Chuyển đổi di sản công nghiệp thành không gian văn hoá, sáng tạo tại Hà Nội

Chuyển đổi các di sản công nghiệp thành các không gian văn hóa và sáng tạo tại Hà Nội góp phần tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Đây là khẳng định chung của nhiều nhà quản lý, chủ của những không gian sáng tạo được chuyển đổi từ nhà máy cũ, các kiến trúc sư nổi tiếng tại toạ đàm “Di dời cơ sở sản xuất công nghiệp ở Hà Nội - Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về di sản công nghiệp" ngày 21/10.

Toạ đàm nằm trong khuôn khổ dự án “Tái thiết di sản công nghiệp” –  dự án nhằm thúc đẩy hợp tác văn hóa giữa các thành viên Viện Văn hoá Quốc gia châu Âu (EUNIC) và các đối tác Việt Nam trong việc chuyển đổi các di sản công nghiệp thành các không gian văn hóa và sáng tạo tại Hà Nội. Dự án được kỳ vọng sẽ đóng góp vào tiến trình bảo tồn các nhà máy cũ như là di sản công nghiệp của thành phố, chuyển đổi chúng thành các không gian văn hóa, sáng tạo nhằm góp phần tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

6-1.jpg -0
Hoà nhạc “Vì một Hà Nội đáng sống” tại không gian sáng tạo Complex - Nhà máy in Công đoàn cũ tại Hà Nội. Ảnh: Ngọc Phương.

Với sự tham gia của các diễn giả là những nhà quản lý, chủ của những không gian sáng tạo được chuyển đổi từ nhà máy cũ, các kiến trúc sư nổi tiếng của Việt Nam và nhiều quốc gia châu Âu, toạ đàm mang đến cho người tham gia những thông tin thú vị cùng góc nhìn đa chiều về thực trạng di dời cơ sở sản xuất công nghiệp ở Hà Nội. Nhiều kinh nghiệm quốc tế về tái thiết không gian công nghiệp và đặc biệt là những gợi mở quan trọng cho câu hỏi “tương lai nào cho các không gian cơ sở sản xuất công nghiệp tại Hà Nội sau di dời?” được quan tâm chia sẻ, thảo luận tại toạ đàm.

Theo ông Thierry Vergon, Giám đốc Viện Pháp tại Hà Nội, xã hội đang quan tâm đến việc đưa các cơ sở sản xuất công nghiệp vào nỗ lực bảo tồn di sản bởi không chỉ giàu có về mặt kiến trúc, các cơ sở công nghiệp này đã hình thành nên ký ức quan trọng trong tiến trình xây dựng không gian đô thị của chúng ta, bản sắc của chúng ta và lịch sử của những người lao động, người dân quanh khu vực mà cơ sở công nghiệp đó tồn tại. Rất nhiều ví dụ thành công tại châu Âu và trên thế giới đã cho thấy việc chuyển đổi các cơ sở công nghiệp cũ thành không gian văn hóa, nuôi dưỡng sáng tạo là mô hình có tính đạo đức bởi các dự án chuyển đổi này luôn mang đến tác động tích cực cho các vùng lân cận và được người dân đánh giá là yếu tố giúp cải thiện môi trường sống của họ.

Tọa đàm “Di dời cơ sở sản xuất công nghiệp ở Hà Nội - Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về di sản công nghiệp" được tổ chức đúng lúc, góp phần nâng cao nhận thức của những nhà hoạch định, trong thời điểm sẽ có sự di dời hàng loạt các cơ sở công nghiệp tại Hà Nội trong những năm tới.

Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội (HUPI) cũng nhận định: Công nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành đô thị. Tuy nhiên trong quá trình đô thị hóa, các cơ sở công nghiệp hiện hữu đã, đang, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường - ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân và cản trở phát triển đô thị. Do vậy, việc di dời các cơ sở công nghiệp không phù hợp các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành, gây mất cân đối về hạ tầng xã hội và kỹ thuật, giao thông, ô nhiễm môi trường và không phù hợp với quy hoạch chung là cần thiết và cấp bách.

Quỹ đất sau khi di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp được ưu tiên để xây dựng, phát triển các công trình công cộng, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội và kỹ thuật đô thị; không làm tăng chất thải cho khu vực nội thành, đảm bảo cân bằng nhu cầu về hạ tầng xã hội, kỹ thuật và môi trường đô thị. Những công trình xây dựng có giá trị về lịch sử, văn hóa và kiến trúc cần được thực hiện bảo tồn, phục chế tôn tạo theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Ưu tiên sử dụng các công trình này cho các mục đích công cộng.

Trong khi đó, PGS.TS.KTS. Lê Quân, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho rằng: Tái thiết đô thị không đơn giản là việc xây mới trên nền các công trình cũ. Đó là cả một quá trình tác động vào đô thị và nó được gắn kết, có những mối quan hệ phức tạp với các lĩnh vực xã hội khác nhau. Trong bối cảnh Luật Kiến trúc đã có hiệu lực và bắt đầu đi vào cuộc sống, việc thực hiện một cách tiếp cận mới để nhận diện giá trị di sản, kiến trúc và văn hoá của các cơ sở sản xuất công nghiệp trong thành phố sẽ cung cấp được các cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc tái thiết đô thị từ không gian sau di dời của các cơ sở công nghiệp.

Trao đổi sâu về chuyển các nhà máy cũ thành không gian sáng tạo, ông Lê Quang Bình, điều phối viên của mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống khẳng định, đây là việc cần thiết nhằm cung cấp thêm không gian công cộng cho người dân Hà Nội, giải tỏa bớt sự ngột ngạt của đô thị. Hơn 100 nhà máy, cơ sở công nghiệp đã và đang được di dời khỏi nội thành Hà Nội từ 2019, trong đó có những công trình có tuổi đời hàng trăm năm với kiến trúc độc đáo, có giá trị lịch sử xứng đáng được giữ lại làm di tích kiêm không gian văn hóa sống động.

Việc chuyển các nhà máy cũ thành không gian sáng tạo sẽ tạo ra cơ sở hạ tầng cho ngành công nghiệp văn hóa, là nơi ươm các start-up của giới làm sáng tạo. Các không gian sáng tạo chuyển đổi từ các khu công nghiệp có diện tích lớn, là nơi tổ chức các sự kiện văn hóa, kinh tế, chính trị tầm cỡ khu vực và quốc tế. Chính vì vậy, Nhà nước cần đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý cho sự chuyển đổi, đầu tư vào việc chuyển đổi, và có chính sách khuyến khích các thành phần khác tham gia vào việc chuyển đổi này. 

Anh Phương

Các tin khác

Nghệ thuật là nhịp cầu kết nối Việt Nam với thế giới

Nghệ thuật là nhịp cầu kết nối Việt Nam với thế giới

Từ sân khấu trong nước đến những diễn đàn nghệ thuật quốc tế, Nhà hát Hồ Gươm đang góp phần đưa bản sắc văn hóa Việt Nam vươn xa. Trao đổi với phóng viên Báo CAND, Thiếu tướng, NSND Nguyễn Công Bẩy, Phó Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Bộ Công an, Giám đốc Nhà hát Hồ Gươm khẳng định, hội nhập là cơ hội để nghệ thuật Việt Nam lan tỏa giá trị riêng, kết nối các nền văn hóa và khẳng định sức mạnh mềm dân tộc.

Biểu dương văn nghệ sĩ, trí thức có nhiều đóng góp cho văn hóa Công an nhân dân

Biểu dương văn nghệ sĩ, trí thức có nhiều đóng góp cho văn hóa Công an nhân dân

Chương trình giao lưu nghệ thuật “Văn hóa Công an nhân dân – Non sông hòa nhịp”, tri ân văn nghệ sĩ, trí thức, nhà văn hoá có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa Công an nhân dân (CAND) do Bộ Công an tổ chức nhân dịp Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 dự kiến diễn ra vào ngày 20/11 tại Trung tâm Phát thanh, Truyền hình Quân đội, Hà Nội.

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Thực hiện chủ trương của lãnh đạo Bộ Công an về đẩy mạnh đối ngoại văn hóa, Nhà hát Hồ Gươm đã tích cực quảng bá nghệ thuật Việt Nam, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác quốc tế tại Diễn đàn Nghệ thuật Biểu diễn Bắc Kinh 2026. Đây cũng là hoạt động nhiều ý nghĩa của lực lượng CAND trong hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026.

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Chương trình phim Peru – Colombia lần thứ II diễn ra từ ngày 17 đến 18/11 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội) giới thiệu hai tác phẩm điện ảnh tiêu biểu của Mỹ Latinh, đưa khán giả Việt Nam đến gần hơn với đời sống, văn hóa và con người Peru, Colombia.

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

Với sự tham gia của 16 tỉnh, thành phố, đông đảo chuyên gia, người làm điện ảnh trong nước và quốc tế, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” tạo không gian trao đổi tại Hải Phòng, mở rộng kết nối giữa các địa phương, tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, bối cảnh, nhu cầu phát triển điện ảnh, qua đó tăng khả năng liên kết và bổ trợ lẫn nhau.

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Từ ngày 18 đến 24/11 tới, TP Đà Nẵng tổ chức Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết dân tộc năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa văn hóa – Sức mạnh đại đoàn kết”. Hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm di sản được triển khai rộng khắp thành phố, tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng, đồng thời góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Ngày 17/11, Báo VnExpress và Công ty Cổ phần Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch – Travel Awards 2026. Đây là mùa đầu tiên của chương trình nhằm tìm kiếm, ghi nhận và tôn vinh những dấu ấn nổi bật trong sự phát triển của du lịch Việt Nam.

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An 2026 quy tụ 12 thành phố trong nước và quốc tế, với hơn 30 cụm đèn lồng nghệ thuật được chế tác từ những chất liệu độc đáo, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, nghệ thuật hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến với đô thị di sản.

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Từ diễu hành di sản, trình diễn nghệ thuật, giới thiệu làng nghề đến những trải nghiệm văn hóa ứng dụng công nghệ hiện đại, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 hứa hẹn tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, tiếp nối và lan tỏa trong nhịp sống đương đại.

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Tối 16/11, Tuần chiếu phim cách mạng trong CAND năm 2026 đã chính thức khai mạc tại trụ sở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Hà Nội, mở đầu cho chuỗi hoạt động của tuổi trẻ toàn lực lượng Công an nhân dân (CAND) hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam.

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.