Bản lĩnh thép Công an nhân dân Việt Nam giữa “thung lũng đổ nát” Venezuela

Hành trình đến với Venezuela của Đội cứu nạn, cứu hộ (CNCH) Bộ Công an Việt Nam thực sự là một cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian. Sau 22 giờ bay dài đằng đẵng vượt nửa vòng trái đất, thay vì được nghỉ ngơi để thích nghi với sự chênh lệch múi giờ, ngay khi vừa đặt chân đến vùng đất La Guaira đang oằn mình sau thảm họa động đất kép, cả đội đã lập tức bắt tay vào công tác khảo sát, rồi nhanh chóng dựng “doanh trại” dã chiến tại một bến cảng, cách địa điểm tìm kiếm cứu nạn khoảng 40 phút lái xe.

Thời tiết tại La Guaira vào mùa này là một thử thách nghiệt ngã đối với sức chịu đựng của con người; ban ngày nhiệt độ mặt đất thường xuyên ở ngưỡng 33-35 độ C với cái nắng miền nhiệt đới như thiêu như đốt, nhưng khi đêm đến, nhiệt độ lại hạ thấp đột ngột kèm theo những trận mưa dông tầm tã khiến những chiếc lều bạt dã chiến “run” lên bần bật dưới gió lớn. Tuy vậy, nhưng những cơn mệt mỏi thể xác, những luồng gió lạnh thấu xương hay cái nóng hầm hập đặc quánh mùi tử khí cũng không thể làm giảm đi ý chí quyết chiến của toàn đội.

Là người lính trẻ lần đầu tiên dấn thân vào một trận tuyến quốc tế, Thượng úy Chu Việt Đức, Cán bộ Trung tâm Huấn luyện và ứng phó phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và CNCH Bộ Công an không giấu nổi niềm vinh dự xen lẫn những lo lắng trước chông gai nơi đất khách. Đối với anh, nhiệm vụ này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, là sự tiếp nối truyền thống tương thân tương ái cao đẹp của dân tộc Việt Nam.

Để chuẩn bị cho chuyến đi, tôi đã chủ động tích lũy cả kiến thức chuyên môn lẫn một tâm lý thực sự vững vàng để sẵn sàng sát cánh cùng nước bạn giúp đỡ nhân dân qua cơn hoạn nạn.

Thượng úy Chu Việt Đức

Những ngày đầu, việc đối mặt với tình trạng lệch múi giờ lên tới 11-12 tiếng, chế độ ăn uống không quen vị và nỗi nhớ nhà da diết là thử thách không nhỏ, nhưng tinh thần đoàn kết, sự sẻ chia của đồng đội và lời cổ vũ từ gia đình đã trở thành điểm tựa giúp anh nhanh chóng thích nghi. Trách nhiệm lớn lao trước Đảng, Nhà nước và Bộ Công an chính là động lực thôi thúc người chiến sĩ trẻ cố gắng vượt qua sự khắc nghiệt của hiện trường.

Công việc của những người lính cứu nạn không gói gọn trong bất cứ khung giờ nào. Ngày làm việc của các anh thường bắt đầu từ lúc sáu giờ sáng và nhiều hôm chỉ khép lại khi kim đồng hồ đã chỉ 11 giờ đêm, lúc mọi ngóc ngách, mọi hy vọng sống sót của nạn nhân đã được rà soát một cách kỹ càng nhất.

Hiện trường đổ nát tại Venezuela là một thử thách cực đại với các tòa nhà cao tầng sập đổ gần như hoàn toàn, kết cấu bê tông nứt gãy bấp bênh và những bức tường nghiêng chực chờ đổ sập trước các dư chấn, khiến mỗi bước chân của cán bộ, chiến sĩ đều phải cực kỳ cẩn trọng.

Thiếu tá Trần Hồng Sơn, cán bộ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH phản ánh một thực tế khốc liệt rằng, do quãng đường di chuyển kéo dài, khi đoàn tiếp cận hiện trường thì thảm họa đã bước sang ngày thứ tư, thứ năm. Lúc này, hiện trường đã bước vào giai đoạn phân hủy mạnh với mùi tử khí vô cùng khắc nghiệt ám đậm vào quần áo chiến sĩ.

Khó khăn chồng chất khi các ca cứu hộ dễ dàng đều đã được lực lượng sở tại xử lý từ trước; phần việc còn lại của đoàn Việt Nam đều là những ca cực kỳ phức tạp nằm sâu bên trong không gian hạn chế, chật hẹp, buộc các chiến sĩ phải chui rúc sâu để đục phá và bốc dỡ từng chút đất đá dưới áp lực không khí ô nhiễm nặng nề. Trong môi trường kín đặc ấy, việc đeo bình thở cách ly quá cồng kềnh và vướng víu, anh em phải linh hoạt sử dụng mặt nạ lọc độc thông thường để dễ bề thao tác.

Đứng trước hiểm nguy từ các nguy cơ sập đổ thứ cấp, bản lĩnh thực chiến được trui rèn qua hàng trăm “trận chiến” trong và ngoài nước của những người lính Công an Việt Nam đã lên tiếng vững vàng.

Thiếu tá Bùi Nguyên Nghị, người dày dạn kinh nghiệm từng tham gia cả ba chiến dịch CNCH quốc tế tại Thổ Nhĩ kỳ, Myanmar và nay là Venezuela, cho biết dù mỗi quốc gia chịu thảm họa đều có những khó khăn đặc thù về kết cấu công trình, nhưng nhờ chủ động đúc rút kinh nghiệm từ các trận đánh trước, toàn đội đã phối hợp áp dụng rất hiệu quả để bảo đảm an toàn cao nhất.

Chúng tôi phải luôn đặt việc đảm bảo an toàn cho anh em là ưu tiên hàng đầu.

Thiếu tá Bùi Nguyên Nghị

Anh nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn cho anh em chiến sĩ luôn là ưu tiên hàng đầu, do đó, công tác đánh giá rủi ro phải được thực hiện đầu tiên. Nếu như ở Thổ Nhĩ Kỳ phải kê chèn chống kiên cố trước khi đục đẽo, hay ở Myanmar từng đặt ngược chai nước để phát hiện sớm rung chấn, thì tại hiện trường La Guaira, Đoàn CNCH Bộ Công an Việt Nam đã triển khai nghiêm ngặt hệ thống kê chèn bằng cánh cửa và thanh chống thủy lực để bảo vệ tuyệt đối an toàn cho chiến sĩ khi tìm hướng tiếp cận nạn nhân.

Đồng thời, các cán bộ, chiến sĩ đã nhạy bén tham mưu cho ban chỉ huy hướng phát triển mũi cứu hộ dựa trên hình thái sụp đổ, hướng đổ của tòa nhà, kết hợp hỏi cặn kẽ thân nhân về lịch sinh hoạt và vị trí dự kiến của nạn nhân lúc xảy ra động đất để tiếp cận một cách chính xác nhất.

Để hiện thực hóa những chiến thuật khôn khéo đó, sự hỗ trợ từ các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại đóng vai trò quyết định, tạo nên dấu ấn tinh nhuệ của lực lượng Việt Nam. Đại úy Lê Viết Nhất, cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (Công an TP Hải Phòng), giới thiệu về loạt “vũ khí” tiên tiến được đoàn mang sang lần này, bao gồm bộ thiết bị banh cắt thủy lực Holmatro xử lý dầm xà kiên cố, kìm bóp thủy lực phá vỡ bê tông, và đặc biệt là các dòng thiết bị thủy lực chạy bằng pin cơ động, trọng lượng nhẹ, rất phù hợp với thể trạng người Việt Nam trong không gian nhỏ hẹp. Để đối phó với sập đổ thứ cấp, bộ cột chống thủy lực và chống tay được triển khai nghiêm ngặt để tạo lối đi an toàn trước khi đục phá đưa nạn nhân ra ngoài.

Nhằm tối ưu hóa khả năng tìm kiếm sự sống, lực lượng đã tung vào trận thiết bị dò tìm sự sống bằng sóng radar có khả năng rà quét sâu trong bán kính 10-15m và phát hiện dấu hiệu hô hấp, camera dò tìm hồng ngoại giúp phát hiện thân nhiệt của nạn nhân trong không gian hạn chế nhỏ hẹp khó tiếp cận. Sự chuẩn bị bài bản này được đồng bộ từ những vật dụng bảo hộ cá nhân nhỏ nhất như ốp gối, ốp khuỷu tay, mũ bảo hộ đến đèn pin công suất lớn và các loại cáng phù hợp với từng dạng địa hình phức tạp.

Trong cuộc chiến giành giật sự sống ấy, hai “chiến binh” bốn chân Max và King đã trở thành những người đồng đội đặc biệt của toàn đội. Tân binh Max dù lần đầu xuất ngoại nhưng “thi đấu” vô cùng thiện chiến, viết tiếp tinh thần quả cảm của đàn anh Bin ở chiến trường Myanmar trước đây.

Trong khi đó, "lão tướng" King dày dạn kinh nghiệm lại sở hữu một cá tính vô cùng độc đáo là rất "hay dỗi". Đôi khi chỉ vì sau ca làm việc căng thẳng, anh em quên không gọi chú ta vào chụp ảnh chung là King liền tỏ vẻ hờn dỗi đáng yêu, mang lại tiếng cười hiếm hoi, xua tan không khí căng thẳng cho toàn đội giữa lằn ranh sinh tử.

Bên cạnh những áp lực về địa hình và thời tiết, một thách thức vô cùng thú vị và cũng đầy gian nan đối với đoàn cứu hộ Việt Nam chính là rào cản bất đồng ngôn ngữ tại hiện trường. Toàn đoàn sang nước bạn tác chiến chỉ có duy nhất một phiên dịch viên tiếng Tây Ban Nha. Trong khi đó, yêu cầu thực tế đòi hỏi lực lượng phải xé lẻ, chia ra thành năm mũi hoạt động hoàn toàn độc lập tại các vị trí khác nhau. Người phiên dịch không thể "phân thân" để có mặt cùng lúc ở mọi điểm nóng.

Đứng trước bài toán nan giải này, trong quá trình phối hợp công tác phối hợp tác chiến với các lực lượng nước sở tại cũng như các đoàn cứu trợ quốc tế, các chiến sĩ Công an Việt Nam đã chủ động sử dụng "ngôn ngữ cơ thể". Bằng những cử chỉ tay chân chuẩn xác, ánh mắt kiên định và những điệu bộ đầy nhạy bén, các anh vẫn truyền đạt trọn vẹn những thông điệp kỹ thuật, những mệnh lệnh phối hợp cứu nạn một cách hiệu quả. Sự khôn khéo và khả năng ứng biến linh hoạt này đã giúp xóa nhòa khoảng cách ngôn ngữ, tạo nên sự đồng điệu kỳ diệu giữa những con người cùng chung một sứ mệnh nhân đạo.

Phía sau những mũi tiến công tinh nhuệ trên hiện trường là một mặt trận thầm lặng nhưng có ý nghĩa sống còn: công tác hậu cần và bảo trì thiết bị. Thiếu tá Trần Hồng Sơn khẳng định, khi tác chiến độc lập ở nước ngoài, việc tự chủ kỹ thuật là yếu tố quyết định vì địa bàn xa lạ đang chịu thiên tai không thể tìm đâu ra phụ tùng thay thế. Khi các cán bộ, chiến sĩ trẻ mệt nhoài và ngủ thiếp đi sau 11 giờ đêm, anh lại lặng lẽ một mình thức đến tận bà giờ, ba giờ rưỡi sáng để lau rửa bụi cát, khử khuẩn, bôi trơn lại các khớp nối thủy lực nhằm giữ cho máy móc luôn ở trạng thái hoàn hảo nhất. Mỗi ngày của người làm hậu cần lại bắt đầu từ bốn giờ sáng để chuẩn bị những bữa cơm ấm lòng, hợp khẩu vị và điều phối sinh hoạt cho đồng đội trước khi ra trận.

Vượt lên trên những đau thương và hoang tàn của mặt đất, tinh thần quốc tế cao đẹp và tình hữu nghị giữa hai quốc gia đã tỏa sáng. Thiếu tá Trần Hồng Sơn xúc động chia sẻ rằng thuận lợi lớn nhất của đoàn tại Venezuela chính là sự đón tiếp vô cùng chu đáo, tận tình của nước bạn từ đồ ăn đến nước uống, bất chấp việc họ đang phải trải qua giai đoạn khủng hoảng nặng nề sau thiên tai.

Sự đồng lòng của nước bạn, sự tận tụy không quản ngại nguy hiểm của người lính Công an Việt Nam hòa cùng những ánh mắt biết ơn, những cái siết tay ấm áp của người dân bản địa chính là nguồn năng lượng vô giá.

Dù chỉ là một bữa ăn vội, một giấc ngủ tạm bợ ngay tại hiện trường đổ nát, những "chiến binh" mang quốc kỳ Việt Nam trên ngực áo ấy vẫn đang ngày đêm thầm lặng vật lộn với tử thần, quyết tâm chạy đua với thời gian để đưa những người mất tích trở về với sự sống, để lại những dấu ấn chân thực, sâu sắc về bản lĩnh và tình người xuyên biên giới.