Boko Haram và nỗi ám ảnh về 'tiểu IS' ở châu Phi

Với vùng lãnh thổ kiểm soát rộng trên 52.000km², tổ chức Boko Haram đang ngày càng phát triển và tham vọng sẽ trở thành tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) thu nhỏ ở châu Phi. Đáng lo ngại nhất là việc Boko Haram mở rộng thêm hoạt động ở các quốc gia láng giềng với Nigeria và sẵn sàng tàn sát không thương tiếc người dân vô tội, kể cả những em nhỏ dưới 15 tuổi.
>> Chiến lược gây hỗn loạn của nhóm khủng bố Boko Haram

Dã tâm sử dụng những quả “bom người”

Chưa hết bàng hoàng trước loạt vụ tấn công khủng bố và bắt cóc con tin tại Pháp, người dân thế giới lại giật mình sửng sốt trước vụ đánh bom liều chết gây rung chuyển khu chợ đông đúc tại thị trấn Potiskum ở Yobe, phía Đông Bắc Nigeria làm ít nhất 19 người thiệt mạng và gần 30 người khác bị thương.

Đáng chú ý là những kẻ chủ mưu của vụ việc đã sử dụng hai bé gái 10 tuổi làm bom sống. Nhân chứng kể lại rằng, có 3 người lớn đưa hai cô bé này đi vào khu chợ rồi đến chỗ đông người chúng bỏ các em ở lại. Các cô bé này không hề biết âm mưu của những người lớn đi cùng và cũng chẳng biết được rằng, các em đã bị gài đầy chất nổ trong người.

Một tiểu thương ở chợ có tên gọi là Sani Abdu Potiskum kể: “Khi thấy hai đứa bé đó đứng lơ ngơ giữa chợ, tôi tưởng chúng lạc, còn định ra hỏi thăm nhưng có việc đột xuất chạy sang quầy phía sau. Tôi định bụng xong việc sẽ quay lại nhưng vừa lúc đó thì một tiếng nổ lớn, mọi thứ đổ sập ngay trước mắt”.

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, dù chưa có nhóm nào lên tiếng nhận trách nhiệm nhưng các kết quả điều tra ban đầu đã cho thấy có sự tham gia của nhóm Boko Haram. Hơn nữa, trên thực tế, đây không phải lần đầu có một vụ tấn công khủng bố như vậy ở Nigeria.

Trong thời gian qua, Boko Haram đã gia tăng sử dụng phụ nữ và trẻ em gái trong các vụ đánh bom liều chết nhằm khiến người dân mất cảnh giác. Tháng 11 năm ngoái, chính tại khu chợ này, Boko Haram cũng đã thiết kế và thực hiện 2 vụ đánh bom liều chết liên tiếp làm tổng cộng 45 người thiệt mạng. Thủ phạm các vụ đánh bom này được xác định đều là nữ giới.

Chưa hết, một ngày trước vụ đánh bom ở thị trấn Potiskum, các chiến binh của Boko Haram cũng đã tiến hành các vụ tấn công vào khu vực xung quanh một thị trấn mà chúng chiếm giữ ở Đông Bắc Nigeria, phá hủy ít nhất 16 thị trấn và ngôi làng. Người đứng đầu chính quyền địa phương, ông Musa Bukar cho biết: “Các chiến binh của Boko Haram đã bắn súng tùy tiện khi chúng đứng trên các xe tải và xe bọc thép. Chúng truy giết người ẩn trốn trong bụi rậm, thiêu sống những người trốn trong nhà. Thậm chí, chúng còn ra tay không thương tiếc với phụ nữ mang thai, người già ốm yếu và những em nhỏ dưới 8 tuổi”…

Boko Haram đang mở rộng hoạt động với âm mưu thành lập Nhà nước Hồi giáo tại Nigeria.
Boko Haram đang mở rộng hoạt động với âm mưu thành lập Nhà nước Hồi giáo tại Nigeria.

Nhánh thánh chiến của Al-Qaeda

Boko Haram có tên gọi chính thức là Jamaatu Ahlis Sunna LiddaAwati Wal-Jihad. Đây là một nhánh thánh chiến của mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda và cũng là đại diện cho phong trào nổi dậy của người Kanuri.

Ngoài việc chiếm đóng các thị trấn, làng mạc, các tay súng của Boko Haram đều có khả năng triển khai các vụ đánh bom liều chết tại hầu hết các thành phố của Nigeria, trong đó có cả Thủ đô Abuja.

Theo tin từ hãng Telegraph, Boko Haram được Mohammed Yusuf thành lập vào năm 2002 tại bang Borno với tôn chỉ hoạt động là áp dụng luật Hồi giáo tại Nigeria, đấu tranh cho bình đẳng xã hội và tố cáo nạn tham nhũng của các chính trị gia. Tuy nhiên, vào năm 2009, sau khi quân đội Nigeria mở đợt trấn áp quy mô lớn nhằm vào nhóm này và bắt giữ, giết chết không xét xử Mohammed Yusuf, Boko Haram bắt đầu chuyển hướng sang hoạt động ngầm và gia tăng tư tưởng cực đoan. Dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh mới Abubakar Shekau, các thành viên của Boko Haram khi đó đã truyền bá tư tưởng thù địch phương Tây và thể hiện sức mạnh thông qua các vụ bắt cóc, giết người, đánh bom trường học và bệnh viện.

Tháng 9/2010, Boko Haram bắt đầu được cả thế giới biết đến khi tiến hành một vụ cướp ngục ở Nigeria và tiếp đó là một loạt vụ đánh bom liều chết nhằm vào đồn cảnh sát, văn phòng của Liên Hợp Quốc tại Abuja năm 2011. Năm 2013, Boko Haram bị  Bộ Ngoại giao Mỹ liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài nguy hiểm… Các con số thống kê mới nhất cho thấy, từ tháng 7 năm 2009 đến tháng 12 năm 2014, Boko Haram đã sát hại gần 8.000 dân thường trong đó có ít nhất 4.000 người bị sát hại trong năm 2014. Gần 1.000 người khác cũng đã bị Boko Haram bắt cóc trong đó hơn nửa là trẻ em và phụ nữ...

Giống như lực lượng Taliban ở Afghanistan hay tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở Iraq và Syria, các chiến binh của Boko Haram rất thạo về súng ống, đạn dược và chế tạo bom. Hiện địa hạt của chúng trải dài từ dãy núi Mandara giáp với Cameroon ở phía Đông đến khu vực hồ Chad ở phía Bắc và sông Yedseram ở phía Tây Nigeria.

Theo các nhà phân tích, trên thực tế, Boko Haram đã chia cắt Nigeria thành 2 phần: miền Bắc theo đạo Hồi và miền Nam chủ yếu theo đạo Thiên Chúa. Hiện đa số người dân theo đạo Hồi ở miền Bắc đều nghe theo lời kêu gọi của Boko Haram, sẵn sàng gia nhập hàng ngũ tay súng cực đoan. Vì thế mới có chuyện hơn 70% dân chúng nghèo ở miền Bắc vẫn nộp tiền mỗi ngày cho Boko Haram để chúng mua vũ khí hạng nặng, xe bọc thép, đạn dược và bom. Báo cáo của tình báo Mỹ được tờ Washingtonpost đăng tải hồi tháng 6/2014 còn cho biết, Boko Haram có nhiều nguồn tài trợ khác nhau và chúng cũng có cách gây quỹ bằng các hoạt động phạm pháp như bắt cóc tống tiền, buôn lậu, bắt người để bán làm nô lệ... 

Khánh Chi

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.