Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn

Chiều 25/5, Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ) đã tổ chức khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới” hiện đang được bảo quản tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV (TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).

Mộc bản triều Nguyễn là khối di sản quý giá có giá trị trên nhiều phương diện như lịch sử, địa lý, chính trị, xã hội, quân sự, pháp chế, giáo dục, văn hóa… thời kỳ cận đại.  Mộc bản ghi chép về việc giao thương kinh tế, văn hóa giữa Việt Nam với các nước trên thế giới như Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia...

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Ngoài giá trị về mặt sử liệu, tài liệu mộc bản còn có giá trị về nghệ thuật chế tác, thể hiện sự phát triển nghề khắc in bản gỗ của nền văn minh, văn hóa nhân loại. Ngày 31/7/2009, mộc bản triều Nguyễn đã được UNESCO xếp hạng trong di sản tư liệu thế giới. Đây cũng chính là di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.

Hiện nay, Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm. Nội dung của mộc bản triều Nguyễn phản ánh mọi mặt của xã hội Việt Nam thời Nguyễn, được khắc chữ ngược trên chất liệu gỗ, sử dụng để in sách ở Việt Nam trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Mộc bản triều Nguyễn được tạo ra trong quá trình hoạt động của Quốc sử quán triều Nguyễn, sử dụng để nhân bản tư liệu nhằm phổ biến các chuẩn mực xã hội, lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, các biến cố thời cuộc, các cuộc tiểu trừ giặc giã...

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Tuy nhiên, mộc bản triều Nguyễn liên tục giảm sút cả về chất lượng và số lượng do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên, khí hậu nhiệt đới, các hoạt động của nấm và côn trùng qua nhiều thế kỷ. Thủ tướng Chính phủ đã triển khai nhiều hoạt động để bảo vệ các tài liệu mộc bản, như cải tạo nhà kho, loại bỏ các tạp chất và nấm mốc trên bề mặt gỗ...

Tháng 7/2020, Quỹ Bảo tồn Văn hóa của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam đã tài trợ Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước 88.209 USD để bảo tồn 500 mộc bản triều Nguyễn đã xuống cấp tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia số IV.

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
500 mộc bản triều Nguyễn hư hỏng đã được xử lý.

Nhóm kỹ thuật đã xác định mức độ hư hỏng của 500 tấm mộc bản, trong đó 114 mộc bản hư hỏng nặng và 386 mộc bản hư hỏng trung bình, tiến hành xử lý kỹ thuật bằng phương pháp tương tự xử lý mộc bản tiêu chuẩn đã được sử dụng ở nhiều nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp… Các tấm mộc bản sau xử lý hóa học được hong phơi, xử lý hoàn thiện.

Kết quả, độ cứng vững của mộc bản được tăng lên đáng kể. Mộc bản sau khi được xử lý bảo tồn vẫn đảm bảo khả năng in dập, các chữ sắc nét, không có hiện tượng nhòe chữ.

Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn -0
Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV tại TP Đà Lạt đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm.

Theo ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, mộc bản triều Nguyễn là một loại hình tài liệu đặc biệt về hình thức, nội dung và phương thức chế tác.  Mộc bản triều Nguyễn được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới, là nguồn tài liệu tin cậy, quý giá phục vụ cho việc học và nghiên cứu lịch sử Việt Nam.

Khắc Lịch

Các tin khác

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Chỉ sau một học kỳ hè, hàng loạt các câu chuyện, nhân vật chỉ hiện diện trên trang sách được hàng trăm học sinh của các trường trên địa bàn thành phố Hà Nội chuyển tải sinh động trên sân khấu. Trên 600 giáo viên, học sinh được học, trải nghiệm, thực hành, biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức, đồng thời khơi dậy tình yêu nghệ thuật trong học đường.

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hoá, khảo cổ, quân sự, Khu di tích Cổ Loa từng được khuyến nghị xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản thế giới trước cả Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là chia sẻ của nhiều nhà khoa học tại Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương chính thức khởi động Chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026 trên phạm vi cả nước.

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đón nhận Nghị quyết của UNESCO và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" sẽ diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1.

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Tối 30/7, trên 100 nghệ sĩ của Nhà hát Opera Giuseppe Verdi Trieste (Ý) đã có đêm biểu diễn thành công rực rỡ trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm khi mang đến cho khán giả Việt Nam kiệt tác opera của nhà soạn nhạc Giuseppe Verdi với hơn 170 năm lịch sử - La Traviata với phiên bản chuẩn phong cách Ý.

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Tối 30/7, các nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste – biểu tượng nghệ thuật của nước Ý sẽ có buổi trình diễn La Traviata đầu tiên tại Nhà hát Hồ Gươm. Cùng với kiệt tác này, các nghệ sĩ còn mang theo niềm tự hào về nghệ thuật opera Ý, sự trân trọng dành cho khán giả Việt Nam và kỳ vọng mở ra những nhịp cầu hợp tác văn hóa bền chặt giữa hai quốc gia.

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Nhằm lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân và ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng tại Vòng chung kết Hội thao Quân sự, Võ thuật và Thể thao Công an nhân dân năm 2026 diễn ra tại TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng chính thức phát động cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”, dành cho cán bộ, chiến sĩ, các nhiếp ảnh gia và đông đảo người dân, yêu nhiếp ảnh trên cả nước.

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Nhằm tri ân người có công với đất nước, động viên người cao tuổi và lan tỏa lòng tự hào dân tộc tới học sinh, sinh viên, Tập đoàn Vingroup đã triển khai tặng 50% giá vé chương trình nghệ thuật “Đất Nước Thiên Hùng Ca” cho các khán giả trên từ ngày 10/7/2026 đến ngày 31/8/2026.