Thời gian qua, xuất hiện tình trạng một số người dân bất ngờ phát hiện mình đứng tên chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật hoặc chủ hộ kinh doanh dù chưa từng đăng ký thành lập. Cá biệt, có trường hợp doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ thuế, vi phạm pháp luật, khiến người bị mạo danh gặp nhiều phiền toái, thậm chí bị ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp.
Nhiều trường hợp chỉ phát hiện sự việc khi tra cứu thông tin trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, làm việc với cơ quan thuế hoặc khi thực hiện thủ tục xuất cảnh. Đáng chú ý, cuối tháng 7/2026, cơ quan Thuế TP Hà Nội đã công khai danh sách hơn 150 nghìn doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế; chủ yếu thuộc nhóm ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Qua thực tế đấu tranh, cơ quan chức năng ghi nhận tình trạng các đối tượng xấu thu thập, sử dụng trái phép thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc phục vụ nhiều hành vi vi phạm pháp luật như trốn thuế, buôn lậu, mua bán hóa đơn, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vay tín dụng bất hợp pháp... Các hành vi này không chỉ gây phức tạp về an ninh, trật tự mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bị đánh cắp, lợi dụng thông tin.
Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Thời gian qua, lực lượng Công an cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến mua bán, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân.
Điển hình, ngày 10/7, Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can về hành vi “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã xây dựng nền tảng trung gian cho phép người dùng mở gian hàng để quảng bá, mua bán dữ liệu cá nhân, tài khoản mạng xã hội, phát sinh hơn 53 triệu giao dịch, với doanh thu bước đầu được xác định trên 400 tỷ đồng. Vụ án đang tiếp tục được điều tra, mở rộng.
Để chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, không cung cấp, cho mượn hoặc để người khác sử dụng căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP và các dữ liệu cá nhân vào mục đích không rõ ràng.
Người dân nên thường xuyên kiểm tra thông tin liên quan đến bản thân trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia; sử dụng ứng dụng eTax Mobile để tra cứu thông tin mã số thuế, nghĩa vụ thuế và kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Khi phát hiện thông tin cá nhân bị lợi dụng, mạo danh để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc thực hiện giao dịch trái phép, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an, cơ quan thuế hoặc cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền để được hướng dẫn, xử lý, hạn chế phát sinh rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
