Người dân nông thôn Hưng Yên bắt nhịp chuyển đổi số

Tiếp cận công nghệ số trong đời sống

Hưng Yên nổi tiếng với các giống nhãn đặc sản như nhãn đường phèn, nhãn cùi cổ, nhãn lồng… Những năm qua, người dân trong tỉnh tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ, góp phần nâng cao giá trị cây nhãn. Nhờ đó, người dân trở thành những chủ thể năng động trong hành trình chuyển đổi số nông nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Thế, Chủ nhiệm HTX nhãn Miền Thiết (xã Triệu Việt Vương), cho biết HTX được thành lập từ năm 2014 với 7 thành viên và liên kết với hàng chục hộ nông dân khác sản xuất theo hướng VietGAP. Đến năm 2020, nhận thấy tiềm năng của thương mại điện tử và mạng xã hội, các thành viên HTX đã tham gia tập huấn bán hàng trực tuyến, livestream giới thiệu sản phẩm. Nhờ đó, HTX không chỉ kết nối tiêu thụ trong tỉnh mà còn mở rộng kênh bán hàng vào các chuỗi siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch, giúp nhãn Miền Thiết tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng và nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Nguyễn Văn Yêm, thành viên HTX, chia sẻ: “Gia đình tôi có hơn 1 ha nhãn. Trước đây, việc tiêu thụ chủ yếu qua thương lái hoặc khách quen. Từ năm 2020, sau khi tham gia các lớp tập huấn trực tuyến, tôi bắt đầu livestream hình ảnh những chùm nhãn chín trong vườn. Nhiều khách hàng hào hứng theo dõi, đặt mua và giới thiệu bạn bè. Thương hiệu và chất lượng nhãn của gia đình được biết đến rộng rãi, việc tiêu thụ thuận lợi hơn nhiều.”

Tại xã Đông Thụy Anh, nổi tiếng với nghề khai thác thủy hải sản và chuyên canh hành, tỏi truyền thống, HTX Trường An đã phát triển vùng trồng tỏi và xây dựng thương hiệu “Tỏi Trường An” với 2 sản phẩm tỏi khô và tỏi đen đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh. Bà Phạm Thị Dung, đại diện HTX, cho biết: “Cùng với tiêu thụ theo kênh truyền thống, chúng tôi đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội như Zalo, Facebook. Nếu trước đây 100% sản phẩm tiêu thụ qua thương lái, hiện khoảng 80% sản lượng được bán trực tuyến. Chúng tôi còn chế biến nhiều sản phẩm giá trị gia tăng như tỏi đen, tỏi đen ngâm mật ong, rượu tỏi đen. Từ đầu năm đến nay, HTX đã cung ứng hơn 50 tấn tỏi và sản phẩm chế biến ra thị trường, góp phần tăng doanh thu và khẳng định thương hiệu địa phương.”

Chuyển đổi số không chỉ thúc đẩy sản xuất mà còn đi sâu vào đời sống hằng ngày của người dân nông thôn. Nhiều hộ dân thành thạo thanh toán điện tử, mua sắm trực tuyến, tra cứu thời tiết và giá nông sản qua điện thoại thông minh. Các nền tảng như Zalo, Facebook và các sàn thương mại điện tử trở thành công cụ hữu ích, giúp tiết kiệm thời gian, mở rộng kết nối thị trường và thúc đẩy giao thương.

Nhiều dịch vụ công như hợp đồng điện tử, hải quan, thuế điện tử, ký số, thanh toán học phí, viện phí, phí và lệ phí hành chính; sử dụng định danh cá nhân hay ví giấy tờ điện tử trên VNeID… được người dân sử dụng thường xuyên. Thanh toán không dùng tiền mặt trong chi trả an sinh xã hội, lương hưu, bảo hiểm xã hội trở thành điểm sáng, góp phần hiện thực hóa Đề án 06, nâng cao chất lượng đời sống.

Bà Phạm Thị Giản, ở xã Diên Hà, chia sẻ: “Từ khi nhận lương hưu qua thẻ ATM, tôi đã biết sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán tiền điện, nước và mua sắm trên Shopee. Nhờ vậy, cuộc sống tiện lợi hơn, giúp tôi tiếp cận nhanh các dịch vụ hiện đại.”

Chuyển đổi số đang từng bước thay đổi đời sống và sản xuất tại các làng quê, giúp người dân tiếp cận công nghệ, thanh toán điện tử, mua sắm trực tuyến và giao thương thuận lợi hơn. Đây là nền tảng để các địa phương phát triển bền vững, hội nhập xu thế công nghệ trong thời đại mới.

Hệ sinh thái nông nghiệp số – VNPT Green

Thực hiện mục tiêu chuyển đổi số toàn diện trong nông nghiệp theo Quyết định 598/QĐ-UBND, chiều 10/11/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hưng Yên phối hợp VNPT Hưng Yên tổ chức hội nghị giới thiệu “Hệ sinh thái chuyển đổi số nông nghiệp – VNPT Green”. Hệ sinh thái này chuẩn hóa dữ liệu, tăng hiệu quả quản lý và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp minh bạch, an toàn.

Hệ thống gồm các phân hệ: quản lý chính quyền số trong nông nghiệp; quản lý chăn nuôi và kê khai đàn; giám sát dịch bệnh thú y; quản lý vùng trồng, vật tư đầu vào, thuốc bảo vệ thực vật; quản lý thủy sản; truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ. Các module vận hành theo nguyên tắc “đúng- đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, đảm bảo dữ liệu chuẩn hóa và cập nhật liên tục ở cấp xã, huyện, tỉnh.

Lộ trình triển khai gồm ba giai đoạn: năm 2025 hoàn thiện hạ tầng và thí điểm phân hệ cơ bản; năm 2026 vận hành chính thức, mở rộng quản lý thú y, phòng chống dịch bệnh và liên thông dữ liệu với vùng trồng, hợp tác xã, cơ sở giết mổ; giai đoạn sau năm 2026 hướng tới mô hình toàn diện, bao phủ giám sát thủy sản, quản lý vật tư và tối ưu chuỗi cung ứng.

Đại diện VNPT Hưng Yên cho biết hệ sinh thái thiết kế theo hướng mở, kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia và nền tảng quản lý của tỉnh, giúp giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả dự báo, điều hành. Theo đánh giá bước đầu, việc áp dụng VNPT Green sẽ tạo lợi thế cho các sản phẩm chủ lực như nhãn, cam, gà Đông Tảo, rau màu nhờ truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu thị trường trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, việc triển khai còn nhiều thách thức, như tỷ lệ người dân nông thôn sử dụng dịch vụ số chưa đồng đều, hạ tầng kết nối ở một số vùng chưa ổn định, dữ liệu đầu vào cần làm sạch và cập nhật liên tục, sự tham gia của hợp tác xã và doanh nghiệp chưa đồng nhất. Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định để hệ sinh thái vận hành hiệu quả, cần sự vào cuộc của chính quyền hai cấp, phối hợp các ngành liên quan và tập huấn rộng rãi cho người dân.

UBND tỉnh Hưng Yên xác định chuyển đổi số nông nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu ngành. Việc triển khai VNPT Green là bước đầu xây dựng hệ thống dữ liệu ngành nông nghiệp thống nhất, phục vụ điều hành và hoạch định chính sách. Sau khi hoàn tất giai đoạn vận hành năm 2026, tỉnh sẽ đánh giá tác động của hệ sinh thái đối với năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí xã hội và mức độ tham gia của người dân, làm cơ sở mở rộng hoặc điều chỉnh mô hình, hướng tới xây dựng nông nghiệp số, nông thôn số gắn với phát triển kinh tế số của tỉnh.