Khu di tích Địa điểm chiến thắng Xương Giang thuộc phường Xương Giang, thành phố Bắc Giang, ghi nhớ công lao của các bậc tiền nhân có công với nước, đặc biệt là trong cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của giặc Minh vào thế kỷ XV.
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, ông Dương Văn Thái cho biết, cách đây gần 600 năm, khi quân Minh xâm lược nước ta, đã có nhiều cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của giặc Minh. Thành Xương Giang nằm ở vị trí trọng yếu, án ngữ con đường dịch trạm, là cửa ngõ phía Bắc vào Đông Quan.
 |
| Biểu diễn nghệ thuật mừng Địa điểm chiến thắng Xương Giang đón nhận Bằng xếp hạng Khu di tích quốc gia đặc biệt. Ảnh: Nguyễn Miền. |
Vào giữa năm 1426, nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi chỉ huy đã mở rộng, củng cố vùng giải phóng, thừa thắng kéo quân ra Bắc bao vây thành Đông Quan. Tướng nhà Minh- Vương Thông xin viện binh cứu viện và cố thủ tại đây.
Trước tình hình đó, Lê Lợi, Nguyễn Trãi và bộ tham mưu nghĩa quân Lam Sơn gấp rút chuẩn bị hạ gấp thành Xương Giang nhằm chặt đứt một cầu nối quan trọng giữa vùng Lưỡng Quảng (Trung Quốc) với Đông Quan.
Cuối năm 1426, nghĩa quân Lam Sơn đã tiến hành vây hãm thành Xương Giang. Các tướng Trần Nguyên Hãn, Lê Sát, Lê Triện và Lê Thụ phối hợp với quân dân Xương Giang bao vây, tiến đánh nhiều trận. Thế cùng, lực kiệt, chỉ huy Lý Nhậm và các tướng quân Minh cùng đường đã tự vẫn, giặc trong thành bị tiêu diệt… Thành Xương Giang bị hạ trước khi Liễu Thăng kéo quân tới biên giới Việt - Trung 10 ngày.
Với chiến thắng này, nghĩa quân Lam Sơn không chỉ tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch mà còn chiếm giữ được một cứ điểm quan trọng và lớn nhất trên đường tiến quân của viện binh địch về giải cứu Đông Quan...
Chiến thắng Xương Giang đã ghi thêm chiến công chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đập tan âm mưu đồng hóa văn hóa, chấm dứt 20 năm ách đô hộ của nhà Minh đối với nước Đại Việt, mở ra thời kỳ độc lập.
Để ghi nhớ công lao của các bậc tiền nhân có công với nước, tại di tích thành Xương Giang, thành phố Bắc Giang đã xây dựng ngôi đền Xương Giang uy nghi, bề thế, từ lâu đã trở thành điểm đến của đông đảo nhân dân, du khách. Với những giá trị tiêu biểu nói trên, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1954/QĐ-TTg xếp hạng Địa điểm Chiến thắng Xương Giang, thành phố Bắc Giang là di tích quốc gia đặc biệt.
Cùng với Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, tỉnh Bắc Giang cũng chính thức khai mạc Tuần Văn hóa - Du lịch năm 2020 với chủ đề “Bắc Giang-vùng đất thiêng Tây Yên Tử”.
Đây là sự kiện đặc biệt của Bắc Giang nhằm giới thiệu, quảng bá các giá trị đặc sắc, nổi bật về tài nguyên du lịch của tỉnh, nhất là không gian văn hóa-Phật giáo Trúc Lâm vùng Tây Yên Tử, tạo mối liên kết phát triển du lịch bền vững giữa các địa phương trong tỉnh, với các tỉnh bạn. Dịp này, 24 nội dung hoạt động được tổ chức trên địa bàn 10 huyện, thành phố trong tỉnh, diễn ra từ ngày 29-1 đến hết ngày 12-2 (tức từ mùng 5 đến hết ngày 19 tháng Giêng năm Canh Tý).
