Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, tại phiên họp này, UBTVQH sẽ tập trung cho ý kiến về các nội dung trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XV và xem xét, quyết định một số vấn đề thuộc thẩm quyền. Theo dự kiến, phiên họp này kéo dài 9 ngày làm việc, từ ngày 13 đến 22/9.
Các nội dung cụ thể bao gồm 5 nhóm vấn đề chính: Thứ nhất, UBTVQH sẽ trình Quốc hội cho ý kiến, xem xét lần đầu đối với 6 dự án luật gồm: Luật Cảnh sát cơ động (CSCĐ), Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi), Luật Điện ảnh (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố tụng hình sự.
Đây là 6/7 dự án luật sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tới, còn Luật Điện ảnh (sửa đổi) đã được UBTVQH cho ý kiến tại Phiên họp thứ 2 trước đó. Các dự án luật này có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm sự đồng bộ, đáp ứng yêu cầu thi hành các cam kết của Việt Nam trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã được ký kết, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong các hoạt động quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, xây dựng lực lượng CSCĐ vững mạnh và tinh nhuệ khi dự án Luật CSCĐ được nâng cấp từ Pháp lệnh CSCĐ.
Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác chuẩn bị thẩm tra các dự án luật đã được UBTVQH chuẩn bị từ rất sớm, rất xa, đến nay đã xem xét qua mấy vòng. Thời gian qua, các cơ quan của Quốc hội đã vào cuộc từ rất sớm, cùng với các cơ quan chủ trì soạn thảo của Chính phủ, đồng chí Chủ tịch Quốc hội và các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội theo ngành và lĩnh vực đã chủ động họp và cho ý kiến về các định hướng lớn, những yêu cầu, nội dung phải đạt được trong các dự án luật lần này. Sau đó, Thường trực các Ủy ban đã họp mở rộng để hình thành các báo cáo thẩm tra sơ bộ.
Nhằm đảm bảo hoàn chỉnh, kỹ lưỡng hơn nữa để cho chất lượng các dự án luật đạt được kết quả đồng thuận cao, khắc phục tình trạng "luật ống, luật khung", tuổi thọ của luật ngắn, khi sửa đổi, bổ sung chưa bao quát hết vấn đề..., Chủ tịch Quốc hội đề nghị UBTVQH thảo luận sâu hơn nữa, tập trung phân tích, đánh giá tác động đầy đủ, xem xét các chính sách mới đã đảm bảo hợp lý, chặt chẽ, tương thích với hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới hay chưa; xem xét chất lượng các dự án luật, các hồ sơ có liên quan để hoàn thiện, trình Quốc hội.
Nhóm vấn đề thứ hai, UBTVQH thực hiện công tác giám sát thông qua xem Báo cáo của Chính phủ về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; các báo cáo công tác năm 2021 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Kiểm toán Nhà nước; các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án và công tác phòng, chống tham nhũng năm 2021.
Xem xét Báo cáo của Chính phủ về kết quả triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 theo Nghị quyết số 88/2019/QH14 của Quốc hội; Báo cáo tình hình giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri; kết quả tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý đơn thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội (tháng 8/2021).
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, các báo cáo ở trên hầu hết là báo cáo thường niên mà các cơ quan phải báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm về những lĩnh vực thuộc phạm vi hoạt động của mình. Để nâng cao hiệu quả công tác giám sát này, cũng như bảo đảm chất lượng các báo cáo trình Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Ủy viên UBTVQH tập trung cho ý kiến về các hồ sơ, tài liệu đã tuân thủ đúng theo yêu cầu pháp luật hay chưa, đánh giá mức độ rõ ràng, hợp lý, tính cụ thể, thống nhất của các số liệu có liên quan, vấn đề gì cần sửa đổi, bổ sung, đâu là kết quả mới, trọng tâm cần lưu ý.
Bên cạnh đó, xem các nội dung của báo cáo đã đánh giá rõ về tình hình thi hành pháp luật, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật và tham nhũng; kết quả điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án các vụ án hình sự, dân sự... Đánh giá sự chuyển biển mới của các báo cáo so với năm trước, hiệu quả của việc thực hiện các giải pháp, nhiệm vụ nhằm khắc phục các tồn tại, hạn chế, qua đó tìm ra giải pháp đúng trọng tâm, mang hiệu quả cao.
Về nhóm vấn đề thứ ba, UBTVQH sẽ trình Quốc hội cho ý kiến về một số vấn đề quan trọng khác như: Cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thanh Hóa; Đề án bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045; cho ý kiến về kế hoạch kiểm toán năm 2022 của Kiểm toán Nhà nước.
Nhóm vấn đề thứ tư là xem xét, quyết định ban hành một số giải pháp về miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19; xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; xem xét, phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về bổ nhiệm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; cho ý kiến về việc ký điều ước quốc tế có nội dung Việt Nam cung cấp văn phòng làm trụ sở làm việc cho Tòa trọng tài thường trực (PCA).
Nhóm vấn đề thứ năm, UBTVQH tiếp tục cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV. Tại phiên họp này, UBTVQH sẽ thảo luận kỹ hơn về 3 phương án tổ chức kỳ họp đã được Tổng Thư ký Quốc hội chuẩn bị, cũng như chưa trình nội dung cụ thể để đảm bảo tính khoa học, chặt chẽ, phù hợp tình hình thực tế diễn biến công tác phòng, chống dịch.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, tổng khối lượng công việc cần giải quyết cho phiên họp tháng 9 này rất lớn, tập trung nhiều nội dung cần trình Quốc hội. Do đó, các thành viên UBTVQH cần làm việc hết sức tập trung, chủ động sắp xếp lịch dự họp đầy đủ, đúng thành phần, cố gắng cao nhất hoàn thành chương trình theo dự kiến, đảm bảo các nội dung trình Quốc hội đạt chất lượng cao. Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ và các cơ quan trình với tinh thần chủ động, cử các cán bộ có trách nhiệm tham dự, đảm bảo phiên họp thành công tốt đẹp.
Trước đó, tại Phiên họp Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh mở rộng thẩm tra sơ bộ Dự án Luật CSCĐ ngày 31/8, Trung tướng Phạm Quốc Cương, Tư lệnh CSCĐ, Tổ trưởng Tổ biên tập dự án luật cho biết, Pháp lệnh CSCĐ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khóa XIII thông qua ngày 23/12/2013, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2014. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để CSCĐ phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt thực hiện biện pháp vũ trang xử lý kịp thời, có hiệu quả các hoạt động gây phương hại đến ANTT, bạo loạn, biểu tình bất hợp pháp; trấn áp tội phạm có sử dụng vũ khí, đấu tranh triệt phá các chuyên án, các băng, ổ nhóm tội phạm có tổ chức; bảo vệ tuyệt đối an toàn các mục tiêu, hội nghị, sự kiện chính trị quan trọng... góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và trong nước đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ đối với lực lượng CSCĐ ngày càng nặng nề hơn, yêu cầu cấp thiết phải có luật để tạo hành lang pháp lý đủ mạnh cho CSCĐ hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Dự thảo Luật CSCĐ gồm 5 chương, 32 điều (tăng 8 điều so với Pháp lệnh CSCĐ), được xây dựng trên cơ sở bám sát mục tiêu, nội dung, các giải pháp của 4 chính sách đã được Quốc hội, Chính phủ thông qua; kế thừa các quy định còn phù hợp của Pháp lệnh CSCĐ, bổ sung quy định mới phù hợp yêu cầu thực tiễn hoạt động của CSCĐ...
