Cách làm hay ngăn chặn tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

Trung tá Trần Hưng Nghiệp, Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự - Công an TP Long Xuyên cho biết, đa phần bản thân của các đối tượng thanh thiếu niên vi phạm thường có độ tuổi từ15 đến dưới 18 tuổi. Do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi này đang trong quá trình phát triển, khả năng phân biệt, nhận thức đúng, sai, hợp lý và không hợp lý còn rất hạn chế. Chính vì vậy, phần lớn các thanh thiếu niên chưa tự làm chủ được bản thân nên dễ bị lôi kéo, kích động tham gia vào những việc làm sai trái, vi phạm pháp luật. Khi đó, nếu thiếu đi sự định hướng, uốn nắn kịp thời từ gia đình và nhà trường thì nguy cơ phạm tội sẽ càng trở nên rõ rệt.

Hầu hết các đối tượng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật đều có vào hoàn cảnh gia đình khó khăn về kinh tế, cha mẹ không gương mẫu, rượu chè, cờ bạc, phạm tội đi tù, ly hôn, ly thân phải sống cùng ông, bà, chú, bác, cô, dì... Các em thường hay bỏ học sớm, trong gia đình thường xảy ra bạo lực hoặc việc quản lý, giáo dục các em chưa phù hợp, thiếu sự quan tâm hoặc nuông chiều quá mức, nên khi tiếp xúc với những đối tượng hoặc bạn bè xấu dễ bị lôi kéo vào con đường vi phạm pháp luật. Mặt khác, do tác động tiêu cực, ảnh hưởng mặt trái của các trang mạng Internet, các trang mạng xã hội Zalo, Facebook, phim ảnh bạo lực, văn hóa phẩm độc hại, bạo lực và tệ nạn ma túy, cờ bạc. Lối sống thực dụng, hưởng thụ, lười lao động đã ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành động của những đối tượng là thanh thiếu niên.

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, văn hóa, đạo đức, lối sống nhất là đối với thanh thiếu niên mặc dù đã được chú trọng, tăng cường nhưng chưa đạt hiệu quả cao. Do vậy, một bộ phận không nhỏ đối tượng là người chưa thành niên khi thực hiện hành vi mà không biết rằng, đó là hành vi phạm tội. Công tác phối hợp giữa các ban ngành, đòan thể ở địa phương trong công tác quản lý cảm hóa, giáo dục các đối tượng trên địa bàn vẫn còn chưa chặt chẽ, nhịp nhàng, hiệu quả chưa cao. Việc thực hiện các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản vẫn chưa phát huy tác dụng trong công tác phòng ngừa. Cán bộ vừa làm công tác trinh sát vừa bố trí làm án, tin báo nên công tác phòng ngừa vẫn chưa được quan tâm đúng mức, không thể thường xuyên bám sát địa bàn, quản lý đối tượng.

Khi xảy ra mâu thuẫn các đối tượng thường gọi điện thoại hoặc liên lạc nhau qua mạng xã hội và nhanh chóng tụ tập tại một địa điểm nhất định, chuẩn bị hung khí để đánh nhau, thời gian hoạt động không cố định. Các mâu thuẫn thường xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống, sinh hoạt, quan hệ nam, nữ, với bản tính côn đồ, thích thể hiện, các đối tượng sẵn sàng sử dụng hung khí để giải quyết mâu thuẫn. Chính vì vậy công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các thanh thiếu niên sử dụng hung khí đánh nhau cũng gặp hạn chế, khó khăn. Các đối tượng thanh thiếu niên vi phạm thường có độ tuổi từ 15 đến dưới 18 tuổi nên việc xử lý hình sự các đối tượng này còn hạn chế khó khăn, chính vì vậy công tác phòng ngừa, răn đe giáo dục chưa đạt hiệu quả cao.

Trước thực tế trên, Công an TP Long Xuyên ban hành Kế hoạch 7015/KH-CATP-TH, ngày 16/12/2021 về đấu tranh phòng, chống thanh thiếu niên phạm tội, vi phạm pháp luật năm 2022. Các đội nghiệp vụ, Công an phường, xã đã tổ chức quán triệt trong buổi họp đơn vị để từng cán bộ, chiến sĩ nắm, thực hiện nghiêm túc. Các đơn vị đã lập danh sách các tuyến, địa bàn, đối tượng thanh thiếu niên phạm tội, vi phạm pháp luật.

Ban Chỉ huy Công an TP Long Xuyên đã phân công, phân cấp cho các Đội nghiệp vụ, Công an phường, xã để có biện quản lý, giám sát theo quy định. Kết quả đã lập danh sách 198 đối tượng là thanh thiếu niên phạm tội, vi phạm pháp luật trên địa bàn, danh sách 92 cơ sở hàn tiện tiên địa bàn thành phố để quản lý. Công tác phát hiện, bắt giữ, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ cũng đạt những kết quả cao. Cụ thể, Công an TP Long Xuyên đã phát hiện 34 vụ có liên quan vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Qua đó, thu hồi 59 dao tự chế, 25 chỉa, 1 khẩu súng (dạng súng rolo), cùng nhiều tang vật khác…

Song song với đó, Công an phường, xã rà soát, bổ sung vào danh sách các thanh thiếu niên vi phạm pháp luật gửi về Đội Cảnh sát hình sự Công an thành phố để phối hợp quản lý. Đội Cảnh sát giao thông – trật tự, Công an phường, xã tuần tra phòng ngừa thanh thiếu niên sử dụng hung khí đánh nhau tại địa bàn Mỹ Long, Mỹ Bình, Bình Khánh, Mỹ Hòa theo kế hoạch. Theo Đội Cảnh sát hình sự Công an TP Long Xuyên, từ đầu năm 2022 đến nay, Công an thành phố đã điều tra, xử lý 5 vụ án, 52 đối tượng là thanh thiếu niên sử dụng hung khí để thực hiện hành cố ý gây thương tích và gây rối trật tự công cộng. Hiện đang thụ lý 16 tin báo liên quan các vụ liên quan đến đối tượng thanh thiếu niên…

Mặt khác, trong những tháng đầu năm 2022, trên địa bàn TP Long Xuyên có hơn 360 trường hợp vi phạm lỗi người dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy. Kèm theo đó là các lỗi không gắn gương chiếu hậu, gắn bộ phận giảm thanh không đảm bảo tiêu chuẩn kỷ thuật về tiếng ồn, tự ý thay đổi nhãn hiệu xe không đúng với chứng nhận đăng ký, tự ý thay đổi máy xe, chuyển hướng không giảm tốc độ hoặc có tín hiệu báo hướng rẽ, không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông, không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Từ đó, gây ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Trung tá Nguyễn Đức Hậu, Trưởng Công an TP Long Xuyên cho biết, Ban Chỉ huy Công an thành phố đã chỉ đạo các Đội nghiệp vụ, Công an các phường, xã tăng cường rà soát, cập nhật danh sách thanh thiếu niên phạm tội, vi phạm pháp luật trên địa bàn. Đối với những trường hợp thanh thiếu niên có biểu hiện vi phạm pháp luật, tiếp tục gọi hỏi răn đe giáo dục, cho gia đình cam kết quản lý không cho con cháu tham gia tụ tập đánh nhau. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến từng địa bàn dân cư, gia đình và bản thân thanh thiếu niên phạm tội, vi phạm pháp luật. Công an phường, xã tiếp tục phối hợp các ban ngành, đoàn thể trong quản lý, giám sát nhằm cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ những thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn.