Theo phương án mới nhất về lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với môtô, xe gắn máy vừa được Cục Đăng kiểm Việt Nam điều chỉnh, trình lên Bộ GTVT, việc thực hiện lộ trình sẽ áp dụng ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh từ 1-7-2018 với môtô dung tích xy lanh từ 175cm³ trở lên thay cho phương án thực hiện tại 5 thành phố gồm cả Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ như trước đây.
 |
| Hà Nội và TP Hồ Chí Minh sẽ là hai thành phố thí điểm kiểm soát khí thải xe máy? |
Cũng theo dự thảo lộ trình được Cục Đăng kiểm xây dựng, việc kiểm soát khí thải môtô 175cm3 trở lên được thực hiện tại các thành phố loại 1 từ 1-7-2020 (phương án trước đó là từ 1-7-2018); thực hiện tại các thành phố loại 2 từ 1-7-2022 (phương án cũ là từ 1-7-2018. Đối với xe môtô có dung tích xy lanh dưới 175cm3 và xe gắn máy, dự thảo đưa ra hai phương án thực hiện thời điểm kiểm tra khí thải.
Phương án 1 là do UBND các tỉnh, thành phố quy định. Còn phương án 2 là thực hiện từ 1-7-2020 đối với xe sử dụng trên 15 năm tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh; từ 1-7-2022 thực hiện với xe trên 10 năm sử dụng tại các thành phố loại đặc biệt và loại 1; từ 1-7-2025 thực hiện đối với xe trên 5 năm sử dụng tại các thành phố loại đặc biệt, loại 1 và loại 2.
Như vậy, so với đề xuất trước đây, phương án này được thực hiện trước tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, sau đó mới thực hiện tại các đô thị khác theo phân cấp đô thị thay cho thực hiện đồng loạt cùng mốc thời gian tương ứng với tuổi xe như đề xuất trước đây. Về chi phí kiểm tra khí thải xe máy, dự thảo của Cục Đăng kiểm đề xuất mức giá bù đắp chi phí kiểm tra là 49.500 đồng/xe và 10.000 đồng lệ phí cấp giấy chứng nhận kiểm định (bao gồm cả tem).
Mức phí đề xuất trước đây khoảng 100.000 - 150.000 đồng/lần/xe/2 năm.Với xe máy không thực hiện kiểm soát khí thải theo quy định, dự thảo đề xuất lực lượng Công an sẽ có trách nhiệm xử lý với xe tham gia giao thông theo hướng kết hợp với xử lý các vi phạm hành chính khác về trật tự an toàn giao thông đường bộ và đô thị.
Ông Nguyễn Hữu Trí, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, theo thống kê hiện nay, cả nước có khoảng 40 triệu xe máy đây là lượng xe lớn, trong số này có những xe đưa vào hoạt động từ những năm 80-90 của thế kỷ trước nhưng giờ vẫn đang “bon bon” trên đường.
Khẳng định xe cũ, xe có tuổi đời lớn nhưng nếu duy trì bảo dưỡng thường xuyên thì vẫn hoạt động bình thường, ông Trí nhìn nhận, kể cả xe mới mà không được bảo dưỡng, sửa chữa theo đúng quy định của nhà sản xuất thì chất lượng vẫn kém. Đặc biệt, chất lượng xe ảnh hưởng lớn đến an toàn giao thông (hệ thống phanh, lái không an toàn), xe cũ nát ảnh hưởng đến xả khí thải ra môi trường đô thị.
Phân tích thêm, theo vị lãnh đạo Cục Đăng kiểm, khi quy định niên hạn sử dụng hoặc là kiểm soát kỹ thuật xe máy cũng như kiểm soát khí thải, vấn đề này phải cân nhắc do hiện tại có hơn 40 triệu xe máy. Đưa ra lộ trình về niên hạn xe, ông Trí cho rằng, các đô thị loại 1 loại 2 nên có lộ trình quy định để đảm bảo nó không ảnh hưởng đến việc tham gia giao thông hay là việc đi lại của người dân. Lộ trình áp dụng nếu có đặt vấn đề thì phải xem xét đến tuổi đời xe máy với những xe trên 15 năm hoặc trên 20 năm để có những lộ trình khác nhau.
Trước mắt, Cục Đăng kiểm đang nghiên cứu dự thảo quy định kiểm soát khí thải xe máy trong đó có đề xuất sẽ kiểm soát chất lượng xe thông qua kiểm soát khí thải. Trên cơ sở đó, có thể thời gian tiếp theo kiểm tra tình trạng kỹ thuật niên hạn nếu điều kiện xã hội khả thi về kinh tế và hạ tầng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, nên cần có lộ trình để đỡ ảnh hưởng đến đi lại của dân.
