Theo thống kê của Phòng Đăng ký kinh doanh (ĐKKD) - Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội, trong 5 năm qua, số doanh nghiệp năm sau cứ đều đặn tăng hơn năm trước khoảng 37%. Bên cạnh hơn 28.000 doanh nghiệp hiện nay còn có trên 80.000 hộ kinh doanh cá thể đã đăng ký kinh doanh trên địa bàn Hà Nội. Số doanh nghiệp thành lập mới ở Thành phố Hồ Chí Minh còn cao hơn rất nhiều.
Trong số này, hàng trăm doanh nghiệp "ma" đang tác oai, tác quái, vi phạm pháp luật, làm lũng đoạn thị trường nhưng không cơ quan nào kiểm soát được. Đến khi bị phát hiện, những doanh nghiệp "ma" này đã gây ra những hậu quả khôn lường. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, có tới 428 doanh nghiệp không còn hoạt động tại điểm ĐKKD khiến 140 tỷ đồng thuế XNK không thể truy thu được.
Hệ thống giấy phép - chuyện cần bàn
Theo tinh thần đổi mới ở Luật Doanh nghiệp, công dân được tự do kinh doanh tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm. Tuy nhiên, trong 5 năm qua, sự rắc rối của hệ thống giấy phép đã gây ra không ít phiền toái. Những người, ngay cả cán bộ ở các cơ quan quản lý Nhà nước vẫn chưa phân biệt được đâu là giấy phép, đâu là giấy chứng nhận ĐKKD và lầm tưởng, cứ có giấy chứng nhận ĐKKD là được phép kinh doanh!
Sự việc tại Trung tâm đào tạo và quản lý cao cấp (SITC) và Học viện quốc tế
Lại chuyện tên của doanh nghiệp
Điều 24 Luật Doanh nghiệp quy định chung chung rằng, tên của doanh nghiệp "không trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh". Do vậy, đã xảy ra nhiều vụ tranh chấp không đáng có giữa các doanh nghiệp, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng dẫn đến khiếu kiện triền miên mà không có căn cứ giải quyết.
Tại Hà Nội, mặc dù đã có "Công ty TNHH không gian Việt", được cấp giấy ĐKKD ngày 12/11/2004, ngay sau đó, Phòng ĐKKD không có căn cứ từ chối cấp giấy phép chứng nhận ĐKKD cho "Công ty Cổ phần không gian Việt"!
Từ tháng 12/2000, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị phải xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống thông tin doanh nghiệp được nối mạng trên phạm vi toàn quốc, thế nhưng, đến nay hệ thống này vẫn chỉ đang trong giai đoạn thai nghén, khiến sự trùng tên doanh nghiệp giữa tỉnh này với tỉnh khác vẫn đang phổ biến.
Coi chừng việc đăng ký thay đổi ĐKKD
Theo Luật Doanh nghiệp, khi muốn thay đổi nội dung đã đăng ký kinh doanh (tên, địa chỉ, vốn, thay người quản lý…) chỉ cần người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp gửi đơn đến Phòng ĐKKD và trong thời hạn nhất định, Phòng ĐKKD phải cấp ĐKKD mới.
Quy định này nhằm tôn trọng quyền tự quyết, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế đã xảy ra những vụ tranh chấp lớn sau khi cơ quan ĐKKD cấp giấy chứng nhận ĐKKD mới theo yêu cầu của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Đó là trường hợp ở Công ty Gas Bình Dương (tỉnh Bình Dương), Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Trường Sơn (Thành phố Hồ Chí Minh), Công ty TNHH Vận tải Hoa Phượng (Hà Nội), Công ty TNHH Bình Minh (Hải Phòng)…
Trong những trường hợp này, khi đăng ký thay đổi thành viên công ty trên thực tế là việc bán tài sản, là quyền và nghĩa vụ của các thành viên nhiều khi có giá trị rất lớn. Nếu chỉ căn cứ vào yêu cầu của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp mà cơ quan ĐKKD cấp ngay chứng nhận ĐKKD mới, nhiều khi tạo điều kiện cho việc chiếm đoạt tài sản của nhau trong nội bộ doanh nghiệp
