Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn

Chiều 25/5, Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ) đã tổ chức khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới” hiện đang được bảo quản tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV (TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).

Mộc bản triều Nguyễn là khối di sản quý giá có giá trị trên nhiều phương diện như lịch sử, địa lý, chính trị, xã hội, quân sự, pháp chế, giáo dục, văn hóa… thời kỳ cận đại.  Mộc bản ghi chép về việc giao thương kinh tế, văn hóa giữa Việt Nam với các nước trên thế giới như Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia...

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Ngoài giá trị về mặt sử liệu, tài liệu mộc bản còn có giá trị về nghệ thuật chế tác, thể hiện sự phát triển nghề khắc in bản gỗ của nền văn minh, văn hóa nhân loại. Ngày 31/7/2009, mộc bản triều Nguyễn đã được UNESCO xếp hạng trong di sản tư liệu thế giới. Đây cũng chính là di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.

Hiện nay, Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm. Nội dung của mộc bản triều Nguyễn phản ánh mọi mặt của xã hội Việt Nam thời Nguyễn, được khắc chữ ngược trên chất liệu gỗ, sử dụng để in sách ở Việt Nam trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Mộc bản triều Nguyễn được tạo ra trong quá trình hoạt động của Quốc sử quán triều Nguyễn, sử dụng để nhân bản tư liệu nhằm phổ biến các chuẩn mực xã hội, lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, các biến cố thời cuộc, các cuộc tiểu trừ giặc giã...

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Tuy nhiên, mộc bản triều Nguyễn liên tục giảm sút cả về chất lượng và số lượng do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên, khí hậu nhiệt đới, các hoạt động của nấm và côn trùng qua nhiều thế kỷ. Thủ tướng Chính phủ đã triển khai nhiều hoạt động để bảo vệ các tài liệu mộc bản, như cải tạo nhà kho, loại bỏ các tạp chất và nấm mốc trên bề mặt gỗ...

Tháng 7/2020, Quỹ Bảo tồn Văn hóa của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam đã tài trợ Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước 88.209 USD để bảo tồn 500 mộc bản triều Nguyễn đã xuống cấp tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia số IV.

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
500 mộc bản triều Nguyễn hư hỏng đã được xử lý.

Nhóm kỹ thuật đã xác định mức độ hư hỏng của 500 tấm mộc bản, trong đó 114 mộc bản hư hỏng nặng và 386 mộc bản hư hỏng trung bình, tiến hành xử lý kỹ thuật bằng phương pháp tương tự xử lý mộc bản tiêu chuẩn đã được sử dụng ở nhiều nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp… Các tấm mộc bản sau xử lý hóa học được hong phơi, xử lý hoàn thiện.

Kết quả, độ cứng vững của mộc bản được tăng lên đáng kể. Mộc bản sau khi được xử lý bảo tồn vẫn đảm bảo khả năng in dập, các chữ sắc nét, không có hiện tượng nhòe chữ.

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV tại TP Đà Lạt đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm.

Theo ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, mộc bản triều Nguyễn là một loại hình tài liệu đặc biệt về hình thức, nội dung và phương thức chế tác.  Mộc bản triều Nguyễn được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới, là nguồn tài liệu tin cậy, quý giá phục vụ cho việc học và nghiên cứu lịch sử Việt Nam.

Khắc Lịch

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.