Châu Âu cấp tập ứng phó những “vị khách không mời”

Hàng ngàn người từ các nước châu Phi bất chấp nguy hiểm vượt Địa Trung Hải trên những con thuyền thô sơ với hi vọng tìm thấy tương lai tươi sáng ở châu Âu, dấy lên lo ngại về nguy cơ một cuộc khủng hoảng di cư mới trong bối cảnh “lục địa già” vất vả ứng phó với tác động của xung đột Ukraine.

Cuộc khủng hoảng kinh tế cùng làn sóng bất ổn chính trị lan rộng ở châu Phi khiến số lượng người dân tìm cách di cư sang các nước Liên minh châu Âu (EU) gia tăng đáng kể thời gian vừa qua. Reuters ngày 18/9 dẫn số liệu của nhà chức trách Italia xác nhận, hơn 126.000 người di cư đã tiến vào biên giới nước này tính từ đầu năm 2023, gấp đôi con số được ghi nhận cùng kỳ năm 2022.

Hòn đảo nhỏ Lampedusa của Italia trên Địa Trung Hải gần đây trở thành “điểm nóng” khi phải tiếp nhận hàng trăm con thuyền chật ních người di cư châu Phi, bao gồm 7.000 người trên 122 thuyền chỉ trong tuần vừa qua, nhiều hơn dân số thường trú trên đảo. Hầu hết họ xuất phát từ Tunisia, quốc gia đang thế chân Libya trở thành điểm khởi hành chính của người di cư châu Phi, bất chấp thỏa thuận mà quốc gia Bắc Phi này đạt được với EU.

230915111358-01-italy-lampedusa.jpg -0
Hàng trăm người di cư châu Phi chờ trung chuyển từ Lampedusa đến trại tị nạn ở đảo Sicily của Italia. Ảnh: CNN

Là nước tuyến đầu tiếp nhận người di cư của EU, Italia chịu nhiều áp lực nhất và trông đợi một giải pháp tập thể để xử lý vấn đề. Hòn đảo Lampedusa chỉ có khả năng tiếp nhận khoảng 400 người di cư, thì nay đang phải chật vật giải quyết nhu cầu sinh hoạt tối thiểu cho hàng ngàn “vị khách không mời” trước khi họ được chuyển đến các trại tị nạn khác ở Italia.

Trong chuyến thăm cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đến đảo Lampedusa hôm 17/9, Thủ tướng Italia Giorgia Meloni kêu gọi EU phối hợp để đối phó với những thách thức chung từ làn sóng người di cư đang trở nên mất kiểm soát và tìm cách trục xuất những người không đủ tiêu chuẩn cấp quy chế tị nạn. “Đây là biên giới của Italia, nhưng cũng là biên giới của toàn thể châu Âu”, bà Meloni cảnh báo. “Nếu chúng ta không hợp tác nghiêm túc chống lại tình trạng di cư trái phép, số người di cư sẽ không chỉ áp đảo tại các nước tuyến đầu mà sẽ tràn ngập cả các quốc gia khác”.

Chủ tịch EC von der Layen thừa nhận: “Di cư bất thường là một thách thức của châu Âu và nó cần một câu trả lời chung của châu Âu”. Bà kêu gọi các thành viên EU “tự nguyện” tiếp nhận người di cư để chia sẻ gánh nặng với Italy. Tuy nhiên, đã có những bất đồng nổ ra khi Đức hồi tuần trước dừng thỏa thuận tự nguyện tiếp nhận người di cư từ Italy với lí do “áp lực cao”.

Hôm 16/9, giới chức Đức xác nhận họ vừa đảo ngược quyết định, hứa sẽ tiếp tục tiếp nhận người di cư từ Italia, nhưng chưa rõ hạn mức, động thái cho thấy có thể còn nhiều quốc gia EU khác đang lưỡng lự. Ngay lúc này, một loạt nước EU, nhất là nhóm ở Đông Âu, đang cố gắng xoay xở để giải quyết hàng triệu người di cư tới từ Ukraine sau khi xung đột nổ ra năm ngoái.

Vẫn trong tuyên bố mới nhất, bà von der Layen khẳng định sẽ đấu tranh với những kẻ đưa người di cư trái phép từ châu Phi. “Chúng tôi mới là người quyết định ai sẽ đến EU và trong hoàn cảnh nào, không phải những kẻ buôn người”, bà nêu rõ. Vị quan chức hàng đầu của EU công bố gói giải pháp 10 điểm, bao gồm các biện pháp trợ giúp Italia xử lý những người di cư mới đến; tìm cách cải thiện hợp tác với nhà chức trách các nước châu Phi như Guinea, Bờ Biển Ngà, Senegal hay Burkina Faso với hi vọng họ có thể tiếp nhận trở lại người di cư; và thảo luận về “phương án mở rộng các sứ mệnh hải quân trên Địa Trung Hải” nhằm ngăn chặn những con thuyền đưa người vượt biên. Lãnh đạo EC nhấn mạnh thêm, EU cần hợp tác chặt chẽ hơn với Tunisia, quốc gia sẽ nhận được nguồn tài trợ của khối nhằm ngăn người di cư từ khi họ chuẩn bị khởi hành.

Hồi tháng 7/2023, EU và Tunisia đã đạt thỏa thuận nhằm kiềm chế dòng người di cư xuất phát từ Bắc Phi, nhưng đến nay chưa mang lại hiệu quả khi số lượng người di cư có dấu hiệu tăng lên. Theo Euronews, tại một phiên họp hồi tuần trước, các thành viên Nghị viện châu Âu (MEP) đã tranh cãi khá gay gắt về thỏa thuận EU-Tunisia, dấy lên lo ngại về nguy cơ EU khó đạt các thỏa thuận tương tự với các nước châu Phi nhằm hạn chế dòng người di cư.

Trong khi EU còn loay hoay, hàng ngàn người từ các nước châu Phi bất ổn được cho là đang chuẩn bị hoặc bất chấp nguy hiểm lênh đênh trên những con thuyền thô sơ tìm vận may đến các nước châu Âu phát triển. Số liệu của nhà chức trách châu Âu cho thấy, từ đầu năm 2023, hơn 2.000 người đã thiệt mạng trong các vụ lật thuyền trên Địa Trung Hải, trong khi hàng chục ngàn người khác mắc kẹt trong các trại tị nạn với điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Mới tuần trước, một con thuyền chở 45 người di cư đã chìm ngoài khơi Lampedusa, khiến 41 người chết.

Các nhà quan sát nhận định, bên cạnh các giải pháp ngăn chặn nạn buôn người và triển khai lực lượng trên biển ngăn di cư trái phép, giải pháp dài hơi để giải quyết vấn nạn người di cư là châu Âu cần đóng vai trò lớn hơn nữa trong nỗ lực trợ giúp các nước châu Phi phát triển kinh tế-xã hội ổn định hơn, khôi phục niềm tin vào tương lai tươi sáng ở quê nhà.

Thái Hà

Các tin khác

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

Tàu vũ trụ Starship của SpaceX hôm 14/11 (giờ địa phương) đã trở về thành công địa điểm phóng tại bang Texas (Mỹ) sau hơn 22 giờ hoạt động trên quỹ đạo, đánh dấu lần đầu tiên tầng trên của hệ thống tên lửa này được thu hồi bằng cánh tay cơ khí tại tháp phóng.

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ cất cánh trên toàn quốc sau hơn 4 giờ gián đoạn do sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy họp báo tại Nhà Trắng để lý giải nguyên nhân vụ việc. 

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm 13/11 ra lệnh tạm dừng toàn bộ các chuyến bay khởi hành trên phạm vi cả nước do sự cố nghiêm trọng trong hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu. Sự cố khiến gần 11.000 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, gây gián đoạn hoạt động hàng không trên diện rộng.

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/11 đã đồng ý để các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo lời đặc phái viên Mỹ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga yêu cầu Washington phải làm rõ với các đồng minh châu Âu xem họ thực sự muốn "hòa bình hay chiến tranh" tại Ukraine.

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Một kẻ đã nổ súng tại một phòng tập thể dục ở khu vực sầm uất của thủ đô Washington, D.C. (Mỹ) ngày 12/11 (giờ địa phương), khiến một người thiệt mạng và bốn người khác bị thương, trước khi cố thủ trong căn hộ riêng và tự sát.

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

Ông Jensen Huang đã từ chức Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, có hiệu lực ngay lập tức, sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ giữa ông và một người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Trong thông báo chính thức, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của Đại sứ Darchiev, đánh giá ông là một nhà ngoại giao xuất sắc, nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm và chuyên gia am hiểu sâu sắc các vấn đề liên quan đến Mỹ.