Đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp: Thiếu và yếu!

Trong khi xu hướng đào tạo âm nhạc không chuyên nở rộ thì đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp lại đang đứng trước nhiều thách thức, một số chuyên ngành đào tạo âm nhạc ở các trường giảm dần về số lượng người theo học…

Từng đào tạo rất nhiều nghệ sĩ tài năng, trong đó có nhiều người đã trở thành phó giáo sư, giáo sư, tiến sĩ, nhà giáo ưu tú, nghệ sĩ biểu diễn nổi tiếng với không ít giải thưởng trong và ngoài nước nhưng khoa Kèn – Gõ của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đang đối diện với khá nhiều vấn đề.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Phương Đông cho biết, nhiều năm gần đây, vấn đề tuyển sinh là câu chuyện nhiều nan giải cho khoa Kèn – Gõ cũng như các khoa nhạc cụ khác tại Học viện.

Không nhiều học sinh muốn theo học chuyên nghiệp các chuyên ngành nhạc cụ phương Tây kinh điển. Lý do là những chuyên ngành này yêu cầu phải được đào tạo rất cơ bản và công phu, thời gian học kéo dài nhiều năm, dễ làm nản lòng người học.

Đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, đặc biệt là biểu diễn nhạc cụ chuyên nghiệp đang gặp nhiều khó khăn hiện nay.
Đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, đặc biệt là biểu diễn nhạc cụ chuyên nghiệp đang gặp nhiều khó khăn hiện nay.

Người theo học cũng cần sự đầu tư khá dài hạn của các gia đình. Khi ra trường, người được đào tạo không có nhiều cơ hội phát huy khả năng cũng như kiếm thu nhập vì không có nhiều cơ quan tuyển dụng, lương bổng lại ít…

Công tác đào tạo và thực hành cũng có nhiều vấn đề phải bàn. Tại các nước có các cơ sở đào tạo các nhạc cụ phương Tây, nhất thiết phải có dàn nhạc giao hưởng, dàn nhạc thính phòng cho học sinh, sinh viên thực tập và thực hành.

Thậm chí, tại các trường âm nhạc lớn trên thế giới, mỗi trường còn có đến 3, 4 dàn nhạc cho sinh viên hoạt động, luyện tập, thực hành, biểu diễn báo cáo trong các năm học. Nhưng, dàn nhạc giao hưởng sinh viên tại Học viện đã không còn hoạt động từ năm 2010…

Với sự đầu tư về đào tạo âm nhạc như ngày nay thì chất lượng đào tạo các nhạc cụ phương Tây sẽ rất khó cạnh tranh với khu vực và châu Á.

Chưa kể, việc tuyển không được nhiều học sinh và nhiều chuyên ngành chỉ tuyển được số lượng ít học sinh dẫn đến việc không đủ biên chế xây dựng các nhóm Ngũ tấu kèn gỗ, Ngũ tấu kèn đồng, trong khi, các nhóm này là bộ khung cho các dàn nhạc thính phóng, giao hưởng trong tương lai.

Việc các dàn nhạc giao hưởng tại Việt Nam đã đủ biên chế dẫn đến việc sinh viên của Học viện không được mời cộng tác, không có cơ hội thực hành. Tình hình nhạc cụ cũ, chất lượng kém sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.

Đội ngũ giảng viên chưa thường xuyên được thực tập nâng cao tay nghề và bổ sung kiến thức âm nhạc mới, đặc biệt là âm nhạc đương đại…

Với ngành chỉ huy hợp xướng, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Cầm cũng chia sẻ rằng so với khu vực và thế giới, vì nhiều lý do chủ quan và khách quan, trình độ hợp xướng của Việt Nam còn non yếu. Số lượng tác phẩm hợp xướng Việt Nam còn quá ít, không đủ để giảng dạy trong toàn khóa học (4 năm).

Về thể loại cũng chưa đa dạng, còn nhiều tác phẩm với những thủ pháp chưa chuẩn mực, rất ít tác phẩm phù hợp dùng để giảng dạy những kỹ thuật chỉ huy khác nhau…

Với nhạc cụ dân tộc, tình hình cũng không mấy khả quan. Theo  giảng viên Nguyễn Thị Thanh Tâm, trong khối di sản văn hóa to lớn của âm nhạc truyền thống Việt Nam thì nhạc cụ truyền thống góp phần không nhỏ trong việc tạo nên những hình thức âm nhạc khác nhau và đòi hỏi phải có một quá trình đào tạo công phu, khoa học, kết hợp với việc duy trì, bảo tồn, phát triển liên tục.

Tuy nhiên, các chương trình đào tạo của chúng ta vẫn thiếu hấp dẫn, chậm đổi mới, trong khi thị hiếu khán giả, các điều kiện xã hội, nhu cầu mới trong xu hướng hội nhập phát triển ngày một cao, đa dạng.

Vị trí vai trò, sức ảnh hưởng của âm nhạc truyền thống đang chịu sức ép rất lớn từ những dòng nhạc, phong cách âm nhạc hiện đại cả trong nước, nước ngoài. Đã có nhiều cuộc hội thảo khoa học được mở ra xung quanh vấn đề đầy cấp thiết này, song kết quả đem lại chưa được là bao.

Thực tế đặt ra cho người làm nghề là phải có sự đổi mới thật sự mới hy vọng hòa nhập được với đời sống âm nhạc đương đại… Chưa kể, việc đào tạo này mới chỉ có khung chương trình mà chưa có một hệ thống giáo trình cụ thể, thống nhất cho mỗi cây đàn…

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam chia sẻ rằng, khoa Nhạc cụ truyền thống của Học viện hiện nay đang đào tạo 8 chuyên ngành: Bầu, Nhị, Sáo, Nguyệt, Tỳ bà, Tam thập lục, Thập lục, Gõ dân tộc.

Đây là những nhạc cụ cơ bản, đặc trưng của dân tộc Kinh. Nhưng nếu giảng dạy nhạc cụ truyền thống mà chỉ xoay quanh các nhạc cụ của người Kinh thì vẫn chưa đủ vì dân tộc thiểu số có nhiều nhạc cụ dân tộc rất đặc trưng...

Tìm giải pháp cho đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp nói chung, đào tạo tài năng âm  nhạc nói riêng trong xu thế hội nhập, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Văn Thành cho rằng, rất cần tìm ra những cách đi mới, chính sách mới, quy trình mới, phương pháp mới để tạo ra động lực mới cho sự nghiệp đào tạo.

Nhà nước nên tập trung kinh phí cho các ngành đào tạo tài năng mũi nhọn, có nhu cầu trình độ cao, không dàn trải nguồn kinh phí cho mục tiêu đào tạo đại trà.

Cần có thêm  nhiều trung tâm đào tạo tài năng trẻ được Nhà nước tạo điều kiện cơ chế, chính sách, tài chính, chế độ đãi ngộ xứng đáng cho đội ngũ giảng viên, học sinh tài năng, mở thêm nhiều cuộc thi chuyên nghiệp cấp quốc gia và thế giới…

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

Diễn ra từ ngày 14/11 - 15/12 tại Hanoi Aqua Central (Hà Nội), triển lãm “Miền xa – Miền gần” giới thiệu 72 tác phẩm của Nhóm Họa sĩ Mười Bốn. Được hình thành từ những chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều vùng đất, các tác phẩm mang đến những cảm nhận đa dạng về thiên nhiên, con người và đời sống bình dị qua ngôn ngữ hội họa.

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Trong 16 ngày (13–28/11), với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất. Đây là hoạt động bên lề hấp dẫn của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức.

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.