Hệ thống hạ tầng thoát nước của Hà Nội mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch
Ngày 4/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về công tác bảo đảm thoát nước, chống úng ngập trên địa bàn thành phố; tiến độ hoàn thành các dự án đầu tư công khẩn cấp lĩnh vực thoát nước.
Tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long đã báo cáo về tiến độ và kết quả triển khai 10 công trình xây dựng khẩn cấp để giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn thành phố. Đến ngày 3/8, Hà Nội đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình xây dựng khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn.
Cụ thể, 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương) và 5 dự án hệ thống thoát nước (cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn - Resco Ecohome - Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch). Các chủ đầu tư và nhà thầu đang tập trung thi công, hoàn thiện các hạng mục còn lại để sớm hoàn thành toàn bộ dự án.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn còn một số điểm ngập cục bộ do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, ảnh hưởng của các dự án đang thi công hoặc địa hình trũng thấp. UBND thành phố đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục, hoàn thiện các công trình, đồng thời tăng cường vận hành hệ thống, duy tu, nạo vét và tổ chức ứng trực 100% lực lượng trong mùa mưa bão.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường, hiện hệ thống hạ tầng thoát nước của Hà Nội mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch. Thành phố mới hoàn thiện khoảng 77 km tuyến cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ. Đây là thực trạng khiến Hà Nội phải triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp gồm 5 dự án hệ thống và 5 hồ điều hòa.
Ông Thường cho biết, riêng 5 hồ điều hòa mới bổ sung khoảng 3,4 triệu m³ dung tích chứa nước; cùng với việc hạ mực nước các hồ hiện có thông qua hệ thống trạm bơm, tổng dung tích điều hòa của toàn thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³. Nhờ đó, trước mỗi trận mưa, các hồ được hạ mực nước đệm để tăng khả năng tiếp nhận nước mưa, góp phần nâng năng lực điều tiết của hệ thống thêm khoảng 15-20%.
Về hiệu quả chống ngập, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết sau đợt mưa lớn do hoàn lưu bão năm 2025, Hà Nội ghi nhận 220 điểm úng ngập, trong đó có 160 điểm thuộc 35 phường. Các dự án khẩn cấp tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm ngập và bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhiều khu vực trước đây thường xuyên ngập sâu, kéo dài như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình... nay cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn; thời gian ngập, độ sâu ngập và phạm vi ngập đều giảm đáng kể.
Ông Thường cho rằng, việc người dân kỳ vọng nguồn vốn đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng của thành phố là điều dễ hiểu, nhưng trên thực tế các dự án khẩn cấp mới chỉ giải quyết một phần vấn đề.
Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã tính toán nâng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu, đồng thời nghiên cứu các giải pháp mới như hồ ngầm, bể chứa nước, mô hình "thành phố bọt biển" và kết hợp hạ tầng xanh - hạ tầng xám nhằm nâng cao khả năng chống ngập trong dài hạn.
Giải pháp căn cơ vẫn là đẩy nhanh các công trình đầu mối theo quy hoạch, đặc biệt là cụm công trình Liên Mạc với trạm bơm công suất 170m³/giây - một trong những cửa xả chiến lược của hệ thống thoát nước Hà Nội.
Thành phố đã báo cáo Thành ủy, UBND TP và đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ các dự án này. Vì mỗi công trình trạm bơm, hồ điều hòa hay tuyến tiêu thoát nước được hoàn thành sẽ góp phần giảm thêm các điểm ngập, từng bước nâng cao năng lực chống ngập cho Thủ đô.
Xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất trong các tháng cao điểm mùa mưa
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định, sau khi hoàn thành 10 công trình chống ngập khẩn cấp, năng lực tiêu thoát nước của thành phố đã được cải thiện rõ rệt. Vì vậy, cần công khai số liệu, đánh giá cụ thể hiệu quả đầu tư để người dân thấy rõ những chuyển biến sau khi các dự án được đưa vào vận hành.
Phó Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh, chống ngập phải được tổ chức theo lưu vực, không xử lý cục bộ từng điểm. Thành phố cần điều hành đồng bộ toàn hệ thống, hoàn thiện quy hoạch cao độ nền, xác định rõ trách nhiệm quản lý từ hệ thống trục chính đến ngõ, xóm; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị khẩn trương bàn giao hạ tầng thoát nước theo đúng cam kết.
Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất trong các tháng cao điểm mùa mưa; siết chặt công tác vận hành, duy tu hệ thống, tăng cường phương tiện bơm cơ động và kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống điều hành giao thông, camera AI để phát hiện, xử lý kịp thời các điểm ngập.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, chống úng ngập là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm mà Thành ủy, HĐND và UBND TP tập trung chỉ đạo quyết liệt thời gian qua. Thành phố đã dành nguồn lực đầu tư rất lớn cho lĩnh vực này và triển khai nhiều công trình với tiến độ khẩn trương.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong công tác phòng, chống úng ngập. Nhấn mạnh kỳ vọng rất lớn của người dân đối với các dự án chống ngập, Chủ tịch UBND TP cho rằng các cơ quan chức năng phải nâng cao trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng đầu tư lớn nhưng hiệu quả chưa được truyền thông, giải thích đầy đủ.
Thành phố sẽ công khai kết quả đầu tư theo từng dự án, xác định rõ khu vực nào đã được khắc phục, khu vực nào còn tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân giám sát.
Chủ tịch UBND TP cũng đề nghị tích hợp hệ thống camera AI của Công an thành phố với hệ thống giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành, xử lý kịp thời ngay khi xảy ra mưa lớn, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân.
