Ấm trà ngày Xuân

Sáng mùng Một Tết, trước khi thắp lên nén nhang thơm lừng để tỏ lòng cung kính với tổ tiên trong năm mới, bố xuống nhà bếp nổi lửa pha trà theo một công thức đặc biệt của thú uống trà tao nhã. Với những người biết thưởng thức trà, sự xuề xòa trong pha chế chính là sự cẩu thả tối kỵ. Ly trà cúng trong ngày đầu năm mới lại càng phải thực hiện theo một nghi thức chỉn chu hơn tất cả.

Cái lạnh mùa đông vẫn còn hiện hữu trên những cành cây trơ trọi. Sau vài trận mưa xuân lất phất thoảng qua miền rẻo cao, đầu mỗi cành xoan ngoài ngõ đồng loạt bung nụ. Chúng lặng lẽ chui ra những nụ tím, đỏ, rồi vội vã bung hoa trắng ngần.

Bố nói, trên bản Mường này, báo hiệu mùa xuân không phải là các loại hoa nổi tiếng, được chăm chút kỹ lưỡng dưới bàn tay con người cần mẫn. Hoa xoan hoang dại, trút lá ngủ đông nhưng chỉ cần lấm tấm những hạt mưa xuân đầu tháng là bùng dậy mạnh mẽ. Mỗi năm một lần, khi hoa xoan rụng trắng đầu ngõ, bố lại đem chiếc chảo gang to bằng cái mâm ăn cơm ra con suối nhỏ sau dãy núi đá vôi đánh chùi bóng loáng. Đó là sự chuẩn bị cho mùa sao trà, cho chất lượng thượng hạng nhất trong năm.

Ấm trà ngày Xuân -0
Du khách tham quan, thưởng thức trà ngày đầu năm.

Bấy giờ, hoạt động kinh tế miền rẻo cao chủ đạo vẫn là tự cung tự cấp. Hàng hóa miền xuôi đưa lên không nhiều. Hằng ngày, chạy vạy với bữa ăn đã toát mồ hôi hột, không mấy gia đình dám bỏ tiền ra để mua trà về cho vài người trong nhà thưởng thức. Kinh nghiệm được rút ra sau hàng chục năm tự tay sao trà, bố nói muốn có được mẻ trả thượng hạng đãi khách quý vào ngày Tết, nhất định phải chú trọng tới chất lượng đầu vào, trong đó có thời gian tạo đọt của trà và thời điểm thu hoạch hợp lý, kỹ thuật sao trà là điều không thể xem nhẹ.

Sau những ngày “ngủ đông”, lứa búp nhú lên đầu tiên chính là loại đọt cho chất lượng tốt nhất. Khi búp trà hình thành được 3 lá, bố cẩn thận dùng móng tay bấm ngang, cắt đúng điểm không già mà cũng chẳng non. Búp trà phải hái vào sáng sớm, khi sương đêm vẫn còn đọng long lanh trên những cành lá và kết thúc trước khi mặt trời ngoi lên khỏi dãy núi đá vôi đầu làng. Bố nói, đó là thời điểm trà búp có được chất lượng tốt nhất. Bao nhiêu tinh túy tích tụ được trong thời gian ngủ đông, trà thức giấc dồn lực bung ra tất cả. Búp trà hái xong phải sao ngay mới giữ được hương vị đậm đà vốn có.

Ấm trà ngày Xuân -0
Thu hoạch trà búp ở TP Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.

Loại củi dùng để sao trà được bố lấy về trên núi đá vôi. Đây là loại củi tốt, đốt tạo ra than đỏ rực, giữ nhiệt được lâu. Kỹ năng sao trà là yếu tố quan trọng để tạo ra được loại trà khô thượng hạng, tiền chát hậu ngọt, hương vị đậm đà, nước có màu vàng xanh sóng sánh khi pha, kích thích mạnh mẽ vị giác người thưởng thức. Muốn vậy, ngoài chọn được những búp trà tốt, đúng thời điểm, lửa dùng để sao trà không được to, cũng không quá nhỏ. Từng nắm búp trà được cho lên chảo, dùng tay xoa đều, vò nhẹ để nước chứa trong trà thoát dần ra ngoài.

Độ nóng của lửa được giữ đều ở mức vừa phải, đủ để những búp trà bốc hơi từ từ rồi héo quắt lại sau nhiều tiếng đồng hồ dưới sự tác động của đôi bàn tay bố chai sạn. Để có được một 1kg trà khô, bố phải hái ít nhất 4kg búp trà tươi. Năm nào cũng thế, lứa trà khô đầu tiên có được sau khi loại cây này ngủ đông tỉnh dậy, bố cẩn thận đóng vào nhiều lớp túi nilon, cho vào tủ cấp giữ cẩn thận để thiết đãi khách quý tới nhà chơi, nhất là vào dịp Tết.

Năm nay vẫn thế, sáng sớm mùng Một Tết, trời vẫn đặc quánh sương đêm trong cái lạnh vùng cao tê tái. Làng Mường đã khác xưa, mọi nhà đều no ấm, Tết không còn thiếu thứ gì. Đủ các loại trà gắn liền với nhiều thương hiệu nổi tiếng, muốn mua lúc nào cũng có, bao nhiêu cũng được. Thương bố sao trà vất vả, các con đi làm xa, ngày xuân đoàn tụ, mua trà khô về để bố uống nhưng tất cả đều bị ông lắc đầu. Không phải trà mua về dở, thậm chí rất ngon nhưng bố nghiện cái hương vị trà do chính bàn tay thô ráp của mình tự sao. Bố tin rằng, đó là loại trà ngon nhất và sạch nhất.

Ấm trà ngày Xuân -0
Du khách thưởng thức trà ở một sự kiện tại TP Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.

Hơn 40 năm qua, bố lặng lẽ thưởng trà trong ngày đầu năm mới theo cách của riêng mình. Ông nói rằng, cách pha chế là yếu tố không thể xem nhẹ để có được những ly nước trà thượng hạng. Vì thế, khi lửa nổi lên, nước sôi sùng sục, ấm đựng trà và bộ ly bằng sứ được bố cẩn thận bỏ ra khay, đổ nước sôi lên để tráng đều cả trong lẫn ngoài với mục đích làm nóng. Bố nói, bước này là giai đoạn đánh thức ấm trà. Ấm trà đầu xuân càng phải được thực hiện thật tỉ mỉ với những nghi thức đầy lòng thành kính, tôn nghiêm.

Tùy vào “gu” thưởng thức mà người pha cho một tỉ lệ trà nhất định vào ấm. Trước khi đổ đủ lượng nước sôi vào để dùng, bố đổ nước sôi vào 1/3 ấm trà, lắc nhẹ đều, chờ khoảng 10 giây sau sẽ đổ bỏ loại nước này đi. Lần này, bố gọi đây là giai đoạn đánh thức trà. “Cả trà và ấm trà trước khi dùng đều phải đánh thức nó. Đó là khâu rất quan trọng để tăng thêm hương vị, chất lượng của loại trà thượng hạng!..”, bố hướng dẫn tôi cách pha trà như thế.  

Để tỏ lòng thành kính với tổ tiên, loại ấm dùng để pha trà được bố cất giữ cẩn thận trong tủ, mỗi năm chỉ đem ra sử dụng vài lần để phục vụ nghi thức pha trà cúng. Trà Tết pha xong, trời vừa chạng vạng sáng, hơi lạnh ngày đầu năm mới vẫn còn hiện hữu khắp nơi. Từng ly trà cúng được bố cẩn thận rót đầy, trang trọng đặt lên bàn thờ gia tiên cùng với cau, trầu, rượu trắng và các loại thực phẩm, hoa quả được bày biện, trang trí đẹp mắt từ mấy ngày trước.

Ngày Tết khách tới nhà chơi, ly trà thơm ngon của bố tự tay sao bằng phương pháp thủ công suốt hàng chục năm qua vẫn giữ được hương vị đặc trưng, đậm đà, ai uống cũng khen.  

Khắc Lịch

Các tin khác

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Diễn đàn quốc gia "Văn hóa với doanh nghiệp Việt Nam" năm 2026 có chủ đề: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Chương trình đánh dấu bước chuyển quan trọng từ xây dựng nền tảng giá trị sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

Không có những diễn viên chuyên nghiệp, câu chuyện trong phim “Lời hứa” được kể bằng chính những trải nghiệm nghề nghiệp, góc nhìn của các chiến sĩ CSGT Thủ đô. Bộ phim đặt ra vấn đề nhức nhối về tai nạn giao thông do rượu bia để từ đó gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của xã hội, người dân và chính quyền cùng tạo dựng một xã hội văn minh, an toàn giao thông.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, hội tụ những giá trị đặc sắc về văn hóa, thiên nhiên và con người. Từ hệ thống di tích chiến tranh cách mạng, di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của các cộng đồng dân tộc… Quảng Trị đang khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, văn hóa doanh nghiệp không chỉ tạo dựng bản sắc, uy tín thương hiệu mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.

 Trở về miền ký ức Hà Nội

Trở về miền ký ức Hà Nội

Đêm nhạc Phú Quang – “Còn mãi một tình yêu”  diễn ra vào tối 12/10 tại Nhà hát Hồ Gươm không chỉ đưa khán giả trở về với những giai điệu đã làm nên một Phú Quang của Hà Nội, mà còn mở ra những ký ức riêng tư về người nhạc sĩ qua lời kể của bạn bè, đồng nghiệp và ba người con. 5 năm sau ngày ông rời xa, âm nhạc vẫn là sợi dây kết nối những người yêu thương, trong một cuộc hội ngộ đầy hoài niệm.

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế Busan lần thứ 31, ngày 11/10, tại Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) chủ trì tổ chức tọa đàm “Liên hoan phim - Cầu nối điện ảnh Việt Nam với thế giới”. Cùng với câu chuyện đưa phim Việt ra thế giới, phát triển thị trường, đào tạo tài năng và thu hút các đoàn phim quốc tế, những trao đổi tại sự kiện hướng tới các cơ hội hợp tác cụ thể, lâu dài.

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Những ngày giữa tháng Mười thu dịu mát, thoang thoảng hương trà sen lan tỏa khắp Công viên Thiên văn học, nơi Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 đang đưa nét thưởng thức tinh tế của đất Tràng An trở thành sản phẩm du lịch mới đặc sắc, ngay trong lòng một khu đô thị cũng được vun đắp bằng tâm huyết trong gần hai thập kỷ.

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Trong khuôn khổ Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 (BIFF 2026), ngày 10/10, tại Chợ Nội dung và Phim châu Á, Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Busan, Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) chính thức khai trương gian hàng điện ảnh Việt Nam, mở đầu chuỗi hoạt động của VFDA tại Busan, tạo cơ hội quảng bá điện ảnh Việt Nam, giới thiệu tiềm năng của các địa phương, Liên hoan phim châu Á – Đà Nẵng.

 Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Lễ hội Katê phản ảnh sâu sắc những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào người Chăm. Đây là dịp tưởng nhớ, tri ân các vị thần có công với đồng bào dân tộc Chăm; tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thực hành các nghi lễ truyền thống; cầu mong cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.

Du lịch Việt Nam hướng tới đón 25 triệu khách quốc tế năm 2026

Du lịch Việt Nam hướng tới đón 25 triệu khách quốc tế năm 2026

Từ những kết quả mà ngành du lịch Việt Nam đã đạt được từ đầu năm đến nay cùng những nỗ lực quảng bá, xúc tiến và nhiều hoạt động khác được chuẩn bị cho mùa cao điểm du lịch quốc tế năm nay, có thể khẳng định, du lịch Việt Nam có khả năng đạt mục tiêu đề ra là đón 25 triệu khách quốc tế, 150 triệu khách nội địa năm 2026