Đảm bảo an ninh nguồn nước để phát triển bền vững

Ngày 22/5, tại TP Bắc Ninh, Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp Viện An ninh Phi truyền thống (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Công ty TNHH Tập đoàn Quốc tế Phượng Hoàng tổ chức Hội thảo khoa học "Nhận diện các mối đe dọa (nguy cơ, thách thức) an ninh môi trường và an ninh nguồn nước trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh".

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế-xã hội, môi trường nói chung đang đối mặt với những áp lực và thách thức ngày càng lớn. Các tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái không chỉ làm gia tăng tình trạng ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh môi trường - một bộ phận cấu thành quan trọng của an ninh phi truyền thống và an ninh quốc gia.

Bắc Ninh, một trong những trung tâm công nghiệp phát triển nhanh tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo đảm sự ổn định xã hội và bảo vệ môi trường để phát triển bền vững, cấp uỷ, chính quyền tỉnh Bắc Ninh đã và đang tăng cường thực hiện các giải pháp và nguồn lực cho công tác bảo đảm an ninh môi trường, an ninh nguồn nước. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, trước những cơ hội và tiềm năng, đã xuất hiện một số nguy cơ, thách thức, mối đe dọa với an ninh môi trường, an ninh nguồn nước trên địa bàn.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Đỗ Cảnh Thìn, Phó Viện trưởng Viện An ninh Phi truyền thống, cho biết, tỉnh Bắc Ninh là địa phương thường xuyên đạt chỉ số phát triển kinh tế cao nhờ những điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên và con người.

Để phát huy hơn nữa những điều kiện đó và hướng tới xây dựng, phát triển bền vững tỉnh Bắc Ninh trong tương lai, một trong những yêu cầu then chốt đặt ra là cần chủ động phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ, thách thức, bảo vệ an ninh môi trường, an ninh nguồn nước trên địa bàn tỉnh.

Tại hội thảo, các đại biểu đã trình bày tham luận, trao đổi thông tin để làm rõ bức tranh toàn cảnh và thực trạng các mối đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước tại Bắc Ninh; những điểm nghẽn, khoảng trống trong công tác dự báo, phòng ngừa, kiểm soát rủi ro môi trường; xu hướng mới và tác động tiềm ẩn từ phát triển công nghiệp, tiêu dùng, biến đổi khí hậu và đô thị hóa.

Nhiều ý kiến nêu các giải pháp, phương án khung về phòng ngừa, chủ động ứng phó có hiệu quả các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước phục vụ phát triển bền vững trong những năm tới, nhất là đối với an ninh môi trường làng nghề, các khu công nghiệp. Đồng thời, kiến nghị các chính sách, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường gắn với đảm bảo an ninh môi trường và phát triển bền vững.

Đại tá Nguyễn Hữu Hưng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh thông tin tại hội thảo, thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh là điểm sáng trong phát triển kinh tế xã hội và thu hút đông đảo các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư sản xuất trên địa bàn, trong đó hơn 2.400 doanh nghiệp vốn nước ngoài FDI.

Tuy vậy, với đặc thù là một địa bàn có nhiều khu, cụm công nghiệp và các làng nghề, vẫn còn tình trạng các cơ sở sản xuất phát thải không qua xử lý ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước tại nhiều đoạn của hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, sông Cầu, sông Đuống và sông Ngũ Huyện Khê, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và cấp nước sinh hoạt. Để khắc phục tình trạng trên, Công an tỉnh Bắc Ninh đã thường xuyên thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ pháp luật về môi trường; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.

Đề xuất các giải pháp cải thiện an ninh nguồn nước, Đại tá Nguyễn Hữu Hưng cho rằng, cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về môi trường để nâng cao nhận thức của người dân. "Cả thế giới đều đang bảo vệ môi trường. Vấn đề nhận thức của người dân là yếu tố quan trọng nhất. Chúng ta cần vận động các cơ quan liên quan cùng tham gia", Đại tá Nguyễn Hữu Hưng nhấn mạnh và đề nghị, giải pháp bảo vệ môi trường nước cần được thực hiện đồng bộ ở các địa phương do tính chất liên vùng, liên địa phương của các con sông.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng ban Kinh tế - Tài chính Hội Cựu CAND Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn Quốc tế Phượng Hoàng, nhận định, đối với các doanh nghiệp, nhất là đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ giải trí - nghỉ dưỡng, môi trường nói chung và môi trường nước có vai trò đặc biệt quan trọng.

Ông Nguyễn Văn Hùng cho biết, thời gian qua, Tập đoàn Quốc tế Phượng Hoàng luôn quan tâm, thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về môi trường, nhất là vấn đề xử lý rác thải, nước thải; đồng thời ứng dụng giải pháp tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước, qua đó góp phần bảo vệ môi trường và nguồn nước.

Phát biểu kết luận, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh Phi truyền thống cho biết, các nội dung thảo luận đã phân tích, đánh giá, nhận diện thực trạng công tác phòng ngừa, ứng phó nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh môi trường nước tại tỉnh Bắc Ninh, qua đó cho thấy những rủi ro mà vấn đề ô nhiễm có thể tác động đến phát triển kinh tế, du lịch bền vững trên địa bàn.

GS.TS Nguyễn Xuân Yêm khẳng định, những ý kiến đóng góp là cơ sở quan trọng để các cấp, ngành xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó với các mối đe doạ về an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, ưu tiên phòng ngừa từ sớm, tránh để xảy ra sự cố mới xử lý.

Nêu rõ an ninh nguồn nước là vấn đề liên vùng, liên địa phương. GS.TS Nguyễn Xuân Yêm cũng đề nghị mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các địa phương lân cận như Hoà Bình, Vĩnh Phúc, hay Bắc Giang để có cái nhìn toàn cảnh, liên vùng, từ đó đưa ra giải pháp hiệu quả nhằm bảo đảm môi trường phát triển bền vững.