Chiều 17/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền
Trình bày tờ trình về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, tại Điều 4 của dự thảo luật đã xác lập nguyên tắc áp dụng luật để xử lý các nội dung giao thoa. Về năng lượng ngoài khơi, luật chỉ điều chỉnh các công trình gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí để tận dụng hạ tầng; các dự án năng lượng ngoài khơi độc lập sẽ do pháp luật về điện lực và đầu tư điều chỉnh. Việc triển khai hoạt động dầu khí tại khu vực có di sản văn hóa phải tuân thủ pháp luật di sản, đảm bảo hài hòa giữa kinh tế và bảo tồn.
Về sự cần thiết, tính hợp lý của thủ tục hành chính, việc phân quyền, phân cấp, việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc bảo đảm bình đẳng giới, chính sách dân tộc, dự thảo luật đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền đối với các nội dung chuyên môn kỹ thuật để rút ngắn thời gian quyết định.
Đi kèm với đó là cơ chế báo cáo, hậu kiểm và trách nhiệm giải trình của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trước Bộ Công Thương. Hồ sơ dự án luật đã được bổ sung đánh giá tác động đầy đủ và hoàn thiện đồng bộ dự thảo, nghị định hướng dẫn để đảm bảo luật có hiệu lực thi hành ngay.
Bảo đảm thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan
Nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo trình bày cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) đã được chỉnh lý trên cơ sở tiếp thu tối đa các ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.
Về phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Chính phủ đã tiếp thu, hoàn thiện các nội dung về thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam bám sát nguyên tắc thẩm quyền như Tờ trình số 409/TTr-CP của Chính phủ đã nêu; giải trình và bảo lưu thẩm quyền phân cấp cho Bộ Công Thương chấp thuận chủ trương thực hiện dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển tại Điều 31.
Với sự thay đổi mô hình quản lý, thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam về hoạt động dầu khí thượng nguồn như dự thảo luật, trên cơ sở báo cáo của Chính phủ, Thường trực Ủy ban đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chú trọng chỉ đạo việc xây dựng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật này bảo đảm quy định rõ ràng về cơ chế, quy trình phối hợp như đã thuyết minh, gắn phân quyền quyết định với phân quyền trách nhiệm của Bộ Công Thương nhưng vẫn phải bảo đảm thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan.
Chỉ đạo công tác tổ chức thực hiện bảo đảm thực sự thuận lợi, hiệu quả, thông suốt việc triển khai các hoạt động dầu khí, bảo đảm các dự án nhanh chóng đi vào triển khai thực hiện trong thực tế, đặc biệt là đối với dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển; thực hiện đầy đủ trách nhiệm báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định; trường hợp phát sinh vướng mắc, các Bộ, ngành và Tập đoàn cần kịp thời báo cáo để kịp thời tháo gỡ, không để kéo dài, gây lãng phí nguồn lực…
Đề nghị có cơ chế kiểm soát của cơ quan nhà nước về hoạt động dầu khí thượng nguồn
Nêu ý kiến tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu tán thành với quy định phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam; đề nghị có cơ chế kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với sự thay đổi mô hình quản lý là thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Công Thương và của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam về hoạt động dầu khí thượng nguồn như dự thảo luật đang thể hiện.
Về phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Chí Hiếu nhất trí với chủ trương phân quyền và phương án đề xuất bảo lưu của Chính phủ; đồng thời nhấn mạnh cần thiết lập cơ chế kiểm soát phù hợp đối với sự thay đổi mô hình quản lý và thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan về hoạt động dầu khí thượng nguồn; đồng thời đồng ý cơ chế xử lý chi phí cho Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam như dự thảo, bao gồm cả điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí phát sinh trước đây đã được cấp có thẩm quyền đồng ý.
Đồng tình với cơ chế xử lý các khoản Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam thực hiện nghĩa vụ thay nước chủ nhà, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý cần giữ ranh giới rõ ràng giữa nguồn thu Nhà nước và hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Đồng thời, ủng hộ cách giải thích của Chính phủ về khoản 4 Điều 60 (xác định giá trị ròng của phần nước chủ nhà) và đề nghị khi Chính phủ quy định chi tiết (khoản 5 Điều 62) phải bảo đảm từng khoản được xử lý có căn cứ, có chứng từ hạch toán riêng, kiểm tra, kiểm toán đầy đủ, chỉ xử lý các nhóm nghĩa vụ luật quy định. Đối với các nghĩa vụ phát sinh trước Luật Dầu khí năm 2022, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát chốt số liệu để xử lý dứt điểm sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, không kéo dài thành cơ chế thường xuyên…
Về khung pháp lý cho hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) và công trình năng lượng ngoài khơi, đại biểu nhất trí quy định tại dự thảo, đánh giá cao quy định mang tính nguyên tắc trong dự thảo; đồng thời đề nghị khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý để triển khai các dự án CCS, cũng như dự án năng lượng ngoài khơi độc lập, bảo đảm tính tổng thể, dài hạn và cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động mới này…
Phát biểu kết luận nội dung làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và ý kiến xác đáng của các đại biểu để hoàn thiện dự thảo luật. Đồng thời, chỉ đạo khẩn trương xây dựng và ban hành các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành luật bảo đảm, nhất là với các nội dung chính sách mang tính nguyên tắc được quy định tại luật và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
