"Người rừng" thời hiện đại Triệu Văn Tài sinh ra ở núi rừng nên thông thuộc địa hình, địa vật; đối tượng vì thế được ví như "người rừng" của thời hiện đại. Từ nhỏ, Tài đã là đứa trẻ ngỗ nghịch, thường xuyên trộm cắp vặt… Trước khi bị các tiền án, tiền sự, đối tượng đã từng nhiều lần ra, vào các cơ sở giáo dục, giáo dưỡng nhưng sau đó lại vẫn "ngựa quen đường cũ".
Năm 2015, Tài cùng đồng bọn gây ra hàng loạt các vụ trộm cắp tài sản là trâu, bò trên địa bàn huyện Văn Bàn rồi bỏ trốn. Quá trình trinh sát, Công an huyện Văn Bàn đã phát hiện, tổ chức vây bắt đối tượng tại một quán ăn ở tại TP Lào Cai. Lúc này, Tài chống trả quyết liệt, với thân hình cao 1m71, nặng khoảng 80kg, đối tượng chống trả làm hàng chục bộ bàn ghế của cửa hàng bị gẫy.
Sau khi ra trại không lâu, năm 2019, Tài cùng 3 đối tượng khác tiếp tục hình thành đường dây trộm cắp liên huyện, liên tỉnh; đã gây ra hàng chục vụ trộm cắp tài sản là "đầu cơ nghiệp" của không ít người nông dân… Với hành vi phạm tội, Tài đã bị Công an huyện Văn Bàn bắt giữ, xử phạt 12 năm, 6 tháng tù giam về tội trộm cắp tài sản. Ngày 3/4, trong quá trình được đưa ra chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Yên Bái, đối tượng đã trèo qua hàng rào, bẻ song sắt bỏ trốn. Sau khi trốn trại, Tài lên một cánh rừng ở huyện Trấn Yên (Yên Bái) ẩn náu.
Đến tháng 5/2021, đối tượng di chuyển lên địa bàn TP Lào Cai. Với sức vóc như con trâu rừng, Tài đi bộ thông rừng, sau đó lên địa bàn xã Bản Phiệt, Bảo Thắng và TP Lào Cai lẩn trốn. Tiếp đó, đối tượng di chuyển đến Tân Uyên, Than Uyên (Lai Châu) và Simacai của tỉnh Lào Cai để tìm kiếm người thân, quen nhằm vay tiền và tiếp tế lương thực. Bắt đầu từ ngày 12/6, đối tượng di chuyển về huyện Văn Bàn nhưng chỉ ở một thời gian ngắn rồi lại bỏ đi.
Sự xuất hiện của Triệu Văn Tài ở địa phương trở thành nỗi ám ảnh, gây hoang mang cho bà con nhân dân, đặc biệt là đối với những người dân thường xuyên lên lán trại trên đồi làm nông nghiệp. Trong quá trình lẩn trốn tại Văn Bàn, đối tượng thường xuyên di chuyển ở các đồi, núi, hang đá và các lán. Thông thuộc địa bàn lại có sức vóc, to khoẻ, đối tượng thoắt ẩn, thoắt hiện và có nhiều thủ đoạn tinh vi, trốn tránh sự phát hiện của Công an. Trước đó, hai lần Trại giam Hồng Ca đã tổ chức vây bắt Tài tại xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn nhưng Tài đã nhảy xuống suối Chăn lẩn trốn.
Tiếp đó, tại xã Nậm Dạ, Văn bàn, người dân phát hiện Tài ở trên đồi đã báo Công an; hàng trăm CBCS Công an phối hợp với nhân dân tổ chức quây bắt nhưng không thành. Gần đây nhất là ngày 22/7, trên đường đi từ Sa Pa về Văn Bàn, đối tượng đã bị Công an huyện Bảo Thắng phát hiện nhưng đã nhanh chân lên rừng lẩn trốn. Từ đầu tháng 8/2021, Tài về xã Sơn Thuỷ, ban ngày đối tượng ẩn náu trên các đồi núi, hang đá. Đêm xuống nhà người quen, người thân xin và tiếp tế; nếu không xin được thì đào sắn, cây củ để sinh tồn như người rừng…
Ngay sau khi Triệu Văn Tài bỏ trốn, Cục Quản lý Trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng đã có công văn trao đổi với Công an tỉnh Lào Cai đề nghị phối hợp, bắt giữ đối tượng. Thực hiện chỉ đạo của Đại tá Lưu Hồng Quảng, Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai, Công an huyện Văn Bàn đã tiến hành xây dựng kế hoạch chi tiết, tỉ mỉ, tổ chức bắt giữ đối tượng. Sau khi kế hoạch được Đại tá Trần Quốc Huy, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai ký duyệt, lãnh đạo Công an huyện Văn Bàn đã phân công cho Đội Điều tra Tổng hợp Công an Văn Bàn làm tổ trưởng, chủ trì; làm đầu mối xây dựng và triển khai và kết nối các đối tượng có liên quan, nhanh chóng bắt giữ đối tượng.
Quá trình trinh sát, CBCS phải xuống địa bàn, ngủ đêm ở các xã. Mùa hè, mưa gió thất thường vất vả. Có lần vào đêm 31/7, anh em tá túc tại một chiếc lán cách một bờ suối không xa… Đêm hôm đó, trời bất ngờ đổ mưa tầm tã, chiếc lều dựng ven suối suýt nữa đã bị đổ sập, gây nguy hiểm cho tính mạng.
Ngoài các tổ công tác mật phục ở các lán nương trên rừng, một số chốt trinh sát chặn ở các hang đá, bờ suối cũng rất vất vả, đặc biệt là vào những ngày mưa gió. Trong những ngày này, bữa ăn tối của anh em trong khi thực hiện nhiệm vụ chủ yếu là lương khô, mỳ tôm… Đối tượng thông thạo địa bàn rừng núi, lại có nhiếu mánh khoé nên việc tiếp cận rất khó khăn. Tài không di chuyển ở đường dân sinh mà tự mở các con đường để đi.
Khó khăn là thế nhưng các trinh sát được giao nhiệm vụ vẫn không nản lòng, quyết tâm bắt giữ đối tượng trong thời gian sớm nhất. Trước thời điểm bắt giữ Triệu Văn Tài khoảng 2 ngày, tổ công tác phát hiện vị trí ẩn náu của Tài ở một cái lán nương. Được sự đồng ý của Ban Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai, Thiếu tá Nguyễn Xuân Điệp và đồng đội đã bí mật nắm tình hình, lên sơ đồ, chi tiết khu vực lán, đường đi lối lại. 18h ngày 10/8, các trinh sát đã triển khai kế hoạch phá án.
Sau gần 2h hành quân bí mật, tổ công tác của Công an tỉnh Lào Cai và Trại giam Hồng Ca đã có mặt tại trụ sở Công an xã. Không kịp ăn uống, họ thống nhất kế hoạch tác chiến, yêu cầu đặt ra là bắt giữ đối tượng nhưng đồng thời phải đảm bảo an toàn cho CBCS làm nhiệm vụ. Thiếu tá Nguyễn Xuân Điệp cho biết: Từ trung tâm xã, các đơn vị phải mất gần 3h đồng hồ để đến được vị trí chiếc lán, nơi đối tượng ẩn náu. Tất cả không được đi mà phải bò qua những đồi sắn, những vật cứng như giầy và mũ đều phải bỏ ra vì sợ phát ra tiếng động. Trời mùa này không trăng tối, các trinh sát vừa đi vừa định hướng.
Khi tổ công tác gồm 5 đồng chí do Thiếu tá Nguyễn Xuân Điệp làm tổ trưởng tiếp cận cách lán khoảng 3m thì đối tượng Tài đã soi đèn pin kiểm tra rồi lại quay vào… Sau một lúc quan sát, tổ công tác đã đạp cửa xông vào, khống chế đối tượng. Lúc này, Tài điên cuồng chống trả, khiến một đồng chí bị thương nhẹ ở tay. Cùng thời điểm này, các mũi công tác khác đã tạo thành vòng tròn khép kín, bắt giữ đối tượng.
Quá trình khám xét, Công an tỉnh Lào Cai và các đơn vị nghiệp vụ đã thu giữ được con dao và một số dụng cụ gây án của Tài… Ngay trong sáng 11-8, để động viên lực lượng tham gia truy bắt, Đại tá Lưu Hồng Quảng, Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai và các thành viên trong ban giám đốc đã trao thưởng, biểu dương các đơn vị tham gia bắt giữ đối tượng Triệu Văn Tài.
