Trao đổi với phóng viên Báo CAND, Trung tá Phạm Đức Thiêm - Đội trưởng Đội truy nã, truy tìm, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, công tác truy tìm, truy bắt đối tượng truy nã vốn đã gian nan, bắt đối tượng trốn nã ở nước ngoài lại càng khó khăn gấp bội, bởi phải thực hiện quy chế phối hợp dẫn độ rất ngặt nghèo. Tuy nhiên, trong những năm qua, được sự quan tâm của Ban giám đốc Công an tỉnh, sự lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo phòng, trong năm 2022, Đội truy nã, truy tìm đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác, trong đó thành công nhất là phối hợp, bắt giữ 3 đối tượng trốn truy nã tại Campuchia.
Trung tá Thiêm chia sẻ thêm, tội phạm truy nã thường tìm những miền đất lạ để sinh sống, ngoài việc ẩn mình, các đối tượng còn thay tên, đổi họ, thậm chí tìm cách chỉnh sửa diện mạo để không ai còn nhận dạng được. Khi trốn khỏi địa phương, các đối tượng không liên lạc với gia đình bằng bất cứ hình thức nào nhằm tránh sự theo dõi của lực lượng Công an. Do đó, công tác truy tìm, truy bắt đối tượng truy nã nhiều khi như "mò kim đáy bể"... Có những trường hợp đã xác định danh tính, đặc điểm nhận dạng đối tượng nhưng khi tiếp xúc thì thấy không giống, buộc phải thay đổi phương án, tìm cách giám định ADN, tránh bắt nhầm, oan sai.
Theo thống kê của Phòng Cảnh sát hình sự, năm 2022, Công an toàn tỉnh Thanh Hóa bắt giữ 80 đối tượng truy nã, trong đó Đội truy nã, truy tìm Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội bắt giữ 18 đối tượng. Trong số này, có những đối tượng đặc biệt nguy hiểm, có đối tượng đã cao tuổi hoặc trốn truy nã nhiều năm ở nước ngoài.
Theo Trung tá Phạm Đức Thiêm, để có được thành tích đó, tập thể Đội truy nã, truy tìm đã không ngại khó khăn gian khổ, khi có thông tin về đối tượng, công tác trinh sát, xác minh, thu thập các thông tin về đối tượng được triển khai đồng bộ trên nhiều địa bàn thuộc tỉnh Thanh Hóa và nhiều địa bàn khác. Đặc biệt là việc áp dụng nhiều biện khác nhau, phối hợp với các ban, ngành có liên quan như Cục C5, Bộ đội biên phòng, Công an các nước Lào, Campuchia... để truy bắt các đối tượng truy nã đang lẩn trốn tại nước ngoài.
Trong số những vụ bắt nã gần đây, Trung tá Phạm Đức Thiêm nhớ rất rõ vụ truy tìm, vây bắt đối tượng Nguyễn Văn Lê (SN 1976), trú tại xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc (Thanh Hóa). Nguyễn Văn Lê phạm tội "Giết người, cướp tài sản" theo Quyết định truy nã số 110/LTN ngày 4/4/1998. Đây là đối tượng đặc biệt nguy hiểm, hoạt động manh động, côn đồ, liều lĩnh theo băng nhóm có tổ chức. Sau khi gây án đối tượng đã bỏ trốn khỏi địa phương, hoạt động trên phạm vi rộng, qua nhiều địa bàn các tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên. Để ẩn mình, Nguyễn Văn Lê thay đổi nhân thân, lai lịch, dùng chứng minh nhân dân giả để đăng ký thường trú, tạo vỏ bọc đối phó với lực lượng Công an.
Sau khi có thông tin Lê đang trốn tại Tây Nguyên, Phòng Cảnh sát hình sự đã xác lập chuyên án đấu tranh, vây bắt đối tượng. Dưới sự chỉ đạo của Ban chuyên án, các trinh sát nhanh chóng triển khai phương án phối hợp với các lực lượng chức năng xác minh, thu thập thông tin tài liệu, nghiên cứu, phân tích kỹ lưỡng, xác định chính xác nơi lẩn trốn của đối tượng. Sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, chỉ một thời gian không lâu các trinh sát đã có thông tin đối tượng Nguyễn Văn Lê đã đổi tên thành Nguyễn Văn Hải, lấy vợ, sinh con và đang sinh sống tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. Khi có đủ căn cứ, tài liệu xác định Nguyễn Văn Hải chính là Nguyễn Văn Lê, ngày 23/10/2022, Ban chuyên án đã quyết định tiến hành phá án, tổ chức mật phục bắt được đối tượng Nguyễn Văn Lê tại xã N' Thanh Hạ, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.
Tương tự, đối tượng Trần Thị Thanh (SN 1977), trú tại xã Quảng Ninh, huyện Quảng Xương (Thanh Hóa) cũng bị bắt sau khi trốn truy nã 14 năm, ả đã thay tên, lấy chồng, sinh con, cư trú ở nước ngoài. Cụ thể, năm 2008, Thanh bị kết án 6 năm tù giam về tội chứa gái mại dâm. Tuy nhiên, sau đó đối tượng bỏ trốn khỏi địa phương, đổi tên mới là Trần Thị Thành rồi lấy chồng, sau đó trốn sang Lào làm ăn, cư trú cùng chồng và 4 người con. Sau khi có thông tin đối tượng đang trốn tại Lào, PC02 Công an Thanh Hóa đã phối hợp với Công an Lào kêu gọi đối tượng ra đầu thú rồi bàn giao cho Công an Việt Nam tiếp tục điều tra, xử lý.
Hay như vụ bắt giữ đối tượng Đặng Văn Kết (SN 1989), ở Hồng Đức, Hàm Yên, Tuyên Quang. Kết là đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm về hành vi trốn khỏi nơi giam giữ (QĐTN số 02, ngày 16/7/2022). Theo tài liệu của cơ quan Công an, Đặng Văn Kết là đối tượng trộm cắp chuyên nghiệp, có 2 tiền án về tội trộm cắp tài sản và đang thụ án 30 năm tù giam tại Trại giam Vĩnh Quang (tỉnh Vĩnh Phúc). Ngày 9/7/2022, lợi dụng việc đi điều trị bệnh tại Trung tâm y tế huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc, đối tượng đã chui qua cửa sổ nhà vệ sinh rồi trốn ra ngoài.
Đặc biệt, trong quá trình bỏ trốn, Kết đã đột nhập vào một gia đình ở tỉnh Hà Giang rồi phá két sắt lấy trộm số tiền 200 triệu đồng; 2 nhẫn vàng; 1 dây chuyền và một số tài sản khác. Sau khi lấy trộm được số tiền, vàng nói trên, Kết đã dùng tiền mua sắm đồ cá nhân, phương tiện để lẩn trốn. Chiều 15/7, khi Kết xuất hiện tại địa bàn TP Thanh Hóa thì bị các chiến sĩ Công an khống chế, bắt giữ đảm bảo an toàn; tang vật thu giữ là 1 xe gắn máy, 2 điện thoại và hơn 100 triệu đồng tiền mặt.
Theo Trung tá Phạm Đức Thiêm, hiện toàn tỉnh đang có 180 đối tượng truy nã, riêng Phòng Cảnh sát hình sự truy nã 48 đối tượng, trong số này có nhiều đối tượng nguy hiểm, đặc biệt nguy hiểm phạm tội giết người, cố ý gây thương tích, cá biệt có đối tượng trốn nã đã hơn 70 tuổi. Thời gian tới, Công an Thanh Hóa phấn đấu giảm 50% số đối tượng truy nã, không phát sinh truy nã mới. Để công tác truy nã, truy tìm đạt hiệu quả cao, rất cần có sự chung tay tố giác tội phạm của quần chúng nhân dân. Đồng thời, rất cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an các địa phương, Bộ đội biên phòng và Công an các nước...
“Phòng tuyến 3 lớp” chặn ma tuý ở xứ Thanh: Phòng chắc bên ngoài, “đánh mạnh” bên trong 
Chuyện “bắt nã” của Cảnh sát hình sự xứ Thanh 
