Mới đây, nhiều lái xe khi di chuyển hàng hóa tới cửa khẩu và quay về bằng xe không, container rỗng, nhiều đối tượng đã lợi dụng điều này để liều lĩnh vận chuyển hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc với số lượng lớn về các tỉnh tiêu thụ. Đặc biệt, có đối tượng còn lợi dụng xe chở rác để thực hiện hành vi vận chuyển thiết bị y tế phòng, chống dịch trái phép trong khu vực cửa khẩu.
Hải quan Tân Thanh kiểm tra và yêu cầu lái xe dỡ hàng hóa được cất giấu trong thùng xe chở rác. Ảnh: Nam Duy.
Lợi dụng dịch bệnh phức tạp để vận chuyển trái phép vật tư y tế
Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn cho biết, thời gian gần đây các lực lượng chức năng quyết liệt trong việc ngăn chặn hoạt động vận chuyển hàng hóa nhập lậu qua các đường mòn lối tắt trên tuyến biên giới nên các đối tượng buôn lậu đã lợi dụng mọi sơ hở của lực lượng chức năng để thực hiện các hành vi vi phạm.
Để tạo thuận lợi cho việc thông quan hàng hóa trong thời điểm dịch bệnh, cơ quan Hải quan đang cắt giảm thủ tục kiểm tra, đơn giản nhiều quy trình kiểm tra thì đây lại là kẽ hở để nhiều đối tượng lợi dụng cài cắm hàng lậu vào phương tiện, container chở hàng hóa nhập khẩu nhằm vận chuyển về các tỉnh nội địa tiêu thụ.
Đơn cử, ngày 2/8, tại km 4+800 quốc lộ 1A, thuộc địa bàn xã Phú Xá, huyện Cao Lộc, lực lượng cơ động thuộc Cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Đội 389 tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức dừng, kiểm tra phương tiện đối với xe ôtô tải đầu kéo BKS 98H-009.12, kéo theo rơ moóc chở container nhập khẩu của Công ty Cổ phần XNK Trung Quốc - Đại Dương (địa chỉ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội).
Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện trong container đang có 22 loại hàng hóa sản xuất ngoài Việt Nam. Qua kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện 1 mặt hàng nhập khẩu với gần 150 chiếc xe đạp trẻ em không có hóa đơn chứng từ nhập khẩu. Không chỉ lợi dụng container rỗng để vận chuyển hàng lậu, nhiều đối tượng còn lợi dụng xe vận chuyển rác để ngụy trang, cất giấu, vận chuyển hàng lậu, hàng không giấy tờ tại khu vực cửa khẩu.
Trưa 5/8, qua công tác kiểm soát, giám sát địa bàn tại khu vực cổng kiểm soát B2 thuộc xã Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, tổ kiểm soát thuộc Chi cục Hải quan Tân Thanh đã phát hiện xe ôtô chở rác BKS 12C- 057.08 lưu thông từ phía chợ Tân Thanh vào nội địa có biểu hiện nghi vấn.
Qua kiểm tra, tổ công tác phát hiện trong thùng chở rác và trên cabin của xe có nhiều thùng hàng có dấu hiệu nghi vấn. Kiểm tra thực tế tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận bên trong các thùng hàng trên có chứa 6.500 cái gọng để lắp kính chống giọt bắn, 200 cái kính chống giọt bắn và 95kg màng kính với trị giá trên 20 triệu đồng. Tất cả số hàng hóa còn mới, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Làm việc với lực lượng chức năng, ông Hà Văn T. là lái xe không xuất trình được chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Ông T. cho biết, sáng 5/8, sau khi ép rác xong, ông nhận được đề nghị của một người đàn ông tên Cường chở số hàng trên về chùa Tân Thanh với tiền công 300 nghìn đồng.
Sau khi xác minh, Hải quan Tân Thanh xác định, số hàng hóa trên xe rác là của ông Ngô Văn Cường, trú tại xã Tân Thanh, huyện Văn Lãng thuê ông T. vận chuyển. Ngày 10-8, Hải quan Tân Thanh đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông Ngô Văn Cường, trình cấp có thẩm quyền ra quyết định xử phạt.
Bà Đào Thu Lan, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Tân Thanh (Cục Hải quan Lạng Sơn) cho biết, trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, nhiều đối tượng đã lợi dụng sơ hở để vận chuyển trái phép hàng hóa, vật tư y tế phòng, chống dịch với mục đích đưa vào nội địa tiêu thụ để kiếm lời.
Thống kê cho thấy, từ đầu tháng 7/2021 đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện, ngăn chặn 12 vụ việc tương tự với tổng trị giá hàng hóa vi phạm hơn 1 tỷ đồng. Nhiều mặt hàng lậu có xuất xứ ngoài Việt Nam có giá trị lớn như linh kiện ôtô, linh kiện điện tử.
Đại diện Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn cho biết, đây là hành vi buôn lậu mới, do đó, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn đã chỉ đạo các lực lượng chống buôn lậu trên địa bàn tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động nhập khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Tăng cường kiểm tra, kiểm soát để ngăn chặn
Trước những thủ đoạn buôn lậu, vận chuyển mới, các lực lượng Hải quan, QLTT, Công an đã tập trung triển khai các biện pháp kiểm tra, kiểm soát các phương tiện vận chuyển hàng hóa nhập khẩu lưu thông trong nội địa.
Theo đó, các lực lượng tăng cường công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình các địa bàn trọng điểm và phối hợp với các lực lượng tại Trạm Kiểm soát liên hợp Dốc Quýt, Trạm Kiểm soát giao thông Tùng Diễn tập trung ngăn chặn trên các tuyến đường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Hữu Vượng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn cho biết, trong gần 8 tháng đầu năm, Hải quan Lạng Sơn đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ 1.137 vụ việc vi phạm (chủ yếu là vi phạm hành chính), trị giá hàng hóa vi phạm ước tính gần 34 tỷ đồng. Trong đó, số tiền phạt nộp ngân sách nhà nước (NSNN) là 4,1 tỷ đồng; khởi tố 1 vụ đối với Công ty TNHH Ngọc Diệp về tội buôn bán hàng cấm; chuyển cơ quan điều tra 3 vụ, với tang vật vi phạm là 115,2kg pháo.
Chỉ tính riêng từ ngày 15/7 đến ngày 15/8, toàn Cục đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ 202 vụ việc vi phạm, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 171 triệu đồng và số tiền phạt nộp NSNN là 648 triệu đồng.
Theo ông Nguyễn Hữu Vượng, trước những vụ việc phát sinh, đơn vị đã chỉ đạo các chi cục hải quan cửa khẩu, Đội Kiểm soát hải quan siết chặt lại quy trình kiểm soát hải quan, tăng cường áp dụng quản lý rủi ro để phát hiện các hành vi vi phạm.
Đối với những trường hợp, DN có nghi vấn cao thì có thể thực hiện kiểm hóa thực tế 100% lô hàng. Ngoài ra, Cục cũng chỉ đạo các chi cục, tổ đội chống buôn lậu tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt chẽ, trọng điểm hàng hóa xuất nhập khẩu, hàng quá cảnh qua các cửa khẩu, trong đó phát huy tối đa việc sử dụng máy soi container trong kiểm soát các container hàng nhập khẩu.
Đồng thời, để kiểm soát, kiểm tra đúng, trúng mà không ảnh hưởng đến thời gian thông quan hàng của các doanh nghiệp, các chi cục hải quan tại cửa khẩu đã và đang trao đổi, phối hợp với các cục hải quan tỉnh, thành phố thông tin của doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp đã có những vi phạm về gian lận lĩnh vực hải quan, đưa các doanh nghiệp này vào danh sách theo dõi.
