Sáng 2/12, Bí Thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài và Chủ tịch UBND TP Trần Sỹ Thanh đã đi kiểm tra tiến độ dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá và thực hiện các biện pháp làm sạch sông Tô Lịch.
Bí thư Thành ủy Bùi Thị Minh Hoài và Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh kiểm tra tại Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá. Ảnh: VT
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội, mục tiêu của dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá nhằm cải thiện môi trường sống, hệ sinh thái tự nhiên và điều kiện vệ sinh tại các khu đô thị trung tâm của lưu vực sông Tô Lịch, tả ngạn sông Nhuệ và lưu vực sông Lừ bằng đầu tư phát triển hệ thống thoát nước để thu gom và xử lý lượng nước thải do hoạt động của con người sinh ra nhằm nâng cao khả năng phát triển bền vững cho Thủ đô.
Quy mô thực hiện dự án, xây dựng hệ thống xử lý nước thải khoảng 4.874ha bao gồm nhà máy xử lý nước thải công suất 270.000m3/ngày - đêm và hệ thống cống thu gom, cống bao, hệ thống cống đấu nối (dọc hai bờ sông Tô Lịch, sông Lừ, quận Hà Đông và khu đô thị mới) với tổng chiều dài cống các loại khoảng 41,362km.
Dự án được triển khai thực hiện từ năm 2019 với 4 gói thầu xây lắp chính, tổng vốn 1.133 tỷ đồng. Ngay từ khi triển khai, dự án đã gặp rất nhiều khó khăn. Đến nay, gói thầu số 1 (xây dựng Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá công suất 270.000m3/ngày - đêm), ngày 1/12, Ban Quản lý dự án bắt đầu tổ chức vận hành thử nhà máy theo giấy phép môi trường được duyệt.
Tại cửa điều tiết A hồ Tây (đối diện số 63 phố Trích Sài, quận Tây Hồ), mở cửa xả dẫn nước từ hồ Tây vào sông Tô Lịch cho đoàn công tác kiểm tra thị sát, ông Nguyễn Đình Khuyến, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ cho biết, nếu liên tục mở cửa xả 2 tiếng thì sẽ làm cạn nước hồ Tây.
Sau khi nghe các đơn vị báo cáo, Bí thư Thành ủy Hà Nội nói, nếu làm sạch được sông Tô Lịch nhưng lại ảnh hưởng tới hồ Tây là không được. Vì vậy, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu các đơn vị liên quan cần phải tính tới phương án làm nhanh đường ống ngầm dẫn nước sông Hồng vào sông Tô Lịch.
Cũng tại buổi làm việc, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp cũng đề nghị TP xem xét 2 nội dung kiến nghị. Cụ thể, về xử lý bùn thải của dự án, để bảo đảm ổn định lâu dài hoạt động của nhà máy cũng như công tác xử lý bùn thải chung của TP, kiến nghị UBND TP xem xét chỉ đạo cơ quan có liên quan tổ chức thực hiện ngay dự án xây dựng bãi phế thải thoát nước tại xã Chương Dương, huyện Thường Tín, Hà Nội (X16) hoàn thành trước năm 2030 (trước thời điểm Bãi bùn khu C Yên Sở đóng bãi).
Về việc bảo đảm dòng chảy cho sông Tô Lịch, kiến nghị UBND TP xem xét chỉ đạo cơ quan có chức năng, nghiên cứu phương án dẫn nước sông Hồng vào hồ Tây và đưa nước từ hồ Tây về sông Tô Lịch bằng đường ống riêng tách biệt. Nghiên cứu phương án dẫn nước về sông Tô Lịch qua trạm bơm Liên Mạc theo quy hoạch…
Phát biểu kết luận buổi làm việc, đối với công tác dẫn nước từ sông Hồng qua hồ Tây về sông Tô Lịch, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết lãnh đạo TP đã quyết định triển khai dự án khẩn cấp; giao Sở Xây dựng chủ trì với các sở, ngành, ban quản lý dự án và các địa phương đẩy nhanh tiến độ dự án.
Đồng chí Trần Sỹ Thanh đưa ra thời hạn 3 tháng thực hiện thủ tục và 6 tháng thi công. “Việc đưa nước từ sông Hồng vào sông Tô Lịch, thông qua hồ Tây, đến 2/9/2025 phải hoàn thành, trong bất kỳ hoàn cảnh, điều kiện nào”, Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh và lưu ý trong quá trình thực hiện phải đặc biệt chú ý phương án bảo vệ môi trường sinh thái, hệ sinh thái Hồ Tây bổ cập nước hồ về sông Tô Lịch.
Gợi mở về cách làm, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết việc lấy nước từ sông Hồng về hồ Tây nên có hai đường ống. Cụ thể, một đường bổ cập cho hồ Tây khi cần thiết; đường còn lại thường xuyên bổ cập nước cho sông Tô Lịch, chạy độc lập bằng ống thép, đi ngầm dưới lòng hồ, bơm thẳng vào sông Tô Lịch để không pha loãng nước hồ Tây.
Đề xuất xây dựng hầm chống ngập kết hợp cao tốc ngầm dọc sông Tô Lịch 
Hà Nội xây cống ngầm dẫn nước thải hồi sinh sông Tô Lịch 
