Xây dựng khung pháp lý mạnh bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã và đang là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Trong dự thảo Luật An ninh mạng trình tại Kỳ họp thứ 10 đã bổ sung một điều riêng (Điều 20) về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Điều này thể hiện rõ quan điểm, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về việc đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của các chính sách an sinh và phát triển xã hội. Quy định này không chỉ khẳng định quyền của trẻ em khi tham gia môi trường mạng, mà còn cụ thể hóa trách nhiệm của từng nhóm chủ thể, từ cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp đến nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng trong việc bảo vệ các em khỏi những nguy cơ, tác động tiêu cực của không gian mạng.

Tại các phiên thảo luận tổ, thảo luận hội trường và bên lề Quốc hội, các đại biểu đều nhất trí với quy định này của dự thảo và cho rằng, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý thì việc xây dựng cơ chế tự phòng vệ cho trẻ em là việc làm cần thiết và cấp thiết hiện nay.

Xây dựng khung pháp lý mạnh bảo vệ trẻ em trên không gian mạng -0
Học sinh trao đổi biện pháp bảo vệ tránh những cám dỗ trên không gian mạng. Ảnh minh họa.

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Lê Thị Song An (đoàn Tây Ninh) cho rằng, mặc dù hệ thống pháp luật đã được xây dựng khá toàn diện, song việc triển khai trong thực tế vẫn còn khoảng cách nhất định. Một số quy định đã được ban hành nhưng chưa được thực hiện hiệu quả; công tác phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình và xã hội còn thiếu chặt chẽ. Chưa kể, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, cùng với tính ẩn danh, xuyên biên giới của không gian mạng đã khiến việc kiểm soát và xử lý hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng trở nên phức tạp hơn.

“Tôi đánh giá cao việc Ban soạn thảo tiếp tục quy định một điều luật riêng về phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng (Điều 20) trong dự thảo Luật An ninh mạng (sửa đổi)” – đại biểu nêu và cho rằng, để Điều 20 trong dự thảo Luật An ninh mạng thực sự trở thành lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng thì Ban soạn thảo cần làm rõ và ràng buộc trách nhiệm pháp lý của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, mạng xã hội và dịch vụ Internet, đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới.

Luật cần quy định cụ thể hơn về nghĩa vụ kiểm soát, gỡ bỏ và ngăn chặn các nội dung độc hại liên quan đến trẻ em; yêu cầu doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống kỹ thuật tự động phát hiện, cảnh báo, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để xử lý kịp thời khi phát hiện vi phạm.

Bên cạnh đó, cần tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và danh tính của trẻ em trên môi trường mạng và mọi tổ chức, cá nhân khi thu thập, xử lý hoặc chia sẻ thông tin về trẻ em phải tuân thủ nguyên tắc bảo mật nghiêm ngặt, được giám sát và chịu trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế hỗ trợ, can thiệp và khôi phục cho trẻ em bị tổn thương do các hành vi xâm hại trên mạng. Việc bảo vệ phải toàn diện, không chỉ dừng ở khía cạnh pháp lý, mà còn phải có hệ thống hỗ trợ tâm lý, pháp lý và xã hội để giúp các em phục hồi, ổn định tinh thần và hòa nhập trở lại.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng cần quy định rõ hơn vai trò của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng trong việc chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng không gian mạng gây nguy hại cho trẻ em. Các cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông cần được giao thẩm quyền kiểm tra, giám sát định kỳ việc tuân thủ của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, nhằm bảo đảm quy định pháp luật không chỉ dừng ở khía cạnh hình thức, mà thật sự có sức răn đe và tính khả thi cao.

“Tôi tin rằng, nếu các nội dung này được tiếp thu và hoàn thiện, Điều 20 của Luật An ninh mạng (sửa đổi) sẽ không chỉ mang ý nghĩa pháp lý, mà còn trở thành lá chắn thực chất vừa mạnh về chế tài vừa hiệu quả trong thực thi và nhân văn trong bảo vệ thế hệ trẻ trên không gian mạng” - đại biểu Lê Thị Song An nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, đại biểu Hà Ánh Phượng (đoàn Phú Thọ) cho rằng, việc bổ sung Điều 20 vào Luật An ninh mạng là nội dung tiến bộ, nhưng còn tồn tại khoảng trống trong nhận diện và xử lý hành vi gây hại. Đại biểu đề nghị, bổ sung bộ tiêu chí xác định nội dung độc hại đối với trẻ em; đồng thời, yêu cầu thiết lập các hàng rào bảo vệ quyền riêng tư, đặc biệt liên quan đến việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân trẻ em.

Theo đại biểu, không gian mạng thay đổi liên tục, vì vậy cần áp dụng nguyên tắc phân tầng nghĩa vụ theo rủi ro, tránh việc đặt gánh nặng kỹ thuật quá lớn lên các doanh nghiệp nhỏ và đề xuất xây dựng cơ chế khiếu nại nhanh và báo cáo minh bạch về các vi phạm. “Cần bổ sung bộ tiêu chí rõ ràng để nhận diện nội dung độc hại đối với trẻ em, đồng thời thiết lập các hàng rào bảo vệ quyền riêng tư, nhất là liên quan tới dữ liệu cá nhân” - đại biểu nêu.

Ở góc độ công nghệ, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (đoàn TP Cần Thơ) cho rằng dự thảo cần theo kịp tốc độ phát triển của các công nghệ mới và đề xuất cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, khuôn mặt, giọng nói - hành vi vì những hoạt động này ngày càng phổ biến và tiềm ẩn nguy cơ xâm hại trẻ em. Đại biểu cũng kiến nghị mở rộng phạm vi bảo vệ tới các nhóm yếu thế khác và áp dụng cơ chế phân tầng nghĩa vụ để tạo sự công bằng giữa các loại hình nền tảng.

Trong khi đó, đại biểu Bế Trung Anh (Vĩnh Long) lưu ý rằng, trẻ em có thể trở thành nạn nhân dù không trực tiếp tương tác trên mạng, ví dụ như khi hình ảnh bị sử dụng trái phép. Do đó, đại biểu đề nghị bỏ các cụm từ mang tính giới hạn phạm vi áp dụng và bổ sung nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân trẻ em, đồng thời, yêu cầu có cơ chế giám sát độc lập để tránh lạm dụng trong các biện pháp ngăn chặn, giám sát trên mạng.

Phương Thuỷ

Các tin khác

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuê bao ngày càng được siết chặt, nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn về cách xác thực thông tin thuê bao cho số điện thoại VinaPhone của mình đang sử dụng mà không cần về nước. Với hướng dẫn cụ thể từ VinaPhone, người dùng hoàn toàn có thể chủ động tự hoàn tất thủ tục ngay trên điện thoại, đảm bảo liên lạc thông suốt và tránh nguy cơ bị gián đoạn dịch vụ.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Lần đầu tiên, khái niệm “an ninh dữ liệu” được quy định một cách đầy đủ, xác lập vị trí độc lập trong hệ thống pháp luật tại Luật An ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng đã bổ sung, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng. 

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

Chiến thuật tuyển mộ nguồn tin đang dịch chuyển hoàn toàn sang không gian số. Các tương tác trực tuyến được xây dựng khéo léo, vừa tạo niềm tin vừa mở ra kênh khai thác thông tin tinh vi từ những đối tượng thiếu cảnh giác.

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp cùng các Đại sứ quán Canada, Na Uy, New Zealand và Thụy Sĩ tổ chức chiều 25/3 tại Hà Nội, đã đặt ra một vấn đề cốt lõi rằng trong bối cảnh AI bùng nổ, niềm tin của công chúng trở thành nền tảng sống còn với báo chí. Các nhà báo và chuyên gia nhấn mạnh, AI cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, trong khi quyền kiểm soát và trách nhiệm biên tập phải luôn thuộc về con người.

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Chiều 16/3, Công an tỉnh Thanh Hoá khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông” là hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Hiện lực lượng chức năng đang xác minh, làm rõ chủ tài khoản và nguồn phát tán thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

Do thiếu quan sát nên khi vào vòng xoay, xe ô tô 5 chỗ bị xe đầu kéo tông trúng và bị đẩy đi một đoạn gần 20m. Nhiều người chứng kiên đã quay clip đăng tải lên mạng xã hội với nội dung do mâu thuẫn cá nhân, chủ 2 phương tiện tông nhau để giải quyết mâu thuẫn mà coi thường tính mạng người đi đường…