Một ngày cuối năm Âm lịch 2012, đoàn công tác xã hội từ thiện của Báo CAND và nhà tài trợ hảo tâm- Công ty TNHH Bia Huế đã tìm về vùng đất Ngư Thủy Trung thuộc huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Nơi đây bốn bề cát trắng, phủ lấp vào đến tận sân của từng nhà. Nếu không có những tấm biển chỉ dẫn, bia di tích lịch sử, thì không ai nhận ra đây từng rất nổi tiếng với đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy.
Năm 1967, làng chài Ngư Thủy bị pháo tầm xa của Mỹ đánh phá dữ dội. Mục đích của chúng là tiêu diệt, ngăn chặn mọi chi viện của quân và dân miền Bắc vào chiến trường miền
Bà Trần Thị Huân, một trong những chiến sĩ tiểu đội ngày ấy nhớ lại: “Ở tiểu đội, người học cao nhất cũng chỉ mới vào cấp 3, còn hầu hết mới qua cấp một. Trong khi việc bắn trúng tàu địch là rất khó, đòi hỏi sự tính toán chính xác về cự ly, tốc độ và hướng gió. Chị em chúng tôi đã động viên nhau thức trắng đêm để học cách tính toán này”.
“Đó là một việc, còn việc nữa sức vóc con gái mà đảm nhận bắn pháo là khó khăn lắm. Người khỏe được giao vai trò pháo thủ, những người khác giữ bệ pháo nặng 30 kg bằng một tay hay liên tục khuân những quả đạn nặng 16 kg…”.
Bà con Ngư Thủy Trung chuẩn bị ra khơi đánh bắt cá đầu năm.
Ngày 7/2/1968, một thành tích của nữ tiểu đội pháo Ngư Thủy đã đi vào lịch sử. Sau 2 tháng luyện tập, tiểu đội lần đầu giáp mặt với tàu chiến của địch. 11h50, tàu khu trục mang số hiệu 013 thuộc quân đoàn số 7 của Mỹ đã bị bắn chìm…
Qua 2 năm chiến đấu sau đó, tiểu đội đã 4 lần bắn cháy và chìm tàu chiến của Mỹ, được Đảng, Nhà nước tuyên dương Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang và được Bác Hồ thưởng Huy hiệu. Năm 1972, tiểu đội được bổ sung quân lên thành đại đội, gồm 91 người, cũng toàn là nữ, chiến đấu anh dũng cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.
Sau khi bỏ tay súng, những nữ pháo binh Ngư Thủy ngày đó trở lại với biển cả, mưu sinh nơi đầu sóng ngọn gió. Giờ đây, hầu hết trong số họ tuổi đã cao, không ít người vì hoàn cảnh chiến tranh không kịp lấy chống, phải sống đơn lẽ, với nhiều vất vả.
Ông Ngô Gia Ngãi, Chủ tịch UBND xã Ngư Thủy Trung cho biết: “Do điều kiện kinh tế địa phương còn rất khó khăn nên số các chị, các mẹ là pháo binh Ngư Thủy ngày đó hiện vẫn chưa có được sự hỗ trợ đáng kể nào về vật chất ”.
Cũng theo ông Ngãi, Ngư Trung Thủy có trên 500 hộ dân, đa phần đều nghèo khó. Do không có vốn nên người dân vẫn phải chịu khó kiếm sống bằng phương tiện bơ nan (thuyền có công suất nhỏ, dưới 10CV). Trong khi mỗi năm chỉ đánh bắt được nữa năm; thời gian còn lại là gác thuyền lên bờ vì biển động, sống to, thuyền nhỏ không thể ra biển được...
Cả đời bám biển, nhưng hầu hết ngư dân ở vùng biển bãi ngang Ngư Thuỷ Trung đều rất nghèo. Đánh cá bằng bơ nan nên mỗi chuyến biển của bà con thường chỉ đi về trong ngày. Ba đến 4 người trên một chiếc bơ nan mỗi ngày chỉ đánh bắt được chừng tạ cá, không đủ trang trải cuộc sống thường ngày.
Chia sẻ khó khăn với người dân, thông qua sự vận động của Báo CAND – Văn phòng Thường trú Đà Nẵng, Công ty TNHH Bia Huế đã hỗ trợ cho bà con 100 suất quà (gồm gạo, mì chín, nước mắm, đường, dầu ăn) với tổng trị giá 25 triệu đồng, nhằm góp phần nhỏ vào việc giúp bà con đón một cái Tết đầy đủ, ấm áp hơn
