Từ vai trò của Mỹ
Hiện dư luận đang đặt câu hỏi, ai phải chịu trách nhiệm trước cái chết của gần 300 người bị thiệt mạng cùng hàng trăm người khác bị thương (theo thống kê của giới truyền thông) kể từ khi cuộc biểu tình bạo loạn nổ ra trên khắp đất nước Ai Cập hôm 25/1 và ai đứng sau những bất ổn tại quốc gia này. Được biết, những người đang chiếm giữ Quảng trường Tahrir ở Thủ đô
Giới chuyên môn rất quan tâm tới tuyên bố mới nhất của Tổng thống Mỹ Barack Obama xung quanh tình hình chính trường Ai Cập - các cuộc đối thoại để giải quyết cuộc khủng hoảng Ai Cập đang đạt được tiến bộ. Mỹ từng kêu gọi các bên ở Ai Cập phải dành thời gian cho một sự chuyển giao êm thấm. Tổng thống Barack Obama đã hai lần công khai yêu cầu Tổng thống Hosni Mubarak từ chức, đồng thời tin rằng Ai Cập sẽ không trở lại như trước đây. Ông Barack Obama từng kêu gọi thiết lập một "chính phủ đại diện" tại Ai Cập sau khi chính phủ và các đảng đối lập không tìm được tiếng nói chung trong lĩnh vực này. Được biết, Mỹ đã điều nhiều tàu chiến cùng 800 binh sỹ và nhiều quân trang khác đến Ai Cập để "sơ tán khẩn cấp người dân của họ" nếu tình huống xấu xảy ra.
Mỹ từng đề xuất, Tổng thống Hosni Mubarak từ chức, giao quyền lực cho chính phủ lâm thời do Phó Tổng thống Omar Suleiman đứng đầu được quân đội ủng hộ, sau đó tân chính phủ sẽ chuẩn bị cho các cuộc bầu cử tự do và công bằng vào cuối năm nay. Theo Hiến pháp Ai Cập, nếu Tổng thống từ chức thì Phó Tổng thống lên thay. Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden từng điện đàm với ông Omar Suleiman đề nghị chính quyền Ai Cập ngăn chặn ngay tình trạng bạo lực và thực hiện các bước đi tức thời nhằm hướng tới việc chuyển giao quyền lực chính trị. Ông Omar Suleiman từng làm Giám đốc Cơ quan Tình báo quốc gia (EGIS) sau khi đảm nhiệm các chức vụ chỉ huy trong quân đội.
Theo tài liệu tiết lộ của WikiLeaks hôm 28/1, Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã lên kế hoạch chi 66,5 triệu USD trong năm 2008 và 75 triệu USD trong năm 2009 cho các chương trình nhằm thúc đẩy dân chủ và quản lý ở Ai Cập. Còn theo tờ Aftenposten của Na Uy, Mỹ đã trực tiếp giúp xây dựng các lực lượng đối đầu với Tổng thống Hosni Mubarak.
Giới truyền thông Mỹ đưa tin, mặc dù Ai Cập đang nợ nước ngoài 88 tỉ USD, nhưng tổng số tài sản của gia đình Tổng thống Hosni Mubarak ước tính vào khoảng 50-70 tỉ USD. Được biết, hầu hết gia tài của Tổng thống Ai Cập hiện cất giữ tại các ngân hàng Thụy Sĩ, hoặc bất động sản ở New York, Los Angeles (Mỹ) và London (Anh), không tính tới những bất động sản tại Ai Cập.
Vai trò của quân đội và người kế vị
Tờ Tin tức xuất bản tại Mỹ mới đưa tin, ông Gamal Mubarak, con trai Tổng thống Hosni Mubarak, một trong 6 thành viên của Ban lãnh đạo Đảng Dân chủ Quốc gia (NDP) cầm quyền vừa tuyên bố từ chức hôm 6/2 đã cùng vợ con chạy sang Anh với nhiều hành lý trên một máy bay đặc biệt tại khu căn cứ quân sự phía Tây thủ đô Cairo. Nhiều người nói rằng, nếu không có các cuộc biểu tình chống Tổng thống Hosni Mubarak thì người kế vị sẽ là Gamal Mubarak. Cách đây gần 5 năm (tháng 9/2006), tên tuổi của ông Gamal Mubarak từng được giới truyền thông Ai Cập cũng như quốc tế đề cập nhiều xung quanh việc kế vị Tổng thống Hosni Mubarak.
Giới chuyên môn nhận định, sở dĩ người biểu tình độc chiếm Quảng trường Tahrir trong một thời gian khá dài bởi quân đội đã bỏ qua việc này và hành động kể trên được coi là một trong những nguyên nhân giúp phe đối lập đẩy mạnh hoạt động chống đối. Tờ Thời báo New York cho biết, đại diện của chính phủ Mỹ vừa có một số cuộc đàm phán bí mật với giới lãnh đạo quân đội Ai Cập, trong đó có đề cập tới khả năng chấm dứt những cuộc biểu tình nếu Tổng thống Hosni Mubarak sang Đức điều trị và có thể sống tị nạn tại nước này. Dự kiến, Tổng thống Hosni Mubarak sẽ tị nạn ở Đức sau khi tới điều trị tại bệnh viện Đại học Y ở
Được biết, Tổng thống Hosni Mubarak vừa quyết định mở cuộc điều tra độc lập về các vụ bạo lực gây đổ máu tại
Giới truyền thông cho rằng, cựu Bộ trưởng Nội vụ Habib el-Adli có thể trở thành "vật tế thần" bởi ông đã quyết định rút các lực lượng an ninh khỏi đường phố trong cuộc bạo loạn, ra lệnh bắn đạn thật vào người biểu tình và phóng thích tù nhân. Được biết, sau khi lực lượng an ninh đột ngột rút khỏi các đường phố Ai Cập, tình trạng cướp bóc và phạm pháp lập tức diễn ra trong nhiều ngày, thậm chí tạo cơ hội để hàng nghìn tù nhân vượt ngục. Những người này đều bị cấm xuất cảnh, bị phong tỏa tài khoản ngân hàng.
Dư luận cũng rất quan tâm tới tuyên bố hôm 5/2 của cơ quan an ninh Ai Cập khi phủ nhận thông tin về việc Phó Tổng thống Omar Suleiman vừa bị ám sát hụt. Tuyên bố được đưa ra sau khi Hãng tin Fox News dẫn nguồn tin từ một quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết, Phó Tổng thống Omar Suleiman đã may mắn thoát chết trong một cuộc tấn công nhằm vào đoàn xe, nhưng 2 vệ sĩ của ông đã thiệt mạng.
Tới tổ chức "Anh em Hồi giáo" và những đảng phái khác
Mặc dù tổ chức "Anh em Hồi giáo" (Phong trào "Huynh đệ Hồi giáo"), lực lượng đối lập từng bị cấm hoạt động tại Ai Cập trong một thời gian khá lâu và một số đảng đối lập vừa có cuộc đàm phán mang tính bước ngoặt với Phó Tổng thống Omar Suleiman (hôm 6/2), nhưng vẫn chưa thể thiết lập được trật tự mới.
Nhiều người nói rằng, một trong những nguyên nhân chính bởi chưa nhận được sự ủng hộ của "Ủy ban cách mạng" bao gồm Phong trào 6-4, lực lượng thanh niên của tổ chức "Anh em Hồi giáo", Phong trào Tự do và Công bằng Thanh niên, Đảng Mặt trận Dân chủ và nhóm ủng hộ ông Mohamed ElBaradei, cựu Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), người từng giành giải Nobel Hòa bình.
Được biết, "Ủy ban cách mạng" không tham gia các cuộc đàm phán vừa diễn ra giữa tổ chức "Anh em Hồi giáo" và một số đảng đối lập với Phó Tổng thống Omar Suleiman. Tổ chức "Anh em Hồi giáo" có thể rút khỏi tiến trình đàm phán bởi họ muốn ông Hosni Mubarak phải từ chức ngay lập tức. Phe đối lập đang yêu cầu sửa đổi Hiến pháp để các cuộc bầu cử Tổng thống diễn ra tự do và công bằng, cũng như có một giới hạn đối với nhiệm kỳ Tổng thống, giải tán Quốc hội, trả tự do cho các tù nhân chính trị và dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp.
Cho tới nay người ta vẫn chưa công bố danh tính của những cá nhân và tổ chức đã và đang hỗ trợ về tài chính cho các cuộc biểu tình hiện nay. Tuy nhiên, hiện giới thạo tin đang chú ý tới cái tên ElShaheed (tiếng Arab có nghĩa là tử vì đạo), tuy đó chỉ là tên giả nhưng lại là người đóng vai trò quan trọng trong việc vận động giới trẻ biểu tình chống chính phủ thông qua mạng Facebook. Mặc dù đã trả lời phỏng vấn giới truyền thông Mỹ, thường xuyên liên lạc với các fan và thế giới bên ngoài qua mạng Facebook, nhưng cho tới nay không ai biết tên thật cũng như hình bóng của ElShaheed.
Đã có nhiều tin đồn và giả thiết xung quanh ElShaheed, tuy nhiên không một chủ đề nào đứng vững bởi "quá ít thông tin" về chuyện này. Điều đáng nói là ngoài thiệt hại về người, các cuộc biểu tình trong hơn 2 tuần qua đã khiến Ai Cập mất hàng chục tỷ USD do các lĩnh vực kinh tế mang nhiều lợi nhuận như ngân hàng, du lịch, công nghiệp bị tê liệt vì những vụ bạo động. Dư luận cho rằng, những người biểu tình đang muốn tạo một cú huých để hạ bệ Tổng thống Hosni Mubarak sau khi đàm phán giữa chính phủ và phe đối lập đạt quá ít tiến bộ
