Chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân và những tài liệu đặc biệt được trao tặng

Nhiều câu chuyện hậu trường sáng tác thú vị, mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử đất nước cùng khối lượng bản thảo lớn, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng ra đời cách đây hơn nửa thế kỷ, gắn liền với tuổi thơ nhiều thế hệ, đã được 2 anh em song sinh và là 2 nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân chia sẻ, trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III vào ngày 13/10 tại Hà Nội.

Có lẽ ít có cuộc tiếp nhận tài liệu nào lại ấm áp và rộn ràng như buổi tiếp nhận tài liệu của nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Các ca khúc mà nhạc sĩ bắt nhịp như: Đi học về, Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác, Bác Hồ người cho em tất cả đều được cán bộ công nhân viên Trung tâm thuộc làu. Nhiều cán bộ còn chia sẻ, ngay thế hệ con, cháu họ cũng từng học, từng hát và thuộc các tác phẩm này.

Cũng trong buổi trao tặng tài liệu, 2 nhạc sĩ và người tham dự có dịp nghe lại một tác phẩm đặc biệt với giọng hát đặc biệt qua bản ghi cách đây khoảng nửa thế kỷ: Ca khúc “Em đi thăm miền Nam” do NSƯT Diệu Thúy biểu diễn. Đây là một trong những ca khúc rất nổi tiếng thời điểm đó, được thu và phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam từ cuối thập niên 60-70 của thế kỷ 20.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Trần Việt Hoa đón nhận tài liệu do nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân trao tặng.

Nhạc sĩ Hoàng Long cho biết, ca khúc này được sáng tác từ năm 1959. Ngày ấy đất nước còn chia cắt nên ông và người em song sinh - nhạc sĩ Hoàng Lân chưa từng vào miền Nam, viết về miền Nam chỉ bằng trí tưởng tượng và khao khát được vào miền Nam, khao khát được gặp lại người mẹ xa cách đã lâu. Nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân xa mẹ từ năm 12 tuổi. Bà vào miền Nam sinh sống. Thời gian đầu, 2 anh em nhạc sĩ còn nhận được tin tức và bưu thiếp của mẹ, sau đó mất liên lạc.

Phải 21 năm sau, tức là khi 2 nhạc sĩ đã 33 tuổi, đất nước thống nhất, họ mới được gặp lại mẹ của mình. Riêng ca khúc “Em đi thăm miền Nam” vừa sáng tác đã được phổ biến rộng rãi trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Người đầu tiên hát ca khúc này là NSƯT Diệu Thúy, 1 trong những giọng ca rất nổi tiếng trên Đài Tiếng nói Việt Nam lúc bấy giờ.

Hiện nay, không ít khán thính giả vẫn thắc mắc, ca khúc ra đời nhiều năm trước khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước nhưng lại có câu “Sáng tươi tên vàng TP Hồ Chí Minh”. Thời điểm này, TP Hồ Chí Minh vẫn mang tên là TP Sài Gòn. Về điểm này, nhạc sĩ Hoàng Long cho hay, cái tên TP Hồ Chí Minh đưa vào ca khúc một cách tự nhiên và không phải do ông cùng nhạc sĩ Hoàng Lân nghĩ ra mà là đọc từ tài liệu, sách báo. Trước đó, trên Báo Cứu quốc từng đăng thông tin về việc một nhóm vài chục người có văn bản đề nghị gọi Sài Gòn là TP Hồ Chí Minh và nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân không phải là những văn nghệ sĩ đầu tiên viết tên TP Hồ Chí Minh trong tác phẩm của mình.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Một số tài liệu được 2 nhạc sĩ trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 Nhạc sĩ Hoàng Lân cũng kể rằng, ca khúc “Từ rừng xanh cháu về thăm Lăng Bác” được ra đời sau chuyến công tác ở một tỉnh miền xuôi. Khi ấy, 2 nhạc sĩ gặp một Bí thư Đoàn và cũng là một huyện ủy viên rất năng nổ, giỏi giang. Cô chia sẻ mong ước được một lần lên Thủ đô Hà Nội, đến thăm Lăng Bác Hồ. Câu chuyện của nữ cán bộ trẻ và mong ước giản dị của cô đeo đẳng trong tâm trí ông nhiều ngày sau đó.

Những nốt nhạc đầu tiên bật lên trong đầu khi ông đang trên đường đạp xe về nhà. Ông hoàn thành ca khúc rất nhanh. Buổi tối, ông hát thử cho vợ nghe. Bà không chê cũng không khen. Ông không biết tác phẩm của mình hay hay không. Sau đó, một cuộc thi sáng tác âm nhạc được phát động. Ông mạnh dạn gửi tác phẩm dự thi và bất ngờ vượt qua hơn 900 tác phẩm khác, đạt giải Nhất.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
2 nhạc sĩ đều bày tỏ sự ngạc nhiên trước công tác bảo quản, giữ gìn tài liệu của cán bộ Trung tâm.

Với đông đảo công chúng yêu âm nhạc, nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân được biết đến là 2 nhạc sĩ của tuổi thơ với rất nhiều sáng tác cho thiếu nhi, được nhiều thế hệ yêu thích. Tuy nhiên, ngoài ca khúc cho thiếu nhi, 2 nhạc sĩ còn sáng tác nhiều tác phẩm thuộc nhiều thể loại âm nhạc khác và tham gia viết nhiều sách dạy âm nhạc. Năm 2012, 2 nhạc sĩ đã vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

Theo nhạc sĩ Hoàng Lân, các tài liệu được lưu trữ đến bây giờ đều là công của nhạc sĩ Hoàng Long. Mỗi khi viết xong tác phẩm, 2 ông đều gửi ngay cho nhau để cùng hoàn thiện. Tuy nhiên, chỉ có nhạc sĩ Hoàng Long quan tâm chuyện lưu giữ bản thảo. Khi có một số tổ chức hỏi về một số sáng tác cụ thể, ông mới giật mình hỏi lại nhạc sĩ Hoàng Long và phát hiện “kho” lưu trữ tư liệu được người anh bảo quản rất cẩn thận. Sau này, cán bộ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã đến làm việc, cùng 2 nhạc sĩ  sắp xếp, tập hợp thêm mới có khối lượng tài liệu phong phú như hiện nay.

Trân trọng đón nhận các tài liệu do 2 nhạc sĩ trao tặng, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Trần Việt Hoa cho biết, đây là khối tư liệu rất quý vì là tài liệu gốc, duy nhất. Ngoài giá trị thông tin về tác giả, tác phẩm, các tài liệu còn có giá trị về văn hóa, lịch sử của dân tộc, đất nước, gắn với từng câu chuyện, ký ức của các tác giả trong nhiều giai đoạn khác nhau.

Cuộc bổ sung tài liệu đặc biệt và chuyện ít biết về nhạc sĩ Hoàng Long, Hoàng Lân -0
Mặc dù nhiệt độ bên ngoài khá cao nhưng nhiệt độ trong kho lưu trữ rất thấp nên 2 nhạc sĩ phải mặc áo khoác khá dày.

Cũng theo bà Trần Việt Hoa, nhiều năm trở lại đây, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã triển khai đề án sưu tầm, lưu trữ và phát huy khối giá trị tư liệu cá nhân gắn với những người có nhiều cống hiến cho đất nước, trong đó có nhiều tài liệu được các văn nghệ sĩ nổi tiếng và thân nhân của các văn nghệ sĩ trao tặng. Sau khi tiếp nhận, cán bộ Trung tâm sắp xếp, phân loại. Phim, ảnh và tài liệu giấy được bảo quản tại các kho lưu trữ riêng với trang thiết bị hiện đại, đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe trong công tác lưu trữ.

Các tài liệu đồng thời được số hóa, sao lưu phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa của đất nước. Khi các tác giả hoặc thân nhân có yêu cầu, Trung tâm sẽ cung cấp các bản sao y được chứng thực để các tác giả và thân nhân sử dụng, đáp ứng yêu cầu của quy định pháp luật, nhất là về bản quyền. Ngoài sưu tầm tài liệu, Trung tâm còn tổ chức các hoạt động giao lưu, tọa đàm hoặc trao đổi và tổ chức ghi hình. Cùng với khối tài liệu được trao tặng, đây sẽ là nguồn tư liệu sống động, chân thực được Trung tâm bảo quản, lưu trữ, không chỉ phục vụ thế hệ hôm nay mà còn cho muôn đời sau.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.