Vết thương xuyên thế kỷ
Ngược dòng thời gian về 63 năm trước, vào ngày 10/8/1961, quân đội Mỹ bắt đầu tiến hành cuộc chiến tranh hóa học quy mô lớn nhất trong lịch sử nhân loại tại miền Nam Việt Nam.
Trong suốt hơn một thập kỷ (1961 - 1971), hơn 80 triệu lít chất diệt cỏ, trong đó có chứa chất độc cực độc dioxin, đã được phun rải xuống các thôn làng, đồng ruộng và rừng cây trên tổng diện tích hơn 2,6 triệu héc ta.
Hậu quả của hành động này là một thảm họa vô cùng thảm khốc đối với cả môi trường và con người. Theo ước tính của Trung ương Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam, có tới hơn 3 triệu người Việt Nam bị ảnh hưởng sức khỏe do phơi nhiễm chất độc này.
Trong đó, ít nhất 1 triệu người đang phải chịu những tác động nghiêm trọng và 150.000 trẻ em sinh ra đã phải mang trên mình những khuyết tật bẩm sinh.
Điều đau đớn nhất là sự hủy diệt của chất độc da cam không dừng lại ở những người trực tiếp ở chiến trường. Nó đã di nhiễm sang thế hệ thứ 2, thứ 3 và hiện nay đã hiển hiện ở thế hệ thứ 4.
Nhiều gia đình lâm vào cảnh bi cực khi có tới 3, thậm chí là 7-8 thành viên cùng là nạn nhân. Những phụ nữ mất đi thiên chức làm mẹ, những đứa trẻ sống đời thực vật, và hàng trăm nghìn số phận phải vật lộn với các căn bệnh quái ác như ung thư, biến đổi gene, liệt, mù, câm, điếc.
Vậy nhưng giữa muôn vàn đau thương ấy, vẫn có những người chỉ vượt qua nghịch cảnh của bản thân mà còn trở thành điểm tựa cho những người cùng cảnh ngộ.
Điển hình là câu chuyện của ông Hoàng Đức Thương (sinh năm 1950, ở khối Hải Giang I, phường Cửa Lò, Nghệ An). Sau 10 năm chiến đấu tại các chiến trường Campuchia và Lào, ông trở về với cơ thể nhiễm chất độc hóa học.
Nỗi đau thắt lại khi người con đầu lòng mất sớm, hai người con sau cũng mang trọng bệnh do di chứng từ cha. Tuy nhiên, ông Thương không gục ngã. Với vai trò Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin phường và Giám đốc một hợp tác xã làng nghề, ông đã tạo công ăn việc làm cho 100 hộ gia đình với thu nhập ổn định. Mỗi năm, ông còn vận động hàng trăm triệu đồng để giúp đỡ những mảnh đời khó khăn, trẻ mồ côi và người tàn tật.
Hay như, chị Nguyễn Thị Hà ở TP Hải Phòng cũng là một minh chứng sống cho khát vọng vươn lên. Sinh ra trong gia đình có bố và 3 anh chị đều bị di chứng da cam, bản thân chị bị khuyết tật vận động nặng, nhưng chị Hà đã không đầu hàng số phận.
Nhờ sự hỗ trợ từ Hội NNCĐDC và các nhà hảo tâm, chị đã mở một hiệu cắt tóc, xây dựng hạnh phúc gia đình và đặc biệt là dạy nghề miễn phí cho hơn 100 bạn trẻ có hoàn cảnh khó khăn.
Đây là 2 trong số hàng trăm điển hình tại Đại hội điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua “Vì Nạn nhân chất độc da cam” lần thứ V, giai đoạn 2026-2031.
Chung tay không để ai bị bỏ lại phía sau
Nỗi đau da cam không chỉ là riêng của nạn nhân và người thân họ, đây là nỗi đau chung của cả dân tộc. Chính vì thế, nhiều năm qua Đảng và Nhà nước luôn xác định việc chăm lo cho NNCĐDC là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên.
Chính phủ đã ban hành và hoàn thiện nhiều chế độ, chính sách nhằm cải thiện đời sống cho các NNCĐDC. Đảng, Nhà nước đã dành hàng chục nghìn tỷ đồng để hỗ trợ, thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con, cháu của họ bị di chứng.
Hiện tại, cả nước có hơn 350.000 người tham gia kháng chiến và con đẻ bị nhiễm CĐDC được hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và được trợ cấp hàng tháng. Hơn 50% hộ gia đình có người tàn tật và NNCĐDC được hưởng chế độ bảo hiểm y tế, khám, chữa bệnh miễn phí.
Trong khi đó, với vai trò của mình, nhân dịp kỷ niệm 65 năm thảm họa da cam tại Việt Nam (10/8/1961 - 10/8/2026), Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam đang triển khai chiến dịch vận động nguồn lực nhằm hỗ trợ các NNCĐDC có hoàn cảnh khó khăn trong việc xây dựng, cải tạo nhà ở, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe và tạo sinh kế bền vững.
Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam cho hay, hơn 20 năm kể từ khi thành lập, các cấp hội đã vận động được 5.086 tỷ đồng để thực hiện các hoạt động hỗ trợ thiết thực. Cụ thể, hội đã giúp xây dựng và sửa chữa 15.266 căn nhà tình nghĩa; trao tặng hơn 53.000 suất học bổng và việc làm; hỗ trợ vốn sinh kế cho gần 10.000 gia đình và cung cấp hơn 1,1 triệu suất quà ủng hộ trực tiếp giúp NNCĐDC có thêm điều kiện cải thiện cuộc sống.
“65 năm, một hành trình dài của những nỗi đau âm ỉ nhưng cũng là 65 năm của tình đoàn kết và lòng nhân ái. Hành trình ấy vẫn tiếp tục bằng sự chung tay của toàn xã hội và bạn bè quốc tế, bằng trách nhiệm, nghĩa tình của hôm nay và khát vọng của mai sau, để nỗi đau da cam dần được xoa dịu”, Trung tướng Nguyễn Hữu Chính nói.
