Trong tiến trình hội nhập kinh tế sâu rộng, đo lường không đơn thuần là hoạt động kỹ thuật mà đã trở thành “hạ tầng mềm” quan trọng, bảo đảm sự minh bạch, công bằng và chất lượng trong sản xuất, kinh doanh. Nhận thức rõ vai trò đó, UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành kế hoạch triển khai “Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026 – 2030”. Đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược, đặt trọng tâm vào phát triển hạ tầng đo lường hiện đại, đồng bộ, nhằm tạo cú hích mới cho cộng đồng doanh nghiệp trước bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.
Hạ tầng đo lường được xem là nền móng của mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ kiểm soát chất lượng, định lượng hàng hóa, đến an toàn lao động và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chính vì vậy, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển hệ thống chuẩn đo lường theo hướng hiện đại, tương thích chuẩn quốc gia và phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế. Theo kế hoạch, thành phố sẽ đầu tư bổ sung các chuẩn đo lường mới, xây dựng năng lực kiểm định tối thiểu 70% phương tiện đo thông dụng trên địa bàn; hỗ trợ tối thiểu 10.000 lượt doanh nghiệp triển khai chương trình đảm bảo đo lường; đầu tư bổ sung hệ thống chuẩn đo mới; mở rộng khả năng kiểm định 70% phương tiện đo thông dụng và thúc đẩy nghiên cứu, thương mại hóa phương tiện đo “Make in Vietnam”.
Đặc biệt, kế hoạch hướng đến các ngành công nghiệp thế mạnh và có giá trị gia tăng cao của thành phố như dầu khí, công nghệ thông tin – truyền thông, cơ khí – tự động hóa, chế biến thực phẩm, dược phẩm, nhựa – cao su, công nghệ sinh học, nông nghiệp sạch. Việc tập trung vào các nhóm ngành này không chỉ góp phần nâng chất lượng sản phẩm mà còn tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.
Song song với hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật, TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, lĩnh vực được xem là “nút thắt” ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian, chi phí và tâm lý của doanh nghiệp. Chỉ trong tháng 11/2025, điểm tổng hợp về chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp của TP Hồ Chí Minh đạt 89,5/100 điểm – mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn là số hóa hồ sơ – yếu tố cốt lõi trong chuyển đổi số thì TP Hồ Chí Minh chưa đáp ứng được kỳ vọng khi tỷ lệ số hóa mới đạt khoảng 60% (1,27 triệu/2,12 triệu hồ sơ) khiến chỉ số số hóa hồ sơ chỉ đạt 17,6/22 điểm, đứng cuối bảng xếp hạng quốc gia. Thực trạng này buộc lãnh đạo TP Hồ Chí Minh phải yêu cầu các sở, ngành thực hiện loạt giải pháp mạnh tay như gắn trách nhiệm số hóa với nhiệm vụ cá nhân; coi kết quả số hóa là tiêu chí thi đua, khen thưởng; yêu cầu 100% hồ sơ từ mọi kênh phải được số hóa và ký số ngay tại khâu tiếp nhận; tuyệt đối không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có.
Thành phố cũng yêu cầu khai thác triệt để cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tự động hóa quy trình xử lý hồ sơ, giảm thời gian chờ đợi và chi phí cho doanh nghiệp. Việc ứng dụng dashboard theo dõi tiến độ theo thời gian thực và công khai xếp hạng từng đơn vị được đánh giá là giải pháp quyết liệt, tăng tính minh bạch, tạo áp lực buộc các cơ quan hành chính phải chuyển động nhanh và thực chất hơn.
Hạ tầng công nghệ thông tin cũng được đầu tư đồng bộ, từ máy scan, đường truyền đến dịch vụ chứng thực điện tử, nhằm đảm bảo mọi quy trình tiếp nhận, xử lý, trả kết quả được vận hành trơn tru. Đây là bước cải thiện quan trọng tạo nền tảng cho việc phục vụ doanh nghiệp nhanh, chính xác và minh bạch hơn.
Ở cấp độ chính sách vĩ mô, TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh xây dựng Nghị quyết đặc thù về xúc tiến thương mại giai đoạn 2026 – 2030. Đây là lĩnh vực vốn là thế mạnh của TP Hồ Chí Minh, nhưng đang gặp khoảng trống pháp lý nghiêm trọng sau khi Thông tư 171/2014 (Thông tư hướng dẫn cơ chế tài chính hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để thực hiện chương trình xúc tiến thương mại quốc gia) hết hiệu lực. Nếu không sớm ban hành khung pháp lý mới, toàn bộ hệ thống xúc tiến thương mại, vốn giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường, quảng bá sản phẩm, mở rộng chuỗi cung ứng sẽ bị gián đoạn.
Nhu cầu này càng cấp thiết trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh vừa tiếp quản địa giới bao gồm Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, hình thành khu vực kinh tế liên kết lớn chưa từng có. Trong khi đó, mức hỗ trợ hoạt động tổ chức hội chợ, triển lãm trong nước của tỉnh Bình Dương trước đây tối đa 7 triệu đồng/đơn vị tham gia, TP Hồ Chí Minh tối đa 10 triệu đồng/đơn vị tham gia; Bà Rịa - Vũng Tàu thì không có quy định cụ thể, việc hợp nhất ba cơ chế cũ thành một cơ chế chung là yêu cầu tất yếu để đảm bảo tính đồng bộ và công bằng cho doanh nghiệp.
Những con số đầu tư cho xúc tiến thương mại thời gian qua cho thấy hiệu quả rõ rệt: Ngân sách cấp tăng đều từ 143,7 tỷ đồng năm 2023 lên 159,4 tỷ đồng vào năm 2024 và ước đạt 167,1 tỷ đồng năm 2025. Thông qua hoạt động xức tiến thương mại, hàng nghìn doanh nghiệp đã tìm được đối tác, ký kết hợp đồng, mở rộng chuỗi cung ứng. Riêng chương trình kết nối cung – cầu với hơn 45 tỉnh, thành tạo hệ sinh thái liên kết tiêu thụ bền vững, giảm chi phí trung gian và tăng giá trị gia tăng.
Kế hoạch mới dự kiến TP Hồ Chí Minh sẽ dành 1.026 tỷ đồng cho hoạt động xúc tiến giai đoạn 2026 – 2030. Nội dung gồm xúc tiến trong nước, quốc tế; quảng bá ngành hàng; đào tạo nhân lực; chuyển đổi số; xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường…
TP Hồ Chí Minh gấp rút đào tạo nhân lực đường sắt đô thị 
