Doanh nghiệp gặp khó vì cùng một hồ sơ, mỗi địa phương xử lý khác nhau

Đề xuất bỏ các thủ tục không còn phù hợp

Theo Bộ NN&MT, thời gian qua, Bộ đã cắt giảm gần 9.000 ngày giải quyết thủ tục hành chính, tương ứng giảm 53,4%; tiết kiệm 5.310 tỷ đồng chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Điều này cho thấy, đã có những cải cách lớn về thủ tục hành chính, trong đó có phân cấp cho địa phương và rà soát nhiều quy định liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sản xuất. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vướng mắc phát sinh trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh, đặc biệt ở quá trình thực thi ở địa phương hiện vẫn còn một số ách tắc.

Theo TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi hiện nay vẫn cần được rà soát để đảm bảo tính thống nhất, tránh tình trạng mỗi đơn vị thực hiện một cách khác nhau, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Việc phân cấp cho địa phương là cần thiết nhưng không nên chuyển những vướng mắc, khó khăn từ trung ương xuống cơ sở.

Trên cơ sở đó, ông Dương đề xuất một số kiến nghị cụ thể như: Bãi bỏ quy định đăng ký kiểm dịch trước vì kiểm dịch là cần thiết nhưng nên thực hiện trực tiếp tại cửa khẩu theo quy định, không cần thêm thủ tục xin phép.

Bãi bỏ các giấy chứng nhận hành nghề không cần thiết đối với những người đã được đào tạo chuyên môn như kỹ sư chăn nuôi, bác sĩ thú y; rà soát lại quy định chỉ định phòng thí nghiệm, chỉ nên áp dụng với các lĩnh vực có rủi ro cao, còn lại cần mở rộng công nhận các đơn vị đủ tiêu chuẩn để tránh ách tắc và độc quyền.

Chủ tịch Hiệp Hội chăn nuôi Việt Nam cũng nhấn mạnh, cần áp dụng đúng bản chất của quản lý rủi ro, theo đó cơ quan quản lý nên tập trung vào những yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, môi trường và sức khỏe con người, thay vì can thiệp sâu vào chất lượng sản phẩm - vốn là trách nhiệm của doanh nghiệp và do thị trường quyết định. Đồng thời, cần thống nhất đầu mối quản lý về môi trường để tránh chồng chéo giữa các đơn vị chuyên ngành.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam nêu ý kiến, hiện nay còn tình trạng thiếu thống nhất trong cách hiểu và tiêu chí xử lý hồ sơ, nhất là với nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Cùng một hồ sơ liên quan đến nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhưng mỗi địa phương lại có cách xử lý khác nhau. Có nơi giải quyết nhanh, nhưng cũng có nơi yêu cầu bổ sung thêm nhiều giấy tờ, kéo dài thời gian thực hiện.

Theo ông Sơn, nguyên nhân một phần do năng lực chuyên môn và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin giữa các địa phương chưa đồng đều.

Vướng mắc thứ hai là tình trạng quá tải, thiếu nhân lực chuyên môn ở cấp địa phương. Nhiều cán bộ chịu áp lực trách nhiệm pháp lý nên có tâm lý xử lý chậm, làm chặt, không dám giải quyết nhanh để thông quan hàng hóa. Điều này khiến doanh nghiệp trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, thức ăn chăn nuôi bỏ lỡ cơ hội xuất khẩu, nhập khẩu hoặc kinh doanh.

Bên cạnh đó, hạ tầng và cơ sở vật chất ở một số địa phương còn hạn chế, khiến việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ mất nhiều thời gian. Với các doanh nghiệp lớn có nhiều nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi ở nhiều tỉnh, việc phải làm việc với nhiều đầu mối địa phương khác nhau cũng gây lúng túng và thiếu thống nhất.

Hiệp hội Gia cầm Việt Nam đề nghị bỏ kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào đối với doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi, bởi doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm trước khi xuất xưởng và chịu sự giám sát thường xuyên của cơ quan quản lý.

Ông Sơn cũng phản ánh thời gian xử lý hồ sơ đăng ký trực tuyến còn kéo dài. Có hồ sơ liên quan đến sản phẩm thuốc thú y mất 6 tháng đến một năm, thậm chí có trường hợp kéo dài nhiều năm. Ngoài ra, quy định về nhãn thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y cũng cần được xem xét lại, bởi nhiều giấy phép chỉ thể hiện nội dung tóm tắt, trong khi yêu cầu nhãn phải ghi phù hợp với giấy phép khiến doanh nghiệp khó thực hiện đầy đủ trên bao bì.

Ngoài ra, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cho rằng, vẫn còn tình trạng trùng lặp, chồng chéo trong đánh giá điều kiện sản xuất thức ăn bổ sung và sản phẩm xử lý môi trường.

Kiến nghị chỉ áp dụng kiểm dịch đối với sữa tươi nguyên liệu

Góp ý về cải cách thủ tục hành chính, ông Tống Xuân Chinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, ngành sữa hiện chịu sự quản lý của ba bộ. Trong đó, Bộ NN&MT quản lý sữa tươi nguyên liệu; Bộ Công Thương quản lý hoạt động chế biến; Bộ Y tế quản lý các sản phẩm sữa có bổ sung vitamin, khoáng chất và các thành phần dinh dưỡng đặc thù.

Theo ông Chinh, hiện nay tất cả các loại sữa và sản phẩm sữa đều thuộc diện phải kiểm dịch. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa thực sự phù hợp với nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá rủi ro, đồng thời làm gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Vì vậy, Hiệp hội đề xuất chỉ áp dụng kiểm dịch đối với sữa tươi nguyên liệu, còn các sản phẩm đã qua chế biến cần được quản lý theo hướng đánh giá rủi ro, phù hợp với thông lệ quốc tế và khuyến nghị của các tổ chức chuyên môn.

Bên cạnh đó, ông Chinh cũng phản ánh những vướng mắc phát sinh sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương. Theo phản ánh của doanh nghiệp, một số giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền cấp trước đây đang gặp khó khăn trong việc được công nhận khi địa phương thực hiện sáp nhập hoặc thay đổi đơn vị hành chính.

Ông Chinh cho rằng các giấy tờ đã được cấp hợp pháp trước khi thay đổi địa giới hành chính cần tiếp tục được công nhận và kế thừa giá trị pháp lý, tránh phát sinh thêm thủ tục cho doanh nghiệp.

Từ thực tế trên, Hiệp hội Sữa Việt Nam đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm có hướng dẫn thống nhất để các địa phương triển khai đồng bộ, hạn chế tình trạng áp dụng khác nhau giữa các địa phương. Đồng thời, cần có lộ trình hỗ trợ nâng cao năng lực cán bộ, cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật tại địa phương nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện hiệu quả, thông suốt và không làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.