Xây dựng khung pháp lý mạnh bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã và đang là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Trong dự thảo Luật An ninh mạng trình tại Kỳ họp thứ 10 đã bổ sung một điều riêng (Điều 20) về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Điều này thể hiện rõ quan điểm, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về việc đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của các chính sách an sinh và phát triển xã hội. Quy định này không chỉ khẳng định quyền của trẻ em khi tham gia môi trường mạng, mà còn cụ thể hóa trách nhiệm của từng nhóm chủ thể, từ cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp đến nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng trong việc bảo vệ các em khỏi những nguy cơ, tác động tiêu cực của không gian mạng.

Tại các phiên thảo luận tổ, thảo luận hội trường và bên lề Quốc hội, các đại biểu đều nhất trí với quy định này của dự thảo và cho rằng, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý thì việc xây dựng cơ chế tự phòng vệ cho trẻ em là việc làm cần thiết và cấp thiết hiện nay.

Xây dựng khung pháp lý mạnh bảo vệ trẻ em trên không gian mạng -0
Học sinh trao đổi biện pháp bảo vệ tránh những cám dỗ trên không gian mạng. Ảnh minh họa.

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Lê Thị Song An (đoàn Tây Ninh) cho rằng, mặc dù hệ thống pháp luật đã được xây dựng khá toàn diện, song việc triển khai trong thực tế vẫn còn khoảng cách nhất định. Một số quy định đã được ban hành nhưng chưa được thực hiện hiệu quả; công tác phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình và xã hội còn thiếu chặt chẽ. Chưa kể, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, cùng với tính ẩn danh, xuyên biên giới của không gian mạng đã khiến việc kiểm soát và xử lý hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng trở nên phức tạp hơn.

“Tôi đánh giá cao việc Ban soạn thảo tiếp tục quy định một điều luật riêng về phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng (Điều 20) trong dự thảo Luật An ninh mạng (sửa đổi)” – đại biểu nêu và cho rằng, để Điều 20 trong dự thảo Luật An ninh mạng thực sự trở thành lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng thì Ban soạn thảo cần làm rõ và ràng buộc trách nhiệm pháp lý của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, mạng xã hội và dịch vụ Internet, đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới.

Luật cần quy định cụ thể hơn về nghĩa vụ kiểm soát, gỡ bỏ và ngăn chặn các nội dung độc hại liên quan đến trẻ em; yêu cầu doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống kỹ thuật tự động phát hiện, cảnh báo, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để xử lý kịp thời khi phát hiện vi phạm.

Bên cạnh đó, cần tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và danh tính của trẻ em trên môi trường mạng và mọi tổ chức, cá nhân khi thu thập, xử lý hoặc chia sẻ thông tin về trẻ em phải tuân thủ nguyên tắc bảo mật nghiêm ngặt, được giám sát và chịu trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế hỗ trợ, can thiệp và khôi phục cho trẻ em bị tổn thương do các hành vi xâm hại trên mạng. Việc bảo vệ phải toàn diện, không chỉ dừng ở khía cạnh pháp lý, mà còn phải có hệ thống hỗ trợ tâm lý, pháp lý và xã hội để giúp các em phục hồi, ổn định tinh thần và hòa nhập trở lại.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng cần quy định rõ hơn vai trò của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng trong việc chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng không gian mạng gây nguy hại cho trẻ em. Các cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông cần được giao thẩm quyền kiểm tra, giám sát định kỳ việc tuân thủ của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, nhằm bảo đảm quy định pháp luật không chỉ dừng ở khía cạnh hình thức, mà thật sự có sức răn đe và tính khả thi cao.

“Tôi tin rằng, nếu các nội dung này được tiếp thu và hoàn thiện, Điều 20 của Luật An ninh mạng (sửa đổi) sẽ không chỉ mang ý nghĩa pháp lý, mà còn trở thành lá chắn thực chất vừa mạnh về chế tài vừa hiệu quả trong thực thi và nhân văn trong bảo vệ thế hệ trẻ trên không gian mạng” - đại biểu Lê Thị Song An nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, đại biểu Hà Ánh Phượng (đoàn Phú Thọ) cho rằng, việc bổ sung Điều 20 vào Luật An ninh mạng là nội dung tiến bộ, nhưng còn tồn tại khoảng trống trong nhận diện và xử lý hành vi gây hại. Đại biểu đề nghị, bổ sung bộ tiêu chí xác định nội dung độc hại đối với trẻ em; đồng thời, yêu cầu thiết lập các hàng rào bảo vệ quyền riêng tư, đặc biệt liên quan đến việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân trẻ em.

Theo đại biểu, không gian mạng thay đổi liên tục, vì vậy cần áp dụng nguyên tắc phân tầng nghĩa vụ theo rủi ro, tránh việc đặt gánh nặng kỹ thuật quá lớn lên các doanh nghiệp nhỏ và đề xuất xây dựng cơ chế khiếu nại nhanh và báo cáo minh bạch về các vi phạm. “Cần bổ sung bộ tiêu chí rõ ràng để nhận diện nội dung độc hại đối với trẻ em, đồng thời thiết lập các hàng rào bảo vệ quyền riêng tư, nhất là liên quan tới dữ liệu cá nhân” - đại biểu nêu.

Ở góc độ công nghệ, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (đoàn TP Cần Thơ) cho rằng dự thảo cần theo kịp tốc độ phát triển của các công nghệ mới và đề xuất cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, khuôn mặt, giọng nói - hành vi vì những hoạt động này ngày càng phổ biến và tiềm ẩn nguy cơ xâm hại trẻ em. Đại biểu cũng kiến nghị mở rộng phạm vi bảo vệ tới các nhóm yếu thế khác và áp dụng cơ chế phân tầng nghĩa vụ để tạo sự công bằng giữa các loại hình nền tảng.

Trong khi đó, đại biểu Bế Trung Anh (Vĩnh Long) lưu ý rằng, trẻ em có thể trở thành nạn nhân dù không trực tiếp tương tác trên mạng, ví dụ như khi hình ảnh bị sử dụng trái phép. Do đó, đại biểu đề nghị bỏ các cụm từ mang tính giới hạn phạm vi áp dụng và bổ sung nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân trẻ em, đồng thời, yêu cầu có cơ chế giám sát độc lập để tránh lạm dụng trong các biện pháp ngăn chặn, giám sát trên mạng.

Phương Thuỷ

Các tin khác

Xử lý hàng trăm trường hợp tương tác với trang mạng phản động và đưa tin bịa đặt

Xử lý hàng trăm trường hợp tương tác với trang mạng phản động và đưa tin bịa đặt

Nhằm tăng cường xử lý vi phạm về thông tin trên không gian mạng, thời gian qua, Công an các đơn vị, địa phương thuộc Công an tỉnh Đắk Lắk đã làm việc, xử lý với hàng trăm trường hợp thường xuyên tương tác với các trang tin chống phá Đảng, Nhà nước và những người đưa tin bịa đặt…

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

“Ma trận” lừa đảo trên không gian mạng nhằm vào người già, yếu thế

“Ma trận” lừa đảo trên không gian mạng nhằm vào người già, yếu thế

Các ngành chức năng đã tăng cường công tác tuyên truyền, khuyến cáo; kết hợp đấu tranh, bóc gỡ nhiều đường dây lừa đảo trên các nền tảng số nhưng hoạt động lừa đảo vẫn nhức nhối, đặc biệt là thời điểm cuối năm. Đối tượng chúng hướng đến vẫn là những người già cả, yếu thế trong xã hội.

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Hệ thống Kiosk Khanh Hoa Travel Assistance (KTA) - Tra cứu An ninh du lịch thông minh, do nhóm tác giả Công an tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công vừa được triển khai thí điểm tại Trung tâm Thương mại Gold Coast Mall Nha Trang và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Khánh Hòa.

Lan tỏa Chiến dịch “TIN AI?” tại đặc khu Lý Sơn

Lan tỏa Chiến dịch “TIN AI?” tại đặc khu Lý Sơn

Cán bộ Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Quảng Ngãi đã tuyên truyền một số kiến thức để nhận diện “vùng an toàn - vùng nguy hiểm” trên không gian mạng; đồng thời được cảnh báo về những “bẫy AI” như hình ảnh giả, video giả, giọng nói giả và các nội dung được tạo dựng, chỉnh sửa bằng AI nhằm đánh lừa người xem. Điểm nhấn của chương trình là phần mini game “Thật hay AI?”, tạo không khí sôi nổi, thu hút sự tham gia trực tiếp của giáo viên và học sinh.

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Ngày 21/9, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, các đơn vị nghiệp vụ đã làm rõ nhóm người đánh bạn học cùng trường, 2 chủ tài khoản Facebook đã gỡ bài đăng liên quan vụ đánh nhau giữa các học sinh tại Trường THCS Trần Phú (phường Long Đức).

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

Google xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của ba công ty trong một cuộc thử nghiệm về năng lực an ninh mạng, làm gia tăng lo ngại về những rủi ro có thể phát sinh khi các mô hình AI được trao quyền truy cập Internet.

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Việc phòng ngừa tội phạm sử dụng thông tin giả do AI tạo ra không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng hay các doanh nghiệp công nghệ. Mỗi người dân, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, người có ảnh hưởng…đều phải trở thành một “lá chắn” trong việc bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng…

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Những lời mời gọi đầu tư tài chính “sinh lời khủng”; có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi”... thực chất là cạm bẫy công nghệ cao nhằm lừa đảo người dân. Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, người dân cần hết sức tỉnh táo, nhận diện chính xác các dấu hiệu lừa đảo để tự bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình.

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tiếp tục mở rộng tính năng “Cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo” đối với các giao dịch trong cùng hệ thống. Việc bổ sung lớp thông tin ngay trong quá trình thực hiện lệnh giúp người dùng có thêm cơ sở kiểm tra, xác minh và cân nhắc trước khi chuyển tiền.

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Ngày 14/9, thông tin từ Công an xã Xuân Hòa (TP Đồng Nai) cho biết đơn vị đã làm việc và xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C.A.L (ngụ ấp Xuân Đà, xã Xuân Hòa) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung xúc phạm lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên mạng xã hội…

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Các quy định của dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ hình thành cơ chế phòng, chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác theo hướng quản lý tập trung, thống nhất, dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tăng cường định danh, xác thực và truy vết nguồn phát tán; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.