Xiết cấp chủ quyền đất, người mua giấy tay nguy cơ mất trắng!

Thông tin "nóng sốt" này đã khiến nhiều người dân vì nhiều lý do chưa có giấy chủ quyền nhà, đất tỏ ra vô cùng lo lắng và hoang mang. Bởi những người mua giấy tay và đất không đủ điều kiện cấp chủ quyền sẽ có nguy cơ mất trắng, nếu dính vào quy hoạch!

Hơn 10 năm mòn mỏi chờ giấy chủ quyền nhà, đất

Anh Nguyễn Quốc Bảo (45 tuổi), nhà ở khu dự án tái định cư Kim Sơn trên đường Bình Lợi, phường 13, quận Bình Thạnh buồn bã cho biết: "Nhà tôi đã nhận nền nhà tái định cư từ 10 năm nay từ Công ty Xây dựng - đầu tư Kim Sơn, có biên bản bàn giao rõ ràng. Sau đó tôi xin giấy phép xây dựng cất nhà lên. Cho đến nay đã mấy năm trời nhưng vẫn chưa có giấy chủ quyền nhà đất. Tôi nghĩ nguyên nhân kéo dài không có giấy chủ quyền có lẽ là vì tiền thuế sử dụng đất hiện nay công ty phải đóng cho Nhà nước rất cao, trong khi đó công ty này lại có thể muốn chây ì giữ số tiền này để có lợi cho mình. Chính việc chưa có giấy tờ hợp lệ nên nhiều người ở đây muốn mua bán nhà, đất phải lách luật bằng cách mua bán bằng "giấy tay" - tôi sợ rằng sau này sẽ xảy ra tình trạng kiện cáo rắc rối kéo dài".

Theo anh Bảo thì cả khu dân cư Kim Sơn này và cạnh bên là khu dân cư của một công ty khác, tính ra cũng cả ngàn hộ đều trong tình trạng như gia đình anh. "Tôi chỉ sợ bao nhiêu năm qua họ có thể dây dưa kéo dài được thì nếu có kéo dài thêm mấy năm nữa cũng chẳng có gì lạ cả", anh Bảo lắc đầu ngán ngẩm.

Tình trạng khu nhà của anh Bảo cũng giống như của ông Lê Thái Bình (61 tuổi) ở khu dân cư Hồ Bắc trên đường Phan Huy Ích, phường 15, quận Tân Bình. Ông Bình cho hay, nhiều người dân như gia đình ông mua đất tại dự án khu dân cư này của Công ty TNHH xây dựng kinh doanh nhà Hồ Bắc từ năm 2001 đến nay cũng chưa có chủ quyền nhà đất.

Tệ hơn là lúc đầu người mua đất còn được xây nhà để ở nhưng sau đó thì chính quyền không cho phép xây nữa với lý do là chưa có "sổ đỏ" khiến cho người mua đất vô cùng khó khăn khi đã bỏ ra số tiền lớn để mua đất nhưng lại không được xây nhà để ở. "Nếu cứ để tình trạng này kéo dài thì sẽ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người dân, mà Nhà nước cũng không thu được tiền thuế sử dụng đất. Tôi đề nghị chính quyền có giải pháp cho phép người dân xây nhà và giải quyết cấp giấy chủ quyền cho bà con", ông Bình nêu ý kiến.

Tuy nhiên, cũng theo ông Bình thì tiền thuế sử dụng đất ở khu này hiện nay rất cao, trước đây tiền thuế sử dụng đất 1 lô 75m² chỉ trên 10 triệu đồng nhưng bây giờ tiền thuế lên tới 250 triệu (theo giá Nhà nước áp dụng cho trường hợp người mua chỉ có một nền đất) và khoảng 750 triệu đồng (theo giá thị trường nếu người mua có từ hai lô đất trở lên), gấp ba lần giá mua ban đầu. "Với số tiền thuế như vậy, gần như chúng tôi phải mua lại chính miếng đất của mình đã mua trước đây. Tôi sợ rằng với mức tiền thuế quá cao thì công ty khó có thể hoàn thành nghĩa vụ lo giấy tờ cho người mua đất", ông Bình lo lắng.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện có đến hàng chục ngàn trường hợp người dân đang bị tình cảnh "dở khóc, dở cười" như anh Bảo, ông Bình có nhà, đất trong các dự án bao nhiêu năm qua mãi chưa cầm được trong tay tờ giấy chủ quyền.

Đầu tháng 4/2012, Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã yêu cầu UBND các quận, huyện phải làm rõ và giải quyết các tồn tại, vướng mắc trong việc cấp giấy chủ quyền nhà đất, nhất là cấp cho người mua nhà đối với các dự án phát triển nhà ở, kể cả trường hợp cấp cho toàn bộ dự án hoặc chỉ cấp phần hạng mục đã hoàn thành và bàn giao cho người mua nhà. Thế nhưng, thực tế hiện vẫn chưa có nhiều chuyển biến rõ ràng.  

Ở nhiều trường hợp khác có "hoàn cảnh" cũng vô cùng rắc rối, khó giải quyết, chẳng hạn như tình trạng người dân mua nhà, đất bằng "giấy tay" với phần nhà, đất nông nghiệp chưa chuyển mục đích sử dụng… Ngoài ra cũng có nhiều trường hợp mua nhà, đất "sổ đỏ chung" không hội đủ điều kiện để tách ra… Thực trạng này hiện phổ biến ở các quận, huyện như quận 12, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Chánh…

Anh Phong Lê (42 tuổi) ngụ tại đường HT 42, khu phố 4, phường Hiệp Thành, quận 12 cho hay, cách đây 3 năm anh mua nhà "giấy tay" - nhiều căn chung một sổ đỏ đất nông nghiệp của một người chủ phân lô ra để bán. Căn nhà của anh Lê đã qua nhiều đời chủ vẫn không thể làm giấy chủ quyền nhà đất bởi hơn 10 năm nay khu vực nhà đất của anh nằm trong diện quy hoạch treo. "Nguyên khu nhà tôi đều trong tình trạng giống như nhau. Cứ mỗi lần có chính sách gì đó về đất đai là chúng tôi rất lo lắng vì nếu bị giải tỏa coi như mất trắng, hay cần mua bán, thế chấp ngân hàng cũng không hợp pháp", anh Lê giãi bày.

Hơn 300 ngàn trường hợp chưa được cấp chủ quyền nhà đất

TP.HCM đặt mục tiêu sẽ hoàn thành việc cấp giấy cho tất cả các trường hợp đủ điều kiện và nộp hồ sơ cấp giấy chủ quyền theo quy định vào cuối tháng 6 năm tới. Để làm được điều này, thành phố đã giao cho các quận, huyện lập kế hoạch hoàn thành cấp giấy chủ quyền trong năm 2012, nêu cụ thể về số lượng giấy chủ quyền nhà đất phải cấp trên địa bàn, đồng thời phải có biện pháp tháo gỡ khó khăn. Với trường hợp nhà, đất chưa đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận, thành phố cũng giao Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các sở, ngành liên quan để giải quyết.

Trả lời những thắc mắc của phóng viên CSTC xung quanh chỉ đạo liên quan đến tài sản và cuộc sống của rất nhiều người dân trên địa bàn TP.HCM, ông Đoàn Thành, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất, đại diện cho lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho biết, theo số liệu tổng hợp của 24 quận, huyện, hiện nay trên địa bàn thành phố còn 311.719 trường hợp chưa được cấp giấy chủ quyền, trong đó 179.895 trường hợp đủ điều kiện, còn lại là những trường hợp không đủ điều kiện cấp do vi phạm các quy định pháp luật về quản lý đất đai, xây dựng, không phù hợp quy hoạch, có tranh chấp… 

Với số lượng nhà, đất chưa được cấp giấy chứng nhận chủ quyền khá lớn như vậy, câu hỏi đặt ra là mục tiêu "phải hoàn thành việc cấp GCQNĐ vào cuối năm 2012" liệu có khả năng đạt được? Thực tế xây dựng tại TP.HCM cho thấy, nhiều dự án đã hoàn thành và giao đất, nhà ở cho người dân hàng chục năm, nhưng người dân vẫn phải mỏi mòn chờ được cầm trong tay giấy chứng nhận làm chủ ngôi nhà của mình. Thực trạng này khiến cho người dân gặp vô vàn khó khăn, thiệt hại trong việc mua bán, chuyển nhượng, thế chấp ngân hàng vay vốn... 

Bất cập vẫn còn nhiều như núi

Tuy vậy, việc cấp giấy chủ quyền hiện vẫn còn tồn tại rất nhiều khó khăn, vướng mắc. "Hiện nay những trường hợp chưa được cấp chủ quyền là do có vướng mắc, khó khăn, không đủ điều kiện xem xét cấp theo quy định như: nhà, đất mua bán giấy tay sau ngày 1/7/2004; nhà, đất tạo lập sau ngày 15/10/1993 nhưng nay không phù hợp quy hoạch; nhà xây dựng trên đất nông nghiệp hiện nay không phù hợp quy hoạch, không đủ điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất; nhà vi phạm xây dựng nhưng nay không được tồn tại; nhà, đất chưa xác định đầy đủ các đồng thừa kế; nhà, đất nhận chuyển nhượng từ các dự án nhà ở nhưng chưa hoàn thành thủ tục pháp lý về đất đai hoặc có vi phạm về thiết kế xây dựng, sai mẫu nhà…

Để giải quyết các vướng mắc này, UBND TP.HCM đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các sở, ngành, UBND các quận, huyện rà soát, thống kê từng loại vướng mắc xem xét, đề xuất UBND TP chỉ đạo giải quyết đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền thành phố và báo cáo các bộ, ngành liên quan đối với các trường hợp vượt thẩm quyền. Sở Tài nguyên và Môi trường đã thực hiện việc rà soát, thống kê từng loại vướng mắc và đã Dự thảo Văn bản hướng dẫn và đang lấy ý kiến các sở, ngành có liên quan trước khi ban hành để các quận, huyện thực hiện.

Như vậy có thể thấy, việc có hoàn thành đúng thời hạn theo chủ trương của UBND TP.HCM hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và sự cố gắng của các cơ quan hữu quan, bên cạnh đó là sự tự giác, tự nguyện của người dân đi đăng ký.