Điểm nổi bật của các mô hình này là huy động sức dân tại chỗ để người dân tự kiểm soát những người ra vào tại các con hẻm, khu phố mà chính họ đang sinh sống.
Trên địa bàn quận 5 với mật độ dân cư đông đúc, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh, Trung úy Phan Đình Linh, Cảnh sát khu vực Công an phường 1, quận 5, đã chủ động đề xuất ý tưởng vận động người dân các con hẻm thành lập Tổ dân phòng tự quản chốt chặn ở đầu hẻm nhằm kiểm soát việc đi lại, ra vào của người dân. Việc này bắt nguồn từ nhận định dịch bệnh thường thâm nhập cộng đồng bằng hai con đường chính: Một là do người nơi khác vào địa bàn gây lây nhiễm, hai là do người dân trong địa bàn ra ngoài bị lây nhiễm và mang dịch trở về.
Với Tổ dân phòng tự quản, mỗi con hẻm vận động khoảng từ 8-12 người là nam giới ở độ tuổi từ 18-60. Mỗi ngày sẽ chia làm 4 ca trực, mỗi ca kéo dài 4 tiếng, bắt đầu từ 6h sáng đến 22h. Nhiệm vụ của tổ tự quản này khá nhiều. Họ kiểm soát không để người lạ, shipper giao hàng tự do ra vào các con hẻm khi không có lý do và mục đích chính đáng. Đồng thời, giám sát việc giao nhận hàng hóa của các hộ dân, giám sát các hộ có F0, hộ bị cách ly, tổ chức phun khử khuẩn trong các con hẻm để phòng dịch, hỗ trợ việc giao nhận và đi mua hàng giúp các hộ khó khăn, hộ neo đơn trong hẻm…
Trung tá Trần Thanh Hòa, Trưởng Công an phường 1, quận 5 cho biết, từ khi phường triển khai mô hình này, người dân thấy được trách nhiệm và lợi ích của mình trong việc bảo vệ khu phố nên tham gia rất nhiệt tình. Lực lượng Công an cũng có thêm thời gian để tuần tra, xử lý các vấn đề về an ninh trật tự.
Từ sự nhiệt tình tham gia của người dân, mô hình này đã cho thấy những hiệu quả rõ rệt: 100% các con hẻm không có người lạ ra vào, không còn tình trạng tụ tập trong hẻm, người dân tự nguyện và ủng hộ việc lập chốt nên rất ý thức trong việc chấp hành các quy định về phòng, chống dịch.
Tương tự, phường 9 quận Gò Vấp cũng đã thiết lập 24 chốt tự quản “bảo vệ vùng xanh” tại các con hẻm ra vào địa bàn phường. Cư dân của phường phải có lý do chính đáng mới được phép ra ngoài… Theo ông Nguyễn Văn Đông, Trưởng khu phố 4, phường 9, quận Gò Vấp, khi thực hiện mô hình này, hầu hết người dân trong khu vực nhiệt tình ủng hộ, vì đều là bảo vệ chính gia đình họ...
Tại phường Đa Kao (quận 1), sau hơn một tuần, việc thí điểm thiết lập “hàng rào mềm” bảo vệ vùng xanh bằng hình thức tự quản ở một số khu vực đạt hiệu quả, Ban chỉ đạo phòng, chống dịch đã phát động thực hiện trong toàn phường, nhân rộng mô hình với mục đích chính là bảo vệ sức khỏe, an toàn cho người dân một cách tốt nhất.
Ông Phạm Quang Lâm (phường Đa Kao, quận 1) - một trong những người tình nguyện tham gia vào mô hình này, chia sẻ: “Thời gian qua, tôi thấy anh em Công an làm việc vất vả quá mà số khu phong tỏa ngày càng nhiều, các anh phải trực cả ngày lẫn đêm. Vì vậy, chúng tôi nghĩ rằng mình cần góp sức để giúp khu phố không bị lây lan dịch bệnh. Tôi thấy đây cũng là cách để mình tự bảo vệ mình”.
Thiếu tá Trần Hải Đăng, Trưởng Công an phường Đa Kao (quận 1) chia sẻ, để mô hình đạt hiệu quả tốt nhất, Công an phường chú trọng phân chia ca trực theo từng khung thời gian đảm bảo hợp lý. Ví dụ, những giờ cao điểm nhiều người đi lại sẽ bố trí lực lượng Công an và Bảo vệ dân phố trực chốt. Các khung giờ còn lại sẽ vận động bà con hỗ trợ. Mục đích là để làm sao vừa giám sát được khu phong tỏa và những người lạ qua lại trong khu phố của mình.
Trên địa bàn TP Thủ Đức, Công an TP Thủ Đức cũng xây dựng mô hình “Khu phố, Tổ dân phố an toàn, không còn COVID-19”, hay các chốt tình nguyện bảo vệ, nhằm nhanh chóng thiết lập khu vực an toàn vững chắc, từng bước làm sạch các ổ dịch, khu phong tỏa trên địa bàn thành phố với quyết tâm bảo vệ cho bằng được “vùng xanh, vùng sạch”, tiến tới xóa bỏ “vùng đỏ” trên địa bàn thành phố…
Ngoài những địa bàn cụ thể kể trên, tại TP Hồ Chí Minh, nhiều tổ tự quản, chốt tình nguyện… cũng được lập nên tại nhiều khu phố, con hẻm, ở các phường, quận. Mô hình này thực sự đã mang lại những hiệu quả rất tích cực.
Trung úy Phan Đình Linh, Cảnh sát khu vực Công an phường 1, quận 5, cho biết từ khi triển khai thực hiện mô hình tự quản, bà con nhân dân các ngõ hẻm đều rất đồng tình ủng hộ, ai nấy đều quyết tâm không cho dịch COVID-19 vào hẻm. Những thành viên tự nguyện tham gia đều đồng lòng, không ngại mưa nắng mà bỏ chốt, cũng không lạm quyền, không tự quyết hay ưu tiên người nhà ra vào.
Ngoài việc góp sức, bà con còn ủng hộ bằng nhiều hình thức như có người ủng hộ tiền, người cho bánh, người cho mì, khẩu trang, nước xịt khuẩn, găng tay cao su, kính chống giọt bắn… để các anh, các chú bảo vệ chốt hiệu quả, lâu dài… Chắc chắn rằng với sự đồng lòng của nhân dân, thành phố sẽ sớm đánh bay các “vùng đỏ” mở rộng thêm nhiều “vùng xanh” để trở lại nhịp sống bình thường.
