Xót đau nhìn đồng nghiệp chìm xuống đáy biển

Chuyến ra khơi định mệnh

Cuối chiều 30/11 hai thuyền viên sống sót trong vụ chìm tàu cá ba ngày trước đó ngoài biển khơi là Hồ Vĩnh Lai, ở xã An Hòa và Vũ Viết Hà, ở xã Quỳnh Long, huyện Quỳnh Lưu đã được tàu cá của ông Nguyễn Văn Kính, ở Quỳnh Lưu đưa về đến đất liền. Đón hai thuyền viên ở cảng Lạch Quèn là bố mẹ, vợ con, cùng hàng trăm bà con làng xóm, người thân. Họ mỗi người một tâm trạng, có người vừa mừng cho số phận sống sót của hai người trở về, vừa đau xót khi 8 người khác vẫn đang nằm đâu đó giữa biển khơi.

Trong vòng vây của mọi người, vẻ mặt phờ phạc, nước da còn tím tái với nhiều vết bầm dập sau hành trình vượt sóng dữ sống sót, thuyền viên Lai và Hà nấc nghẹn, nói đứt câu khi thông báo thông tin khẳng định 8 người (trong đó có em trai Hồ Vĩnh Thế) còn lại trên con tàu đã chết cả mà không thể trở về được nữa. Sau khi cùng người thân và bà con làng xóm làm lễ phát tang, lập vội bàn thờ cho người em trai nằm lại giữa biển khơi, anh Hồ Vĩnh Lai nhớ lại thời khắc kinh hoàng trên con tàu định mệnh NA 902.49 do thuyền trưởng Nguyễn Văn Trí (31 tuổi), ở xóm Tân An, xã An Hòa cùng 9 thuyền viên khác ra khơi đánh bắt xa bờ 10 ngày trước đó.

Anh Lai cho biết đúng 10 ngày sau khi ra khơi, hôm đó vào khoảng 5h sáng 28/11 con tàu đang cách bờ chừng 82 hải lý thì gặp gió mùa đông bắc lớn, trời đổ mưa. Lúc này bất ngờ một cột lưới trên tàu bị gãy rồi rơi xuống biển, gió tiếp tục thổi mạnh khiến tàu bắt đầu nghiêng, nước bắt đầu tràn vào khoang tàu. Các thuyền viên tìm cách múc nước khỏi khoang, gỡ lưới để cứu tàu nhưng bất thành, số phận con tàu ngày một xấu dần, một thuyền viên dùng bộ đàm để phát tín hiệu kêu cứu qua sóng để các tàu hoạt động gần khu vực này tới cứu nhưng lúc đó không có thuyền nào ở gần đó nên không thể ứng cứu kịp. Con tàu bị chìm hẳn khi các thuyền viên chỉ cầm cự được hơn 1 giờ đồng hồ.

"Tàu chìm hẳn phần lái, cả 10 thuyền viên hô nhau nhảy khỏi tàu và chỉ kịp vớ lấy hai chiếc áo phao và một tấm xốp rộng hơn 2 mét trên tàu. Trong cơn hoảng loạn mọi người bơi vòng quanh bấu víu vào tấm xốp để cầm cự, còn hai chiếc áo phao thì thay phiên nhau mặc, khi người nào có dấu hiệu kiệt sức thì được mặc áo phao để tiếp sức. Mọi người cố gắng động viên nhau hãy lạc quan và sống thêm được phút nào thì có hy vọng được cứu sống phút đó", anh Lai kể lại giây phút tàu chìm.

Nhưng rồi miếng xốp, áo phao cũng không chống đỡ lại từng cột sóng cao, gió giật mạnh chừng cấp 7 và dòng nước lạnh buốt, sự kỳ diệu, phép màu đã không thể đến với tất cả các thuyền viên. Theo anh Lai thì sau hơn 3 giờ từ khi nhảy xuống biển, người đầu tiên kiệt sức và buông tay khỏi tấm xốp chìm xuống dòng nước là Nguyễn Duy Khiêm (16 tuổi) là người ít tuổi nhất. Biết Khiêm sức yếu nhất, mọi người đã cố nhường áo phao cho nó mặc nhưng nó vẫn không trụ nổi. Đến giây phút cuối cùng biết không thể giữ được sự sống nên Khiêm cởi áo pháo vứt lại cho mọi người và buông tay khỏi miếng xốp rồi chìm dần, 9 người còn lại rơi nước mắt gọi tên nó trong bất lực.

"Vài giờ đồng hồ sau, người thứ 2 hòa mình vào đại dương là thằng Thế em ruột tôi. Nó cũng kiệt sức rồi lịm dần, tôi và mọi người kéo em Thế nằm lên tấm xốp để hồi sức, rồi động viên em gắng thêm chút sức nhưng Thế thì thào nói em không thể rồi buông khỏi tay mọi người...", người anh sống sót kể về giây phút không thể cứu nổi em trai giữa biển nước mênh mông.

Ngồi bên cạnh nghe con kể lại giây phút sinh tử, bà Hồ Thị Lài (mẹ của Lai 70 tuổi) gào khóc không rõ tiếng: "Thế ơi sao không cố sức mà về với anh cho đỡ lạnh con ơi, nằm ở biển lạnh lắm!".

Bà Lài có 5 người con thì Thế là con thứ 4. Anh Lai kể tiếp, cứ như thế hết người thứ 2 rồi đến thứ 3, thứ 4... lần lượt đuối sức rồi chìm. Người thứ 7 đã kiệt sức rồi chìm là anh Trần Văn Hùng (29 tuổi) ở xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Lưu. Trời bắt đầu tối mịt, lúc đó tầm 19h đêm 28-11, khoảng 15 giờ đồng hồ từ lúc gặp nạn chỉ còn lại 3 người bám vào miếng xốp gồm anh và Vũ Viết Hà và anh Phạm Thanh Ngoan (50 tuổi, ở xã Quỳnh Nghĩa, Quỳnh Lưu), sóng vẫn đánh mạnh khiến mọi người trôi dạt đi xa. "Ba người ở ba góc, trời tối không còn nhìn thấy mặt nhau nên anh Phạm Thanh Ngoan lặng lẽ ra đi khi nào tôi cũng không nhìn thấy. Đau xót lắm, tôi đã phải lần lượt chứng kiến từng người, từng người buông bay khỏi tấm xốp mà không thể cứu giúp được gì. Họ đã lần lượt chìm xuống biển cả rồi", anh Lai òa khóc trong vòng tay của người vợ đang mang bầu sắp sinh và hai đứa con nhỏ năm nay mới lên mười và lên bốn.

Ngày trở về đẫm nước mắt

Cùng thoát chết trên con tàu định mệnh đó, được người thân đón về gia đình để gặp vợ và con gái chưa đầy nửa tuổi, thắp vội nén nhang lên bàn thờ cảm ơn tổ tiên, thuyền viên Vũ Viết Hà nhớ lại thời khắc tưởng chừng như đã sắp buông khỏi sự sống. Theo Hà thì lúc văng mình xuống biển trong cơn hoảng loạn nhưng tất cả anh em không ai giành giật nhau áo phao để tranh sự sống, mà ngược lại mọi người động viên nhau cùng cố sức để chờ tia hi vọng có cứu hộ. "Gió, rét, đói nên mọi người còn bấu cả miếng xốp để bỏ vào miệng nhai cho đỡ cóng chân răng, thậm chí vớ lấy cả những thứ trôi xung quanh để bỏ vào miệng nhai", anh Hà kể.

Hơn 30 giờ đồng hồ vật lộn giữa biển nước, khi mà tưởng chừng như không giữ được sự sống cho mình nữa, lúc Hà và Lai đang cố nắm chặt tay nhau để không ai có thể buông tay chìm xuống trước thì bất ngờ một tia hy vọng lóe lên. "Lúc đó tầm 15h ngày 29/11, tôi và Lai tưởng chừng như đã chung số phận với 8 anh em thì bất ngờ hướng mắt về phía xa chừng nửa cây số phát hiện một tàu cá. Hai anh em cố sức hét lên sống rồi - sống rồi, cố ra hiệu cho tàu biết", anh Hà kể lại thời khắc được nhìn thấy sự sống lóe lên. Rồi cả Lai và Hà dùng chút sức lực còn lại cố bơi về hướng con tàu để được cứu giúp. Và họ được tàu QB 92287 TS do thuyền trưởng Nguyễn Trung Thành, ở Quảng Bình vớt và đưa lên thuyền cấp cứu. Đến cuối ngày 29/11 hai người được tàu của ông Kính đón vào bờ, kết thúc chuyến ra khơi đẫm nước mắt.

Anh Lai và Hà đã may mắn trở về, nhưng xã An Hòa hiện tại vẫn còn 5 người khác gần như đã không thể có một phép màu nào nữa. Đã mấy ngày nay, dọc theo các ngả đường, từng tốp người tụ tập ngóng đợi, tiếng mẹ già khóc con, vợ khóc chồng, con khóc cha ai oán cả làng chài nghèo. Thật đáng tiếc trên tàu chỉ có 2 cái áo phao. Nếu họ tìm được đủ áo phao, hẳn là cơ hội sống sót sẽ còn cao hơn cho nhiều người.

Chiều 30/11, UBND huyện Quỳnh Lưu và chính quyền xã An Hòa đã tới thăm hỏi gia đình các nạn nhân gặp nạn, thăm hỏi 1 triệu đồng cho thuyền viên trở về và 4,5 triệu đồng cho gia đình có người thân bị mất tích.

Ngày 1/12, ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục đê điều và PCLB Nghệ An cho biết, trước đó 1 ngày, tỉnh đã ký kết hợp đồng thuê phía Trường Thành tham gia trục vớt tàu cá.

"Trong vụ việc này, về nguyên tắc trách nhiệm dân sự sẽ do gia đình và phía bảo hiểm tự giải quyết với nhau. Tuy nhiên, UBND tỉnh thấy hoàn cảnh gia đình các ngư dân rất khó khăn, nên yêu cầu các cấp phải nỗ lực để trục vớt tàu giúp bà con" - ông Hiếu cho biết.

Ngay trong ngày 30/11 sau khi ký kết, đội ngũ của Công ty Trường Thành đã tiếp cận khu vực tàu cá gặp nạn, với phương án là sẵn sàng lai dắt con tàu vào bờ ngay sau đó.

Tuy nhiên, khảo sát hiện trường cho thấy con tàu đã chìm xuống biển ở độ sâu 70m, việc tiếp cận tàu gặp rất nhiều khó khăn.

"Ở độ sâu đó, phần lớn người ta sẽ dừng việc trục vớt vì khó khăn và cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, tỉnh chỉ đạo phải tiếp tục cố gắng trục vớt tàu cho dân. Hiện tàu cứu hộ của Trường Thành đã quay vào cảng Hòn La (Quảng Bình). Phía công ty đang có phương án thuê các thợ lặn đủ chứng chỉ quốc tế để tham gia trục vớt con tàu" - ông Hiếu cho biết.

Hiện tại công tác tìm kiếm 8 ngư dân mất tích vẫn đang được lực lượng chức năng triển khai.