Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS) và Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM).
Theo đó, bị can Bùi Thanh Bình (Trợ lý Hội đồng quản trị VNS, Tổng Giám đốc VTM) bị đề nghị truy tố về tội: “Nhận hối lộ”, “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
16 bị can bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, trong đó có bị can Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch VNS (đã bị tuyên phạt 6 năm tù trong vụ án tại Tổng Công ty Gang thép Thái Nguyên).
Hai bị can bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” là Lê Ngọc Hưng (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai) và Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai).
Bị can Nguyễn Trường Giang (cựu Trưởng phòng quản lý chất lượng và đo lường VTM) bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.
Bị can Trần Tuấn Dũng (Trợ lý Hội đồng quản trị VNS, Thành viên Hội đồng quản trị VTM) bị đề nghị truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm (cựu PGĐ công ty tại Sa Pa) bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng ảnh hưởng với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”.
Liên quan đến vụ án, 5 bị can khác bị đề nghị truy tố về tội “Đưa hối lộ”.
Theo kết luận, VNS là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước và cùng hai cổ đông khác thành lập VTM là Công ty Khoáng sản Lào Cai và Công ty Khống chế cổ phần gang thép Côn Minh - Trung Quốc (viết tắt là Công ty Côn Minh).
Sai phạm đầu tiên từ năm 2009 xảy ra tại UBND tỉnh Lào Cai, khi các cổ đông góp vốn vào VTM đồng ý để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu EPC tại Nhà máy Gang thép Lào Cai trị giá 160 triệu USD.
Bị can Mai Văn Tinh khai, mức giá trên không có cơ sở vì một số nhà thầu khác đang chào giá ở mức 126 đến gần 144 triệu USD. Tuy nhiên, các bị can vẫn để Công ty Côn Minh thực hiện EPC vì nghĩ doanh nghiệp này là cổ đông của VTM nên sẽ có trách nhiệm hơn.
Kết luận giám định thể hiện, việc để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu đã gây thiệt hại tổng cộng hơn 244 tỷ đồng cho Nhà nước, trong đó thiệt hại của VNS là hơn 234 tỷ đồng và Công ty Khoáng sản Lào Cai thiệt hại 10 tỷ đồng.
Các sai phạm tiếp theo xảy ra trong hoạt động kinh doanh, bán than cốc hoặc quặng sắt cho các doanh nghiệp trong nước hoặc xuất khẩu sang Trung Quốc của VTM.
Bị can Bùi Thanh Bình đã nhận tiền của các doanh nghiệp thu mua rồi bán hàng ở mức tiền thấp hơn giá thị trường cho họ. Bị can Bình ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước và đã thực hiện 25 hợp đồng tổng trị giá hơn 2.950 tỷ đồng, thấp hơn giá thị trường nên gây thiệt hại hơn 434 tỷ đồng. Qua đây, bị can Bình được 8 doanh nghiệp hối lộ hơn 53 tỷ đồng.
Giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020, một số doanh nghiệp sau khi mua quặng sắt của VTM lại xin UBND tỉnh Lào Cai cho bán sang Trung Quốc. Nhóm này đến gặp bị can Nguyễn Ngọc Khiêm nhờ giúp đỡ.
Bị can Khiêm gặp bị can Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và bị can Đỗ Trường Giang, khi đó là Giám đốc Sở Công thương tỉnh Lào Cai để đề nghị cấp hạn mức xuất khẩu quặng sắt cho nhóm doanh nghiệp thân quen của mình với mình và được đồng ý.
Sau đó, các doanh nghiệp đã “cảm ơn” bị can Lê Ngọc Hưng 355 triệu đồng và bị can Đỗ Trường Giang 500 triệu đồng.
Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm cũng được các doanh nghiệp “chia phần” với số tiền 4,25 tỷ đồng và 100.000 USD. Trong số tiền 4,25 tỷ đồng, bị can Khiêm “tặng lại” cho bị can Lê Ngọc Hưng 100 triệu đồng, cho bị can Đỗ Trường Giang 50 triệu đồng.
