Bí ẩn những kim tự tháp thuộc nền văn minh cổ xưa nhất châu Mỹ

Khởi nguồn tại thung lũng Supe (Peru), Norte Chico được coi là nền văn minh cổ xưa nhất châu Mỹ. “Thủ phủ” của nền văn minh này chính là thành phố Caral – nơi được biết đến với các kim tự tháp kỳ vĩ cùng nhiều đền đài, nhà hát, quảng trường hoàng tráng...

Thung lũng Supe nằm cách 200 dặm về phía bắc Lima trên bờ biển Thái Bình Dương của Peru, được khảo sát lần đầu vào năm 1905. Đến năm 1970, các nhà khảo cổ học phát hiện ra những gì được cho là ngọn đồi hình thành tự nhiên trước đó, hóa ra lại là các kim tự tháp có nhiều bậc.

Cho tới năm 1990, toàn cảnh thành phố khổng lồ Caral mới được phác thảo, và thành phố này trở thành bằng chứng điển hình nhất về sự tồn tại của một tổ hợp xã hội hình thành khoảng 3.000 năm TCN ở châu Mỹ.

Trung tâm của Caral có 6 kim tự tháp lớn được bố trí xung quanh một quảng trường khổng lồ. Các kim tự tháp nằm ở vị trí cao hơn hẳn trong phạm vi quy hoạch của thành phố. Chúng cao khoảng 18m, có kích thước 140x150m ở móng, diện tích gần bằng kích thước của 4 sân bóng.

Mỗi kim tự tháp Caral có một cầu thang rộng gần 9 mét dẫn vào một loạt các phòng nhỏ, bao gồm cả 1 khoảng sân mở và một điện thờ. Phòng thờ có một lỗ nhỏ ở sàn, được dùng để hóa các đồ cúng.

Các kiến trúc công cộng quanh kim tự tháp gồm các cầu thang, phòng, sân trong, nhà hát ngoài trời và 3 “trung tâm thương mại” phía bên dưới.

Chỗ ở dường như bao gồm các phòng lớn trên chóp kim tự tháp dành cho giới thượng lưu. Các tổ hợp ngang mặt đất dành cho các thợ thủ công và những ngôi nhà nhỏ xa trung tâm là nơi sinh sống của người lao động.

Theo các nhà nghiên cứu, sơ đồ và một số tính năng của thành phố, như cấu trúc của các kim tự tháp và nhà ở của giới thượng lưu, là bằng chứng rất rõ ràng về các buổi nghi lễ, biểu thị sức mạnh của ý thức hệ tôn giáo.

Ước tính tổng dân số ở Caral vào khoảng 3.000 người. Các nhà nghiên cứu tin rằng mô hình thiết kế thành phố kiểu này được nhiều nền văn minh đến sau thời Norte Chico áp dụng.

Cho đến nay, công cuộc khám phá thành phố Caral vẫn đang được tiến hành, hứa hẹn đem lại những khám phá mới về thành phố cổ xưa nhất châu Mỹ.

V.Cường (tổng hợp)

Các tin khác

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Không còn quá mặn mà với các lịch trình ngắm cảnh rập khuôn, du khách trẻ quốc tế đang tạo ra một cơn sốt du lịch kiểu mới tại “xứ sở kim chi” - trào lưu K-Dive. Theo Korea Times, các bạn trẻ khi tới Hàn Quốc du lịch sẵn sàng chi đậm để được trải nghiệm cảm giác trở thành người bản địa.

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Đài Thiên văn Hải quân Mỹ, trăng tròn đầu tiên trong năm 2026 sẽ đạt pha cực đại vào ngày 3/1, khi toàn bộ bề mặt mặt trăng hướng về trái đất được chiếu sáng, tạo nên hình ảnh trăng tròn rõ nét nhất.

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Trong bối cảnh vụ trộm bảo vật hoàng gia tại Bảo tàng Louvre (Pháp) hồi tháng 10 gây chấn động giới nghệ thuật quốc tế, một bảo tàng ở thành phố Naples (Italia) đã tiết lộ phương pháp bảo vệ độc đáo, khiến các báu vật khó bị chia nhỏ để thanh khoản tại chợ đen. Phương pháp này đồng thời mở ra cách nhìn mới về bảo tàng, đây không chỉ là nơi trưng bày mà còn là nơi bảo tồn bằng khoa học hiện đại, kết hợp nghệ thuật và lịch sử.

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Ông Iwao Hakamada, 89 tuổi, người từng bị kết án tử hình trong vụ án giết 4 người năm 1966, vừa đệ đơn yêu cầu bồi thường khoảng 4 triệu USD từ chính phủ Nhật Bản và chính quyền địa phương, sau khi được tuyên vô tội vào năm 2024. Đây là một trong những mức bồi thường cao nhất từng được yêu cầu trong các vụ án oan tại Nhật Bản.

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen vừa công bố đề xuất cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, với lý do điện thoại và nền tảng trực tuyến đang “đánh cắp tuổi thơ của trẻ em”.

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Tổng thống Surangel Whipps Jr của quốc đảo Palau ở Thái Bình Dương vừa trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên trên thế giới thực hiện một cuộc phỏng vấn trực tiếp hoàn toàn dưới nước. Sự kiện đặc biệt này nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc bảo vệ đại dương và môi trường biển.

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Chính quyền thành phố Bolzano, miền Bắc Italia, mới đây thông báo sẽ áp thuế du lịch đặc biệt với cún cưng xuất hiện tại thành phố này, bắt đầu từ năm 2026. Nhiều người bày tỏ đồng tình với thông tin trên, nhưng cũng không ít người phản đối. 

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Sáng 28/9 (giờ địa phương), tại tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, Đại Vực Hoa Giang - cây cầu treo cao nhất thế giới đã chính thức được thông xe, giúp rút ngắn thời gian vượt hẻm núi Hoa Giang vốn mất tới 2 giờ xuống chỉ còn 2 phút.

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Bualoi hiện là cơn bão thứ 20 trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2025. Hôm 26/9, bão Bualoi quét qua miền Trung Philippines và khu vực miền Nam đảo Luzon, khiến 10 người thiệt mạng. Khác với cấp độ nguy hiểm khi quần thảo biển Đông, Bualoi thực chất là một cái tên gắn liền với văn hoá của người Thái Lan. 

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Tại Hội nghị Robot thế giới 2025 ở Bắc Kinh (Trung Quốc), Công ty Kaiwa Technology đã công bố kế hoạch ra mắt robot mang thai hình người đầu tiên trên thế giới vào năm 2026. Sự kiện này lập tức gây chấn động, khi hình ảnh một robot (được trang bị trí tuệ nhân tạo – AI) có thể mang trong mình một bào thai, nuôi dưỡng và thậm chí “sinh nở”, không còn nằm trong trang sách khoa học viễn tưởng.

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Sau 8 năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một thành phố cổ ở Peru, có thể từng là một trung tâm thương mại thịnh vượng cách đây 3.500 năm. Được biết đến với tên gọi Penico, thành phố hiện đã mở cửa đón khách du lịch. Nơi đây từng là một trung tâm đô thị sôi động, kết nối các cộng đồng ven biển, miền núi và rừng rậm.

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Thời xưa, ngoài các ngày Tết lớn như Nguyên đán, Đoan dương, Trung nguyên thì lễ sinh nhật vua được coi là ngày lễ lớn nhất trong năm, được tổ chức như "quốc khánh" của quốc gia thời phong kiến. Ở Việt Nam ta, các thời vua cũng hay tổ chức hoạt động vui chơi cho nhân dân thưởng thức trong ngày đại lễ này.

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Xuất hiện như một quần thể riêng biệt trong khoảng từ 400.000 đến 350.000 năm trước, người Neanderthal là họ hàng gần nhất của loài người chúng ta. Mặc dù họ đã tuyệt chủng vào khoảng 34.000 năm trước, nhưng gen của họ vẫn tồn tại trong con người ngày nay.