Cần sớm tu bổ tháp Sáng tại Di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương

Di tích Phật viện Đồng Dương (tọa lạc trên địa phận làng Đồng Dương, xã Bình Định Bắc, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ.

Điều đáng chú ý khi hình ảnh giúp nhận dạng khu vực di tích Phật viện Đồng Dương hiện nay chỉ còn lại một mảng tường thuộc về phế tích kiến trúc được gọi tên là tháp Sáng. Do đó, việc tu bổ, gia cố và phát huy giá trị tháp Sáng là việc làm rất cần thiết.

462546915_1767201507353934_7099982880133757099_n.jpg -0
Khu vực tháp Sáng tại Di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương.

Theo Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Nam, căn cứ các tài liệu để lại, Phật viện Đồng Dương là một khu di tích đặc biệt quan trọng trong lịch sử mỹ thuật, văn hóa và tôn giáo Chămpa, là khu di tích có quy mô và giá trị to lớn. Phật viện này có 3 tổ hợp chính trải rộng trên chiều dài 1.300m, theo trục Đông - Tây, được phân bố thành 3 khu tường bao vuông vức, được các nhà nghiên cứu văn hóa đặt tên là khu I, khu II và khu III. Khu I bao gồm Phật đường chính của hoàng gia và những đền - tháp phụ bao quanh; khu II là một tiền đình (mandapa) hình chữ nhật dùng để chuẩn bị nghi lễ như múa thiêng, hát thiêng, bày lễ vật… kết hợp với khu I; khu III là tự viện nơi hành lễ của chư tăng trong Phật viện và của các tín đồ. Trải qua thời gian, biến động thăng trầm của lịch sử, sự tàn phá nặng nề của thiên nhiên, chiến tranh và con người nên khu di tích Phật viện Đồng Dương ngày nay đã trở thành phế tích.

Qua đối chiếu các bức ảnh tư liệu và các bản vẽ ghi được thực hiện vào đầu thế kỷ XX, khi phế tích Đồng Dương mới được phát hiện và khai quật, tháp Sáng nằm tại vị trí gần chính giữa sân trước tòa Chánh điện trong khu I, phía trước Phật đường. Hình ảnh cho thấy, vào thời điểm đó, kiến trúc tháp Sáng đã bị các cây lớn mọc trùm lên, các rễ cây quấn quanh thân và mái tháp, các hình ảnh khác mô tả quá trình các nhân công địa phương đang chặt cây, phát quang, dọn dẹp xung quanh kiến trúc tháp.

Tháp Sáng có kiến trúc hình tháp 4 mặt, mặt bằng lòng tháp hình vuông, kích thước lòng vào khoảng 3,5mx3,5m, thân tháp vươn cao, chiều phần thân tháp tính từ nền khoảng 7m, phần mái gồm 3 tầng giật cấp, thu nhỏ dần về đỉnh. Xét về hình dáng và tỷ lệ chung, kiến trúc tháp Sáng cơ bản giống như một ngôi tháp thờ đặt tại trung tâm sân trước Phật đường trong khu I. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa tháp Sáng và các đền tháp thờ khác chính là tháp Sáng có cửa mở về 4 phía với 4 bậc cấp tương ứng từ 4 phía và trong lòng tháp không đặt bệ thờ. Toàn bộ kiến trúc tháp được đặt trên phần đế rộng, chiều cao khoảng 2m, có bậc cấp lên từ 4 phía tương ứng với 4 cửa của tháp. Các bản vẽ ghi cũng thể hiện rõ ràng đây là một kiến trúc tháp có 4 mặt giống nhau.

Trải qua thời gian, đến nay tháp Sáng chỉ còn lại là một mảng tường đổ nát và đang được chống đỡ bằng hệ thống dàn chống, được dựng lên bằng thép ống với mục đích gia cố, chống đỡ khẩn cấp vào năm 2012. Phía mặt Bắc là bộ khung cửa bằng đá sa thạch cũng được dựng lại tại vị trí gốc…

Trước thực trạng tháp Sáng ngày càng hư hỏng nghiêm trọng, Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Nam phối hợp với các cơ quan chức năng đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi dự án tu bổ, gia cố, phục hồi và phát huy giá trị tháp Sáng thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương. Dự án dự kiến có tổng mức đầu tư 12 tỷ đồng, từ nguồn Ngân sách tỉnh Quảng Nam. Và mới đây, ngày 22/10, UBND tỉnh Quảng Nam đã có công văn gửi Bộ VH-TT&DL đề nghị thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi này. UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng, việc đầu tư bảo tồn, tu bổ tháp Sáng nhằm phục hồi, ổn định lâu dài cho cấu trúc kiến trúc; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương. Các giải pháp kỹ thuật trùng tu di tích áp dụng trong dự án này được thực hiện trên cơ sở công tác “trùng tu khảo cổ học”, với phương châm bảo tồn tối đa tính nguyên gốc, sự xác thực của di tích và tôn trọng tình trạng hiện còn.

Theo UBND tỉnh Quảng Nam, di tích tháp Sáng đã chứng minh được các giá trị đặc biệt về lịch sử văn hóa, do đó việc đầu tư gia cố, bảo quản các cấu trúc thể xây, phục hồi định hình cơ bản nhằm đưa các thành phần cấu trúc hiện còn của tháp Sáng về trạng thái ổn định, đảm bảo sự bền vững và khả năng tồn tại lâu dài. Bên cạnh đó, loại trừ tối đa các tác nhân phá hoại cấu trúc và vật liệu cấu thành di tích, ngăn chặn nguy cơ sụp đổ của di tích. Việc quản lý và khai thác khu di tích sẽ được kết nối chặt chẽ với hệ thống các điểm di tích Chăm khác tại Quảng Nam như Khương Mỹ, Đồng Dương, Trà Kiệu, Mỹ Sơn... để tạo thành tuyến tham quan có sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Đồng thời, cũng tạo một tiềm năng phát triển mạnh mẽ cho ngành Du lịch của địa phương, góp phần thúc đẩy sự phát triển về kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Nam và khu vực miền Trung.

Ngọc Thi

Các tin khác

Rực rỡ màn trình diễn 3D Mapping kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

Rực rỡ màn trình diễn 3D Mapping kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

Chương trình biểu diễn nghệ thuật và trình chiếu 3D Mapping quốc tế là sự kiện văn hóa – công nghệ đỉnh cao, là điểm nhấn nổi bật trong chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức, vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Đội tuyển Việt Nam trước thềm AFF Cup 2026

Đội tuyển Việt Nam trước thềm AFF Cup 2026

Đội tuyển (ĐT) Việt Nam bước vào AFF Cup 2026 trong một vị thế rất khác so với nhiều kỳ giải trước. Khi đã là đương kim vô địch, thầy trò HLV Kim Sang Sik không còn chỉ được nhìn nhận như một ứng viên nặng ký, mà trở thành mục tiêu mà mọi đối thủ đều muốn đánh bại. Chính điều đó tạo nên hai mặt song hành trong hành trình sắp tới: áp lực bảo vệ ngôi vương và cơ hội khẳng định vị thế số một Đông Nam Á bằng một phiên bản mạnh hơn, giàu chiều sâu hơn.

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Nằm trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần IV, ngày 1/7, chương trình Kết nối điện ảnh đã diễn ra tại cụm rạp Galaxy CineX AEON Mall Thanh Khê, Đà Nẵng với sự tham dự của đông đảo những người hoạt động trong ngành điện ảnh trong nước và quốc tế.

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Được sản xuất, phát sóng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, “Trời cao nguyên xanh” được kỳ vọng không chỉ là một bộ phim truyền hình hấp dẫn mà còn là tác phẩm lan tỏa những giá trị sâu sắc về trách nhiệm, lòng tận tụy và sự hy sinh thầm lặng của những người đang ngày đêm giữ gìn bình yên cho đất nước.

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), ngày 1/7, các đạo diễn, nhà sản xuất, diễn viên và ê-kíp sáng tạo của nhiều tác phẩm điện ảnh tiêu biểu đến từ Việt Nam và châu Á đã gặp gỡ báo chí, trao đổi về xu hướng điện ảnh đương đại, những vấn đề xã hội được phản ánh qua điện ảnh, hành trình sáng tạo của các nhà làm phim.

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup luôn là nơi cảm xúc được đẩy lên tận cùng. Ở đó, có những chiến thắng làm nên huyền thoại, có những thất bại tạo ra cú sốc, và cũng có những cuộc chia tay khiến người ta day dứt rất lâu. Nhật Bản tại World Cup 2026 thuộc về vế sau cùng ấy.

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Cú đúp của Kylian Mbappé giúp Pháp thắng Thụy Điển 3-0 ở vòng 1/16 World Cup 2026, đồng thời đưa tiền đạo này lập kỷ lục ghi bàn knock-out và cân bằng thành tích với Lionel Messi.

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Khi tác phẩm có thể bị sao chép, cắt ghép, phát tán trái phép chỉ trong vài phút; khi AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu tác phẩm; khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và sản phẩm do máy móc hỗ trợ ngày càng trở nên phức tạp, thì bảo vệ tài sản trí tuệ trở thành vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với ngành điện ảnh.

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Tại buổi giao lưu với báo chí trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) vào ngày 30/6, Ji Chang Wook cho hay, anh rất vui và hạnh phúc khi được trực tiếp gặp gỡ các fan Việt Nam. Tài tử xứ Hàn cũng khẳng định, Việt Nam luôn là nơi mang lại cho anh rất nhiều năng lượng mỗi khi ghé thăm.

Ma Rốc quật ngã Hà Lan sau loạt luân lưu cân não

Ma Rốc quật ngã Hà Lan sau loạt luân lưu cân não

Sáng 30/6 theo giờ Việt Nam, trận đấu giữa Hà Lan và Ma Rốc ở vòng knock-out World Cup 2026 đã mang đến cho người hâm mộ một màn so tài đúng nghĩa nghẹt thở, nơi cảm xúc được đẩy lên cao qua từng khoảnh khắc. Sau 120 phút giằng co với tỷ số hòa 1-1, hai đội buộc phải phân định thắng thua trên chấm luân lưu, và ở đó, Ma Rốc đã chứng tỏ bản lĩnh thép để giành quyền đi tiếp sau loạt đấu súng đầy cân não.

Dancesport Việt Nam giành 2 huy chương tại Giải vô địch thế giới

Dancesport Việt Nam giành 2 huy chương tại Giải vô địch thế giới

Ngày 28/6 tại thành phố Bremen, Cộng hòa Liên bang Đức, các vận động viên Dancesport Việt Nam đã thi đấu xuất sắc tại Giải Vô địch Khiêu vũ Latin đơn nữ thế giới 2026 (WDSF World Championship Solo Latin Female Adult ), giành 1 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng, đồng thời để lại nhiều dấu ấn ở các nội dung thi đấu quốc tế khác.

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.