Tiếc cho thế hệ 1.0
Chuyện ngoại binh V.League trở thành công dân Việt Nam không mới. Cách đây gần 20 năm, những cầu thủ “Tây” thi đấu nổi bật ở giải vô địch quốc gia đã được các CLB tiến hành thủ tục xin nhập tịch. Những Đinh Hoàng La, Đinh Hoàng Max, Phan Văn Santos, Huỳnh Kesley Alves cũng góp mặt trên đội tuyển Việt Nam.
Tuy nhiên với những lý do khác nhau cùng bối cảnh không thực sự phù hợp, dàn ngoại binh nhập tịch kể trên chỉ xuất hiện thấp thoáng trong dòng chảy lịch sử của “Những chiến binh sao Vàng”. Đáng tiếc thay, trong giai đoạn từ 2010 đến 2023, các trường hợp tương tự kể trên vẫn đóng góp quan trọng vào thành công ở cấp CLB tại V.League. Nổi bật nhất phải kể đến 2 cái tên là Hoàng Vũ Samson và Đỗ Merlo. Đây là hai tiền đạo săn bàn bậc nhất lịch sử giải quốc gia trong hơn 1 thập kỷ. Riêng Samson đang là kỷ lục gia V.League với hơn 200 bàn thắng có được cho đến hiện tại. Dẫu vậy, anh cùng với Đỗ Merlo lại không được trao cơ hội góp mặt trên ĐT Việt Nam, dù rất nhiều lần bày tỏ nguyện vọng trên giới truyền thông, mạng xã hội.
Quan điểm của đại đa số người hâm mộ cũng như cấp điều hành bóng đá Việt Nam chỉ thực sự thay đổi khi Nguyễn Xuân Son thi đấu ấn tượng tại AFF Cup. Với 7 bàn thắng để giúp ĐT Việt Nam vô địch lần thứ 3 tại đấu trường Đông Nam Á, cầu thủ 28 tuổi nhận được sự yêu mến của đông đảo cổ động viên. Định kiến về ngoại binh nhập tịch ở bóng đá Việt Nam khép lại. Thay vào đó, sự hồ hởi hiện diện ở nhiều phía, từ giới mộ điệu, chuyên gia cho tới chính các ngoại binh có mong muốn được trở thành công dân và cống hiến cho “Những chiến binh sao Vàng”.
Minh chứng có thể thấy đến từ việc ngoại binh Hendrio nhiều lần bày tỏ muốn nối gót Xuân Son lên ĐT Việt Nam. Anh thậm chí học thêm tiếng Việt, thử ăn các món truyền thống ở Nam Định, Bình Định hay Hà Nội để dần hoà nhập với văn hoá đặc trưng tại mảnh đất mà mình có nguyện vọng làm công dân. Ở chiều ngược lại, thay cho những ánh mắt hoài nghi hoặc quan điểm cực đoan, đại đa số người hâm mộ cũng sẵn sàng chào đón các ngoại binh tha thiết muốn đóng góp công sức cho V.League và ĐT Việt Nam trong tương lai gần.
Chờ đợi thế hệ 2.0
Có thể xem Xuân Son là đầu tàu của thế hệ nhập tịch 2.0 mà bóng đá Việt Nam khấp khởi chào đón. Bởi khác với lứa đàn anh, những ngoại binh có mong muốn trở thành công dân Việt Nam như Hendrio, Rimario, Gustavo Santos, Janclesio, Geovane Magno và Michael Olaha… đang được tạo nhiều điều kiện và sự ủng hộ.
Tất nhiên, trong số 6 cái tên kể trên, Hendrio rất đáng chú ý. Cầu thủ người Brazil đến với bóng đá Việt Nam kể từ tháng 12/2020, khi đầu quân cho CLB Bình Định. Gương mặt trưởng thành từ lò đào tạo La Masia (Barcelona) không mất nhiều thời gian để khẳng định trình độ, đẳng cấp tại môi trường V.League. Đỉnh cao của Hendrio đến ở mùa giải 2023/24, khi anh ghi tới 12 bàn thắng cùng 13 đường kiến tạo cho CLB Nam Định. Phong độ chói sáng đến từ tiền vệ tấn công này là một trong những yếu tố giúp đại diện thành Nam vô địch V.League khi ấy.
Ngoài Hendrio, Gordon Rimario, Janclesio, Geovane Magno đều đảm bảo yếu tố về thời gian sinh sống và làm việc hơn 5 năm tại Việt Nam. Đây là điều kiện quan trọng trong quá trình xin nhập tịch của những cầu thủ nước ngoài. Rimario tới đất nước hình chữ S vào năm 2018 và khoác áoHAGL. Kể từ đó cho đến hiện tại, chân sút người Jamaica đã đầu quân cho Thanh Hoá, Hà Nội, Bình Định, Hải Phòng hay Bình Dương (nay là Becamex TP Hồ Chí Minh).
Hơn 6 năm liên tiếp góp mặt tại V.League, cầu thủ này đã ghi trên dưới 60 bàn thắng cùng gần 30 đường kiến tạo. Anh cũng có 1 lần giành danh hiệu Vua phá lưới V.League vào năm 2022, cũng như ẵm danh hiệu Cầu thủ nước ngoài xuất sắc nhất ở thời điểm lúc bấy giờ. Được biết từ cách đây vài tháng, đại diện xứ Thanh đã xúc tiến các thủ tục để xin quốc tịch Việt Nam cho tiền đạo 31 tuổi. Nếu thành công, Rimario sẽ thi đấu cho Thanh Hoá theo diện cầu thủ nhập tịch.
Ninh Bình cũng chờ đợi Janclesio hay Geovane sớm được nhập tịch. Janclesio, trung vệ cao gần 2m đã thi đấu tại Việt Nam từ năm 2019. Suốt hơn 5 năm qua, cầu thủ này liên tục đầu quân cho Thể Công Viettel, Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Bình Dương và hiện là Ninh Bình. Tiền đạo Geovane cũng có thâm niên tương tự khi khoác áo Sài Gòn FC, Thể Công Viettel, Công an Hà Nội, Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Ninh Bình trong suốt 6 năm liên tục. Với quỹ thời gian kể trên, chuyện Geovane hay Janclesio được nhập tịch là điều sớm muộn.
Những ngoại binh nhập tịch trình độ cao sẽ là “gia vị” quan trọng để HLV Kim Sang Sik bổ sung vào lực lượng hiện tại của ĐT Việt Nam, trước mắt là chiến dịch vòng loại Asian Cup 2027. Trong bối cảnh “Những chiến binh sao Vàng” thua đậm 0-4 trước Malaysia vốn lột xác từ những cầu thủ Mã kiều, ĐT Việt Nam cũng cần huy động hoả lực mạnh mẽ hơn hòng lật ngược tình thế. Trận tái đấu giữa 2 đội sẽ diễn ra vào tháng 3 năm sau. Từ nay cho đến khi đó, HLV Kim Sang Sik có đủ thời gian để lắp ghép những cầu thủ nhập tịch vào đội hình và lối chơi chung cho đội nhà.
Hồi hộp chờ 2 ngoại binh nhập tịch Việt Nam
Michael Olaha và Gustavo Santos cũng là hai gương mặt ngoại binh giàu kinh nghiệm thi đấu ở V.League. Tuy nhiên, quá trình nhập tịch của bộ đôi này sẽ có phần phức tạp hơn so với những đồng nghiệp kể trên. Lý do là bởi Olaha và Gustavo đều bị ngắt quãng thời gian chơi bóng ở Việt Nam.
Michael Olaha từng có giai đoạn chuyển sang Israel thi đấu, trước khi tái xuất V.League. Trong khi đó, Gustavo Santos cũng đã về Brazil một khoảng thời gian ngắn để đầu quân cho Gremio Esportivo Anapolis. Hiện tại, cả hai vẫn đang chờ đợi các CLB chủ quản như Sông Lam Nghệ An, Đà Nẵng thực hiện các thủ tục để hỗ trợ việc nhập tịch của bản thân.
Dấu ấn ngoại binh của Công an Hà Nội 
Không ngoại binh, Đội tuyển Việt Nam đá thế nào? 
