Chìa khóa xuất ngoại hiệu quả cho cầu thủ Việt Nam

Từ chuyện dở dang của Quang Hải

Câu chuyện xuất ngoại bất thành của các cầu thủ Việt Nam trở thành đề tài “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Bởi suốt 10 năm qua, những gương mặt xán lạn nhất của đội tuyển quốc gia thay nhau đi vào vết xe đổ của người tiền nhiệm. Từ chỗ kỳ vọng, người hâm mộ cũng nản dần với thông tin, mẩu chuyện về cầu thủ Việt Nam rời V.League, thử sức với môi trường Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu. Những cuộc phiêu lưu diễn ra chóng vánh, thiếu toan tính và chẳng hiệu quả dần dà thành điệp khúc đáng quên với bóng đá Việt Nam suốt 1 thập kỷ.

Chính bản thân các cầu thủ hiện tại cũng dè dặt với việc phải rời V.League. Phạm Tuấn Hải được Hà Nội FC bật đèn xanh xong vẫn chưa sang Nhật Bản chơi bóng. Nguyễn Hoàng Đức quyết định xuống chơi giải hạng Nhất, sau vài lần “đánh tiếng” được CLB Thái Lan, Hàn Quốc mời gọi. Nguyễn Văn Toàn hay Nguyễn Công Phượng cũng chẳng còn tơ tưởng đến Hàn Quốc hay Nhật Bản như thời còn trẻ trung.

Tuy nhiên, đúng như câu “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Dù chuyện xuất ngoại và những nguyên nhân mổ xẻ về thất bại có nhắc đi nhắc lại nhiều lần chăng nữa thì nó vẫn có giá trị lớn trong đóng góp vào đà phát triển hay khẳng định vị thế của ĐT Việt Nam. Nên nhớ, trong giai đoạn cạnh tranh giữa các đội tuyển trong khu vực và châu lục vốn đang được đẩy lên một mức độ gắt hao hơn, bóng đá Việt Nam không thể cứ chọn lọc và phát triển nội lực ở khuôn khổ V.League. Dàn cầu thủ Việt kiều và nhập tịch chẳng thể nào là nguồn tài nguyên bền vững, giúp “Những chiến binh sao Vàng” khai thác liên tục. Hiển nhiên, ĐT Việt Nam cần những cầu thủ giỏi, đủ khả năng thi đấu tại nước ngoài. Bởi nếu không, “Những chiến binh sao Vàng” sẽ đối diện với tình cảnh chững lại, hay thậm chí là tụt hậu so với Thái Lan, Indonesia.

Quay trở lại với những mổ xẻ về chuyện xuất ngoại. Câu chuyện của Nguyễn Quang Hải có thể xem là một trường hợp có triển vọng nhưng lại dở dang. Rút kinh nghiệm từ chính những thất bại của Văn Hậu, Công Phượng, Xuân Trường hay Tuấn Anh trước đó, Quang Hải có sự chuẩn bị tươm tất hơn cho chuyến rời V.League của mình. Bằng chứng là sau khi hết hạn hợp đồng với Hà Nội, anh lập tức bước vào giai đoạn rèn luyện thể lực với cường độ quyết liệt hơn so với V.League. Anh cũng tranh thủ học thêm tiếng Anh cũng như thuê một chuyên gia về dinh dưỡng để giúp đỡ mình có thể tự chủ lựa chọn thực đơn phù hợp với chế độ một cầu thủ chơi bóng tại châu Âu.

Thực tế ở thời điểm ấy, Quang Hải được cho là sẽ ngả về một giải VĐQG nói tiếng Anh. Nhưng nào ngờ, mọi chuyển xoay chuyển theo hướng khác. Tiền vệ này đầu quân cho Pau FC, một CLB tại giải hạng 2 của Pháp. Nên nhớ, Pháp không phải quốc gia nói tiếng Anh. Văn hoá và ẩm thực của Pháp cũng rất đặc thù. Đấy là chưa kể Ligue 2 yêu cầu thể lực, sức mạnh và tầm vóc đến từ các ngoại binh.

Một bài học đơn giản nhưng cần thiết

“Ligue 2 quy tụ nhiều cầu thủ  giỏi, cao lớn, có thể hình, mạnh trong tranh chấp. Phong cách chơi bóng ở đây có thể mô tả là quyết liệt. Bạn sẽ phải nỗ lực qua từng trận, tập trung tối đa và phải linh hoạt hơn, tốc độ hơn, mạnh mẽ hơn qua từng màn so tài”, hậu vệ Việt kiều Jason Pendant Quang Vinh, người trưởng thành từ bóng đá Pháp tại Socheux chia sẻ.

Anh nói về thất bại đáng tiếc của Quang Hải: “Tôi khó có thể đưa ra nhận định chuẩn xác vì tôi và Hải vốn chơi cho 2 CLB khác nhau tại Pháp. Nhưng nếu đưa ra một lời khuyên chung về việc xuất ngoại của cầu thủ, mấu chốt quan trọng nhất để thành công chính là thích nghi. Cái khó của Hải là cậu ấy gần như dành trọn cả tuổi trẻ ở Việt Nam. Khi đến Pháp, cậu ấy gặp khó khăn với nhiều thứ khác biệt, từ đồ ăn, văn hoá, ngôn ngữ. Đó có thể là lý do khiến Hải không thành công”.

Quang Hải thực ra khởi đầu không tệ. Anh có bàn thắng cho Pau FC trong tháng 10. Nhưng kể từ cuối tháng 11/2022 cho đến tháng 5/2023, Quang Hải mất vị trí tại đội bóng nước Pháp. Anh trở lại Việt Nam và đầu quân cho CLB bóng đá Công an Hà Nội. Kể từ đó, Hải “con” không còn nói đến chuyện rời V.League. Những cầu thủ ở thế hệ sau cũng vì thế mà có phần chần chừ trong chuyện xuất ngoại. Câu chuyện của Quang Hải vô hình trung trở thành “vết sẹo” khiến các cầu thủ khác dè dặt và âu lo.

“Nhưng dù sao thì, tôi vẫn nghĩ các cầu thủ Việt Nam đủ giỏi để mạnh dạn xuất ngoại. Sau trường hợp của Quang Hải hay Văn Hậu, tôi tin rằng V.League vẫn có những cầu thủ chất lượng trong kỹ năng, nhạy bén trong tư duy, mạnh mẽ về thể lực”, hậu vệ trái Jason Quang Vinh - người có gần 1 năm chơi bóng ở V.League nhận xét. Anh gửi lời động viên: “Họ có thể đến Đông Á, thậm chí là châu Âu như Bồ Đào Nha, Bỉ hay Pháp. Thực ra ở châu Âu, đâu chỉ có cầu thủ cao lớn đâu. Tại PSG, Joao Neves cũng là một cái tên thấp bé nhẹ cân mà”.

Từng rời Pháp để thức sức ở môi trường Mỹ, tại CLB New York Red Bulls hay hiện tại là Việt Nam trong màu áo CLB bóng đá Công an Hà Nội, Quang Vinh nói: “Bằng trải nghiệm của bản thân, tôi sẽ nói là thích nghi. Khi ra nước ngoài, cầu thủ sẽ không còn ở bên gia đình thường xuyên. Họ sẽ phải làm quen với những món ăn, văn hoá mới lạ. Đó sẽ là điều mà cầu thủ Việt Nam cần phải nhanh chóng chuyển đổi để hoà nhập với môi trường mới.

Bản thân tôi cũng vậy. Tôi chỉ biết 1 chút tiếng Anh trước khi sang Mỹ. Nhưng trong giai đoạn giải đấu tạm hoãn vì dịch bệnh, tôi đã cố gắng học tiếng Anh và bắt đầu nghe, nói được chỉ sau 6 tháng. Câu chuyện học tiếng Việt thì khó hơn vì có một số từ hay dấu câu. Nhưng sau 1 năm, tôi cũng đã có thể nghe, hiểu và nói được cơ bản”.

Tất nhiên, Quang Vinh sinh ra vốn đã có cơ địa khoẻ khoắn, dẻo dai và giàu năng lượng. Song anh không coi đó là điểm cộng khi rời khỏi Pháp để tìm kiếm thử thách mới. Với anh, sự hoà nhập và nỗ lực để quen với một môi trường mới chính là nút thắt quan trọng. “Tôi tin rằng bất cứ cầu thủ Việt Nam nào cũng có thể xuất ngoại. Sự kiên trì và nỗ lực thiết nghi chính là chìa khoá quyết định rằng họ sẽ đủ bền bỉ ở lại, hay lại nhanh chóng khăn gói trở lại V.League”, Jason Quang Vinh thẳng thắn bày tỏ.