Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sau sáp nhập xã Cẩm Lạc, tỉnh Hà Tĩnh có 69 người đã chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Trung tá Bùi Xuân Hùng, Trưởng Công an xã Cẩm Lạc cho biết, những người này thường gặp khó khăn trong việc hòa nhập vì rào cản tâm lý, sự kỳ thị, định kiến từ xã hội và thiếu việc làm ổn định. Trước thực trạng đó, để giúp đỡ những người lầm lỗi đứng lên làm lại cuộc đời, Công an xã Cẩm Lạc đã triển khai mô hình “Chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng”. Thông qua mô hình này, nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp và người dân trong việc hỗ trợ người từng lầm lỡ vượt qua mặc cảm, tự ti, tạo việc làm và điều kiện để họ ổn định cuộc sống.
Là một trong số những người từng lầm lỗi trong quá khứ, sau khi chấp hành xong bản án tù, trở về địa phương, thời gian đầu anh Phạm Bá Q., trú tại thôn Hà Văn, xã Cẩm Lạc gặp rất nhiều khó khăn trong việc tái hòa nhập, nhất là tìm kiếm việc làm. Trong lúc bản thân đang chênh chao nhất thì may mắn lực lượng Công an xã đã thường xuyên động viên, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tư vấn nghề nghiệp kịp thời. Nhờ sự hướng nghiệp đó của lực lượng Công an và cấp ủy, chính quyền địa phương, anh Q. đã mạnh dạn tiếp cận nguồn vốn vay từ Ngân hàng chính sách xã hội theo chính sách tại Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Đến nay, anh Phạm Bá Q. đã là ông chủ của trang trại chăn nuôi lợn nái quy mô hơn 100 con lợn và có thêm cửa hàng cung cấp thức ăn gia súc cho người dân địa phương.
Trung tá Bùi Xuân Hùng cho biết thêm, anh Q. là một trong số rất nhiều người lầm lỗi sau khi thi hành xong bản án trở về địa phương đã được hỗ trợ hướng nghiệp từ mô hình “Chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng” của Công an xã Cẩm Lạc. Thậm chí, nhiều trường hợp chấp hành xong bản án, đã chủ động đến Công an xã để đặt vấn đề hướng nghiệp, hỗ trợ vay vốn để làm lại cuộc đời. Những trường hợp này, không chỉ hoàn lương, mà còn tích cực tham gia vào các hoạt động an sinh xã hội của địa phương, trở thành “tai mắt” của lực lượng Công an trong việc đảm bảo ANTT từ cơ sở khi thường xuyên cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị trong việc giữ gìn an ninh ở thôn xóm.
Tại Hà Tĩnh, hiện nay toàn địa bàn đã xây dựng được 12 mô hình giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Tiêu biểu điển hình là mô hình “Tổ quản lý, giáo dục, giúp đỡ người thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng” tại phường Bắc Hồng Lĩnh; mô hình “Quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng” tại xã Vũ Quang; mô hình “Chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng” ở xã Nghi Xuân... Các mô hình đã thu hút nhiều tập thể, cá nhân tham gia vào công tác quản lý, giáo dục, giúp đỡ, động viên, tạo việc làm, hỗ trợ vay vốn sản xuất, kinh doanh cho những người chấp hành xong án phạt tù về địa phương. Nhờ đó, đã có nhiều người tiến bộ tiêu biểu, không những phát triển kinh tế bản thân mà còn tạo thêm công ăn việc làm cho những trường hợp khác có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Thượng tá Đặng Văn Hướng, Trưởng Công an phường Bắc Hồng Lĩnh cho biết thêm, hiện địa bàn có 20 người đang chấp hành án hình sự tại cộng đồng và 23 người đã chấp hành xong hình phạt tù. Sau khi kiện toàn chính quyền địa phương 2 cấp, Công an phường Bắc Hồng đã tham mưu UBND phường củng cố mô hình, thành lập 24 tổ giám sát giáo dục tại 24 tổ dân phố, mỗi tổ có 8 thành viên, gồm tổ trưởng dân phố, cảnh sát khu vực, cựu chiến binh, hội phụ nữ, đoàn thanh niên và tổ bảo vệ ANTT. Để giúp người lầm lỡ vượt qua mặc cảm tự ti, các thành viên trong “Tổ quản lý, giáo dục, giúp đỡ người thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng” đã thường xuyên động viên, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và hỗ trợ kết nối giúp họ vay vốn để phát triển kinh tế. Từ đầu năm đến nay, đã phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội tư vấn, hỗ trợ vay vốn làm ăn cho 6 người từng chấp hành án phạt tù.
Số liệu từ Công an tỉnh Hà Tĩnh, từ năm 2020 đến nay trên địa bàn toàn tỉnh có 3.147 người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng. Tất cả những người này khi trở về địa phương đều được lực lượng Công an, chính quyền các cấp phân công các tổ chức, cá nhân trực tiếp giáo dục, giúp đỡ và được hỗ trợ, hướng dẫn các thủ tục pháp lý cần thiết, đặc biệt là tìm việc làm. Đến nay, đã có 1.526 người chấp hành xong án phạt tù được các đơn vị, địa phương, tổ chức, cá nhân, cơ sở sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp trên địa bàn tiếp nhận vào làm việc.
Cùng với đó, thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, lực lượng Công an đã phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh và tổ chức liên quan rà soát, xác minh, hoàn thiện hồ sơ, giải ngân cho 280 người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với số tiền hơn 24 tỷ đồng. Việc triển khai Quyết định số 22 được đánh giá là bước đột phá, mang tính nhân văn sâu sắc. Nguồn vốn này giúp họ xây dựng các mô hình chăn nuôi, trồng trọt, kinh doanh dịch vụ… cải thiện kinh tế hộ gia đình, ổn định cuộc sống và hạn chế tái phạm.
Đây thực sự là “chìa khóa” mở ra cánh cửa hoàn lương khi giải quyết đúng và trúng nhu cầu vốn sản xuất. Điển hình, anh Hoàng Ngọc L., trú tại xã Đức Đồng, tỉnh Hà Tĩnh từng vướng lao lý với tội gây tai nạn chết người, rồi bỏ trốn khỏi hiện trường. Trở về địa phương, anh được tiếp cận nguồn vốn vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng chính sách xã hội để đầu tư cải tạo hơn 4.000m2 vườn đồi phát triển chăn nuôi. Chỉ trong thời gian ngắn, mô hình chăn nuôi bò, lợn nái kết hợp với gia cầm của gia đình anh đã đưa lại nguồn thu nhập trên dưới 100 triệu đồng/năm.
Ngoài ra, thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Chính phủ và đề án “Nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về thi hành án hình sự và tái hòa nhập cộng đồng” của UBND tỉnh Hà Tĩnh, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể, doanh nghiệp và ngân hàng để triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ. Đây được xem là giải pháp then chốt, giúp họ tự tạo việc làm, tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống.
Trong thời gian tới, với vai trò nòng cốt, Công an Hà Tĩnh tiếp tục làm tốt vai trò tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cùng cấp trong việc huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị thực hiện có hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng. Chú trọng công tác khảo sát, đánh giá thực trạng nhu cầu của người chấp hành xong án phạt tù để có phương án hỗ trợ sát thực tế. Đẩy mạnh giải ngân nguồn vốn tín dụng theo Quyết định số 22 gắn với việc hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, kinh doanh để người dân sử dụng vốn vay hiệu quả, tránh tái nghèo và tái phạm tội. Bên cạnh đó, chú trọng công tác tuyên truyền, nhân rộng các mô hình tiêu biểu, những tấm gương hoàn lương phát triển kinh tế giỏi để tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
