ủng hộ các nhà làm phim độc lập cũng chia sẻ: “Điều các nhà làm phim trẻ cần chính là các kết nối với các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, mở ra những cơ hội cho họ. Họ cũng cần sự thúc đẩy, động viên của các thế hệ đi trước để có động lực và niềm tin đi con đường của mình”.
Hành trình của các nhà làm phim độc lập ở Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Đạo diễn Nguyễn Thanh Huy mất 8 năm mới đủ kinh phí sản xuất và đưa “Ròm” ra mắt khán giả. Nhiều dự án vẫn đang trong tình trạng đắp chiếu do không có kinh phí sản xuất. Hiện nay, ở Việt Nam, điều mà các nhà làm phim mong mỏi là sự ra đời của “Quỹ hỗ trợ điện ảnh”, nhưng cho đến nay, các dự định vẫn còn nằm trên giấy. Các dự án vẫn chỉ trông chờ vào nỗ lực kết nối của các cá nhân ra khu vực và thế giới. Nhiều năm qua, có một số tổ chức trong nước hỗ trợ các nhà làm phim trẻ như dự án phim ngắn CJ, các bạn trẻ yêu điện ảnh có thể tìm đến các hoạt động của trung tâm Hỗ trợ phát triển tài năng điện ảnh Việt Nam (TPD), sân chơi “Gặp gỡ mùa thu”.
Đạo diễn Phan Đăng Di, người đồng hành cùng các dự án chia sẻ: “Sau 2 năm, những kết quả mà Dự án phim ngắn CJ đạt được quả thật rất đáng tự hào. Các phim được chọn để đầu tư sản xuất lần lượt được giới thiệu và đoạt giải tại các LHP quan trọng nhất của thế giới. Kết quả này rõ ràng đã tạo ra uy tín cho bản thân dự án cũng như gây cảm hứng lớn cho cộng đồng làm phim, đặc biệt là phim nghệ thuật tại Việt Nam”.
Tuy nhiên, chừng đó vẫn chưa đủ. Rõ ràng, điện ảnh Việt đang có một thế hệ các đạo diễn trẻ, tài năng, có những hướng tiếp cận mới mẻ, sáng tạo, tiệm cận với tư duy điện ảnh của thế giới. Điều họ cần, chính là sự hỗ trợ, kết nối của các quỹ điện ảnh, “bà đỡ” cho những nhà làm phim trẻ, những dự án độc lập.
