Theo báo cáo của các ngành chức năng, trong năm 2012, tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và ngành Than tăng cường quản lý các hoạt động khai thác, vận chuyển và chế biến tiêu thụ than trái phép trên địa bàn, nhất là đối với các khu vực luôn tiềm ẩn nguy cơ cao như Mạo Khê (Đông Triều), Tân Dân (Hoành Bồ), Cao Xanh, Hà Khánh (TP Hạ Long). Riêng lực lượng Công an tỉnh, trong năm đã phối hợp với ngành Than và các địa phương tổ chức triệt phá, san lấp hàng trăm lượt điểm khai thác than trái phép, hàng chục đối tượng khai thác than lậu bị bắt giữ, truy tố trước pháp luật. Điểm nổi bật nhất là, sau khi xác định, mục đích cuối cùng của than lậu cũng chỉ là tìm cách vận chuyển về bến bãi để tiêu thụ.
Nắm được quy tắc này, Công an tỉnh đã triển khai các chốt trạm kiểm soát 24/24h các tuyến đường bộ và đường thủy quan trọng nhất trong cung đường vận chuyển than từ khai trường ra kho bãi, cảng bốc rót. Qua đó đã phát hiện bắt giữ 317 trường hợp vi phạm. Tổ chức kiểm tra, rà soát cảng bến tiêu thụ than, phát hiện 65 trường hợp vi phạm. Quan trọng hơn, đã ngăn chặn và trấn áp có hiệu quả, làm giảm hẳn số vụ việc về than lậu.
Chỉ tính từ ngày 16/11/2012 đến nay, Công an tỉnh đã mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ than trái phép; đã phát hiện 137 vụ với 165 đối tượng, thu giữ hơn 8.000 tấn than. Mạnh tay hơn, Công an tỉnh đã khởi tố 3 vụ với 16 bị can, bắt vận động đầu thú 5 đối tượng truy nã về tội "Vi phạm quy định về thăm dò, khai thác tài nguyên", xử phạt hành chính 129 vụ với 143 đối tượng, giải tỏa 203 lán trại, triệt phá 80 cửa lò và 55 điểm hoạt động khai thác, thu gom than trái phép.
Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm vốn trước nay đứng ngoài cuộc chiến chống than lậu, nhưng qua đợt cao điểm, đã phối hợp với địa phương, các ngành chức năng khác phát hiện và xử phạt hành chính 51 vụ vi phạm, đánh sập 176 cửa lò, tịch thu 327 tấn than, thu giữ nhiều loại máy móc, công cụ sử dụng để khai thác than. Trên tuyến biển, biên giới, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh cũng đã bắt giữ 18 vụ/112 đối tượng vận chuyển than trái phép, thu giữ 10.927 tấn than các loại…
Tuy nhiên, than lậu tại Quảng Ninh vẫn luôn có diễn biến phức tạp. Đặc biệt, càng về cuối năm, tình hình kinh tế suy giảm, doanh nghiệp dừng hoạt động, số người lao động mất việc làm ngày càng gia tăng. Đây cũng chính là thời điểm than lậu tiếp tục lộng hành. Tại các khai trường, bãi thải mỏ, điển hình như khai trường khai thác than của Công ty PT Vietmindo, Công ty Than Đèo Nai, Công ty Than Thống Nhất… hoạt động mót, nhặt, trộm cắp than vẫn còn diễn ra và chưa được ngăn chặn triệt để dẫn đến nguy cơ tai nạn và nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp.
Một số thông tin thu thập được cho thấy rất có khả năng "than tặc" sẽ bùng phát vào thời điểm cả xã hội chuẩn bị lo toan, sắm sửa và nghỉ Tết Nguyên đán. Điều này đã từng xảy ra tại mỏ than Mạo Khê (huyện Đông Triều), hàng ngàn tấn than sạch đã bị cướp ngay trong ranh giới mỏ, giữa ban ngày. Chính vì vậy, ngày 26/1 vừa qua, tại TP Uông Bí, Chủ tịch UBND tỉnh, ông Nguyễn Văn Đọc đã chính thức phát động đợt cao điểm chống than lậu trong dịp Tết Nguyên đán Quý Tỵ.
Theo đó, tỉnh yêu cầu các địa phương, sở, ngành tùy theo nhiệm vụ, chức năng, đặc điểm, tình hình, cần tăng cường công tác chỉ đạo, mở đợt cao điểm kiểm tra, ngăn chặn, dứt khoát không để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ than trái phép vào dịp Tết Nguyên đán 2013, nếu có, người đứng đầu chính quyền địa phương, lãnh đạo các ngành phải chịu trách nhiệm trước tỉnh.
Đối với ngành Than, tỉnh yêu cầu TKV phải tăng cường quản lý các đơn vị trực thuộc; có cơ chế quản lý hoạt động khai thác tại các khai trường, bến bãi, mỏ than; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tăng cường công tác quản lý khai thác than tại các khai trường; phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra thực địa tại các khai trường.
Theo Chủ tịch Nguyễn Văn Đọc, chính than lậu, than thổ phỉ làm méo mó hình ảnh nền công nghiệp khai thác mỏ tại Quảng Ninh, là đầu mối phức tạp liên lụy, cản trở mục tiêu kinh tế, an sinh, xã hội của tỉnh. Do đó, kể từ ngày phát động này (26/1), tỉnh chính thức sử dụng đường dây nóng qua số điện thoại di động 0915280628 để quần chúng nhân dân có điều kiện phản ánh, đấu tranh, tố giác các hành vi liên quan đến than lậu
