Bí mật khó tin về những ngọn đèn vĩnh cửu trong cổ mộ

Những ngọn đèn vẫn sáng rực sau cả ngàn năm thắp sáng bên trong những di tích cổ đại khiến cho giới khoa học không khỏi đau đầu. Và cho đến tận bây giờ, họ vẫn chưa có lời lý giải thỏa đáng về những ngọn đèn vĩnh cửu ấy...

Những ngọn đèn cháy sáng suốt cả ngàn năm

Những ngôi mộ cổ thường được chôn theo vàng bạc châu báu nên luôn bị dân đào trộm mộ nhòm ngó, dùng “trăm phương ngàn kế” để đột nhập ăn trộm. Luôn cách biệt với thế giới bên ngoài nên dù trải qua nhiều thế kỷ, những báu vật trong mộ cổ vẫn được bảo quản khá tốt. Đám “mộ tặc” thường cho rằng, ở nơi quanh năm không thấy ánh mặt trời ấy thường rất tối tăm, giơ tay trước mặt cũng chẳng thể trông rõ năm ngón ngắn dài. Nhưng thực tế không hoàn toàn như những gì chúng nghĩ.

Theo một số ghi chép còn lại tới ngày nay, bên trên vòm của một số ngôi mộ cổ xuất hiện những ngọn đèn rọi ánh sáng mờ ảo xuống lòng mộ. Chính điều ấy đã khiến đám trộm mộ nhiều phen ngỡ ngàng, kinh ngạc.

Vào năm 527, khi Syria còn nằm dưới sự thống trị của Đế quốc Đông La Mã, các binh sĩ Đông La Mã đồn trú tại lãnh thổ Syria lúc đó đã phát hiện trong một hốc tường nọ tồn tại một ngọn đèn, bên ngoài được che bằng chiếc chụp rất tinh xảo. Chiếc chụp này dường như được thiết kế để chắn gió.

Theo văn khắc được phát hiện vào thời điểm ấy, ngọn đèn đã được thắp từ năm 27, đồng nghĩa với việc, nó đã bền bỉ sáng suốt… 500 năm. Nhưng thật đáng tiếc vì đám binh sĩ đã làm hỏng ngọn đèn, khiến hậu thế không thể lý giải nguyên lý hoạt động kỳ diệu của nó.

Một nhà sử học Hy Lạp cũng đã ghi chép về ngọn đèn thần luôn thắp sáng trên cửa đền thờ thần Mặt Trời tại Ai Cập. Ngọn đèn này không dùng bất cứ nhiên liệu gì nhưng vẫn chiếu sáng trong vài thế kỷ. Theo miêu tả của nhà thần học người La Mã là Saint Augustin, tại ngôi đền Isis của Ai Cập cũng có một ngọn đèn tương tự, thắp sáng vĩnh cửu bất chấp tác động của mưa gió.

Vào năm 1.400, người ta lại phát hiện bên trong mộ phần của Pallas, con trai Vua Evandra thời La Mã cổ đại tồn tại một ngọn đèn cháy sáng trong hơn 2.000 năm. Gió và nước không thể dập tắt ánh sáng vĩnh cửu của nó. Có lẽ, cách duy nhất để phá hủy ngọn đèn chính là trút sạch thứ chất lỏng đặc biệt có trong nó.

Tới năm 1.534, đội quân của Vua Henry VIII xông vào giáo đường Anh, giải tán các đoàn thể tôn giáo và khai quật rất nhiều ngôi mộ. Khi đào bới mộ phần của cha Hoàng đế La Mã Constantin tại Yorkshire, họ phát hiện ra một ngọn đèn đang cháy sáng. Cha của vị vua này mất vào năm 300, cũng có nghĩa, ngọn đèn được tìm thấy đã có tuổi thọ đến 1.200 năm.

Đó chỉ là một vài trong số rất nhiều những ngọn đèn ngàn năm không tắt được phát hiện. Các ghi chép cho thấy, khắp các nơi trên thế giới đều có hiện tượng kỳ bí này, điển hình là tại những quốc gia, khu vực có các nền văn minh cổ xưa như Ấn Độ, Trung Quốc, Ai Cập,...

Ngay cả Italy, Anh, Ireland và Pháp cũng tồn tại những ngọn đèn bí ẩn tương tự. Chúng được tìm thấy trong cổ mộ và các đền thờ trên khắp thế giới. Điều đó cho thấy, ngọn đèn ngàn năm không tắt là sản phẩm sáng tạo tuyệt vời của người dân ở nhiều quốc gia, khu vực, chứ không riêng gì những mảnh đất vốn được mệnh danh là huyền bí như La Mã, Ai Cập,...

Ảnh minh họa: Những ngọn đèn vĩnh cửu (trường minh đăng) trong những lăng cổ mộ vẫn thách thức giới khoa học tới tận hôm nay.
Ảnh minh họa: Những ngọn đèn vĩnh cửu (trường minh đăng) trong những lăng cổ mộ vẫn thách thức giới khoa học tới tận hôm nay.

Công nghệ hiện đại cũng bó tay

Theo các ghi chép thực tế, người cổ đại đã bảo quản những ngọn đèn này, nhưng lạ lùng thay, ít lâu sau khi được tìm ra, chúng nhanh chóng bị phá hủy theo cách này hoặc cách khác. Vào giữa thế kỷ 17, tại vùng Grenoble của Pháp, một người lính Thụy Sĩ đã tình cờ phát hiện lối vào một ngôi mộ cổ.

Sau khi vào được bên trong, chàng trai trẻ đã không tìm được những thứ vàng bạc châu báu mà anh ta thèm muốn. Nhưng điều khiến người lính Thụy Sĩ kinh ngạc là trong ngôi mộ cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài ấy tồn tại một ngọn đèn đang cháy sáng và được bảo vệ bởi một chụp đèn bằng thủy tinh.

Anh ta đã đem tặng cây đèn cho tu viện. Các tu sĩ tại đây cũng ngạc nhiên chẳng kém khi đón nhận nó. Ít nhất ngọn đèn bí ẩn ấy đã cháy sáng suốt cả ngàn năm. Họ gìn giữ, bảo quản nó như gìn giữ một báu vật. Đáng tiếc thay, vài tháng sau đó, một vị tu sĩ vì không cẩn thận đã làm vỡ cây đèn.

Một câu chuyện thú vị khác được cho là đã xảy ra tại Anh khi khai quật một ngôi cổ mộ. Người ta phát hiện ra rằng, trên nóc cổ mộ có treo một ngọn đèn soi sáng cả không gian. Khi người khai quật tiến về phía trước, một phần nền bỗng rung lắc theo bước chân anh ta rồi đột nhiên, bức tượng mặc áo giáp bắt đầu di chuyển.

Pho tượng di chuyển tới gần chỗ ngọn đèn và dùng vũ khí trong tay đập vỡ nó. Tại Trung Quốc cũng có những ghi chép về hiện tượng này. Sử ký chép rằng, trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có bố trí loại đèn thắp sáng “vĩnh cửu”. Người Trung Quốc vốn có truyền thống đối đãi với người chết như người sống còn các bậc đế vương rất coi trọng lăng mộ của mình.

Họ xem đó là nơi cư trú của linh hồn khi đã “nhắm mắt xuôi tay” và hy vọng lăng mộ sẽ được trang hoàng bởi những ngọn đèn cháy sáng bền bỉ giống như những gì đã có trong chốn hoàng cung. Một ngọn đèn như vậy thường có kết cấu hai tầng, khoang chứa bên trong đổ đầy dầu thắp, bấc đèn được ngâm trong dấm, tầng ngoài chứa nước, có tác dụng làm mát dầu.

Đây là một phát minh vĩ đại, bởi lượng dầu thắp tiêu hao nhanh không phải vì bị đốt cháy nhiều, mà chủ yếu là do gặp nhiệt và bay hơi. Ngoài ra, bấc đèn được ngâm trong giấm cũng có thể duy trì mức nhiệt thấp, nước bao bên ngoài giúp dầu không tăng nhiệt.

Trong quá trình khai quật di tích Định Lăng thuộc Bắc Kinh, người ta cũng phát hiện thấy trong chính điện của lăng mộ này có một chiếc vại lớn bằng sứ men xanh đựng đầy dầu thắp và một chiếc bấc đèn. Nhưng ít lâu sau khi lăng mộ được bịt kín, ngọn đèn này đã tắt lụi, bởi lăng mộ quá kín mít làm thiếu đi lượng không khí cần thiết để duy trì ngọn lửa của đèn…

Sau nhiều năm, bí ẩn về những ngọn đèn không tắt chưa hề được giải mã. Hậu thế vẫn miệt mài tìm kiếm lời giải cho những câu hỏi hãy còn bỏ ngỏ. Vào năm 1610, người ta đã khai quật ngôi mộ của một nhà giả kim có tên là Los Cruz sau khi ông này qua đời được 120 năm. Trong mộ cũng có một ngọn đèn kỳ bí như vậy. Do đó, người ta ngờ rằng, chính những nhà giả kim và thợ đúc kim loại thời xưa là những người nắm rõ kỹ thuật chế tạo loại đèn ngàn năm không tắt này.

Liệu thứ ánh sáng huyền bí và bền bỉ ấy thực sự có mối tương liên với kim loại? Các nhà khoa học đã cố gắng phát minh ra ánh sáng vĩnh cửu. Tuy nhiên, chưa ai thành công, ngay cả khi họ sử dụng công nghệ hiện đại. Với các loại nhiên liệu được biết đến ngày nay, việc chế tạo một chiếc đèn có thể cháy liên tục trong một ngàn năm là điều không khả thi.

Với các ghi chép về những chiếc đèn “sáng mãi mãi” được phát hiện trên khắp thế giới như vậy, có lẽ xác nhận được rằng những chiếc đèn bí ẩn này thực sự có tồn tại. Tuy nhiên, việc chế tạo và sử dụng chúng vẫn còn là một ẩn số với nhân loại và giới khoa học.

V.Cường (tổng hợp)

Các tin khác

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Không còn quá mặn mà với các lịch trình ngắm cảnh rập khuôn, du khách trẻ quốc tế đang tạo ra một cơn sốt du lịch kiểu mới tại “xứ sở kim chi” - trào lưu K-Dive. Theo Korea Times, các bạn trẻ khi tới Hàn Quốc du lịch sẵn sàng chi đậm để được trải nghiệm cảm giác trở thành người bản địa.

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Đài Thiên văn Hải quân Mỹ, trăng tròn đầu tiên trong năm 2026 sẽ đạt pha cực đại vào ngày 3/1, khi toàn bộ bề mặt mặt trăng hướng về trái đất được chiếu sáng, tạo nên hình ảnh trăng tròn rõ nét nhất.

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Trong bối cảnh vụ trộm bảo vật hoàng gia tại Bảo tàng Louvre (Pháp) hồi tháng 10 gây chấn động giới nghệ thuật quốc tế, một bảo tàng ở thành phố Naples (Italia) đã tiết lộ phương pháp bảo vệ độc đáo, khiến các báu vật khó bị chia nhỏ để thanh khoản tại chợ đen. Phương pháp này đồng thời mở ra cách nhìn mới về bảo tàng, đây không chỉ là nơi trưng bày mà còn là nơi bảo tồn bằng khoa học hiện đại, kết hợp nghệ thuật và lịch sử.

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Ông Iwao Hakamada, 89 tuổi, người từng bị kết án tử hình trong vụ án giết 4 người năm 1966, vừa đệ đơn yêu cầu bồi thường khoảng 4 triệu USD từ chính phủ Nhật Bản và chính quyền địa phương, sau khi được tuyên vô tội vào năm 2024. Đây là một trong những mức bồi thường cao nhất từng được yêu cầu trong các vụ án oan tại Nhật Bản.

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen vừa công bố đề xuất cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, với lý do điện thoại và nền tảng trực tuyến đang “đánh cắp tuổi thơ của trẻ em”.

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Tổng thống Surangel Whipps Jr của quốc đảo Palau ở Thái Bình Dương vừa trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên trên thế giới thực hiện một cuộc phỏng vấn trực tiếp hoàn toàn dưới nước. Sự kiện đặc biệt này nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc bảo vệ đại dương và môi trường biển.

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Chính quyền thành phố Bolzano, miền Bắc Italia, mới đây thông báo sẽ áp thuế du lịch đặc biệt với cún cưng xuất hiện tại thành phố này, bắt đầu từ năm 2026. Nhiều người bày tỏ đồng tình với thông tin trên, nhưng cũng không ít người phản đối. 

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Sáng 28/9 (giờ địa phương), tại tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, Đại Vực Hoa Giang - cây cầu treo cao nhất thế giới đã chính thức được thông xe, giúp rút ngắn thời gian vượt hẻm núi Hoa Giang vốn mất tới 2 giờ xuống chỉ còn 2 phút.

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Bualoi hiện là cơn bão thứ 20 trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2025. Hôm 26/9, bão Bualoi quét qua miền Trung Philippines và khu vực miền Nam đảo Luzon, khiến 10 người thiệt mạng. Khác với cấp độ nguy hiểm khi quần thảo biển Đông, Bualoi thực chất là một cái tên gắn liền với văn hoá của người Thái Lan. 

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Tại Hội nghị Robot thế giới 2025 ở Bắc Kinh (Trung Quốc), Công ty Kaiwa Technology đã công bố kế hoạch ra mắt robot mang thai hình người đầu tiên trên thế giới vào năm 2026. Sự kiện này lập tức gây chấn động, khi hình ảnh một robot (được trang bị trí tuệ nhân tạo – AI) có thể mang trong mình một bào thai, nuôi dưỡng và thậm chí “sinh nở”, không còn nằm trong trang sách khoa học viễn tưởng.

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Sau 8 năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một thành phố cổ ở Peru, có thể từng là một trung tâm thương mại thịnh vượng cách đây 3.500 năm. Được biết đến với tên gọi Penico, thành phố hiện đã mở cửa đón khách du lịch. Nơi đây từng là một trung tâm đô thị sôi động, kết nối các cộng đồng ven biển, miền núi và rừng rậm.

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Thời xưa, ngoài các ngày Tết lớn như Nguyên đán, Đoan dương, Trung nguyên thì lễ sinh nhật vua được coi là ngày lễ lớn nhất trong năm, được tổ chức như "quốc khánh" của quốc gia thời phong kiến. Ở Việt Nam ta, các thời vua cũng hay tổ chức hoạt động vui chơi cho nhân dân thưởng thức trong ngày đại lễ này.

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Xuất hiện như một quần thể riêng biệt trong khoảng từ 400.000 đến 350.000 năm trước, người Neanderthal là họ hàng gần nhất của loài người chúng ta. Mặc dù họ đã tuyệt chủng vào khoảng 34.000 năm trước, nhưng gen của họ vẫn tồn tại trong con người ngày nay.