Xác minh cẩn trọng thông tin hố chôn tập thể liệt sĩ Mậu Thân 1968

Vào cuộc bằng tinh thần khoa học và thận trọng

Theo thông tin từ Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, nguồn căn của việc xác minh này bắt nguồn từ hồ sơ, tư liệu do ông Nguyễn Xuân Thắng - một kiến trúc sư có nhiều năm đồng hành cùng công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ - cung cấp. Trong số các tài liệu có độ xác tín cao này, đáng chú ý là bức ảnh ghi lại cảnh một nhóm người (gồm cả người lớn và trẻ em) đang chứng kiến việc mai táng các chiến sĩ hy sinh vào ngày 12/2/1968 tại một hố chôn tập thể thuộc nghĩa địa Đô Thành (tên gọi khác của nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán thời bấy giờ).

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã sử dụng công nghệ phục dựng hình ảnh và phát thông báo rộng rãi trên các nền tảng số nhằm tìm kiếm các nhân chứng lịch sử. Cơ quan chức năng đặc biệt tìm kiếm những người xuất hiện trong bức ảnh, vào thời điểm năm 1968 khoảng 10-14 tuổi (hiện nay ước tính từ 68-72 tuổi) từng sinh sống quanh khu vực này.

Sự phản hồi từ dư luận đã mang lại những kết quả bước đầu rất đáng trân trọng. Nhiều nhân chứng lịch sử như các ông Nguyễn Thành Phước, Phan Văn Mưa, Nguyễn Văn Nhiều, Nguyễn Văn Định đã trực tiếp đến thực địa tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng vào ngày 31/5 vừa qua.

Bằng ký ức vẹn nguyên và sự đối chiếu trực quan giữa địa hình hiện tại với các bức ảnh tư liệu, các nhân chứng đã giúp đoàn công tác từng bước khoanh vùng, xác định một số vị trí có dấu hiệu nghi vấn. Ông Nguyễn Xuân Thắng nhận định, dựa trên các nghiên cứu tổng thể, khả năng có hố chôn tập thể liệt sĩ tại khuôn viên này lên đến 95%.

Để biến những nghi vấn thành cơ sở pháp lý và thực tiễn vững chắc, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) TP Hồ Chí Minh cùng Bộ Tư lệnh Thành phố đã nhanh chóng triển khai các biện pháp đồng bộ. Bộ Tư lệnh thành phố hiện phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia ngành Vật lý địa cầu thuộc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh để sử dụng các phương pháp thăm dò địa vật lý, ứng dụng công nghệ quét sâu vào lòng đất nhằm tìm kiếm các biến động địa chất hoặc dấu vết rãnh mộ cổ.

Ngày 4/6, lực lượng chức năng đã làm việc với Ban Quản lý nghĩa trang Bình Hưng Hòa nhằm rà soát lại toàn bộ hồ sơ di dời phần mộ tại nghĩa địa Đô Thành vào năm 1983. Việc xác định xem đợt di dời hơn 40 năm trước đã chạm đến khu vực hố chôn tập thể này chưa, hay chỉ mới di dời các phần mộ có nấm mộ phía trên, là một mắt xích cốt lõi để giải mã hiện trạng lòng đất hiện tại.

Theo lãnh đạo Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, việc khảo sát, xác minh các địa điểm nghi có hài cốt liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn thể hiện trách nhiệm, đạo lý đối với thế hệ cha anh. Quá trình này phải được thực hiện hết sức thận trọng, khách quan và khoa học. Mỗi nguồn tư liệu đều phải được thẩm định, đối chiếu kỹ lưỡng.

Ngày 8/6: Tổ chức hội thảo chuyên đề làm rõ các căn cứ cốt lõi

Nhằm tập hợp trí tuệ, chứng cứ và tạo cơ sở pháp lý cao nhất, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 261/KH-UBND về việc tổ chức Hội thảo xác minh kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) vào sáng ngày 8/6, tại trụ sở UBND TP Hồ Chí Minh, số 86 Lê Thánh Tôn, phường Sài Gòn. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo 515 quốc gia sẽ chủ trì hội thảo.

Tham gia điều hành hội thảo có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo 515 quốc gia; đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh…

Tham dự hội thảo sẽ có đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, Quân khu 7, Thành ủy TP Hồ Chí Minh, Ban chỉ đạo 515 TP Hồ Chí Minh… Hội thảo sẽ là nơi quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học, các cựu chiến binh và các nhân chứng lịch sử trực tiếp, người nắm thông tin có liên quan... nhằm thu thập, tổng hợp và định hướng, thảo luận, phản biện, kết luận ý kiến của các nhân chứng, cựu chiến binh; tìm kiếm, kết nối các nguồn thông tin có liên quan; phối hợp tổ chức khảo sát và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Sài Gòn - Gia Định, Chợ Lớn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968. Đồng thời, làm cơ sở khoa học và pháp lý để chỉ đạo các lực lượng tổ chức khảo sát thực địa, khai quật, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ theo quy trình, quy định.

Tại hội thảo, các đại biểu, nhân chứng sẽ tập trung thảo luận, phản biện và làm rõ các nội dung then chốt: Xác định chính xác vị trí, tọa độ, đặc điểm hiện trạng khu vực chôn cất dựa trên bản đồ quân sự và công nghệ thăm dò. Dự báo số lượng hài cốt liệt sĩ dưới lòng đất. Xác định phiên hiệu đơn vị chiến đấu, thời gian hy sinh và danh tính của các liệt sĩ (nếu có đủ căn cứ).

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh yêu cầu việc tổ chức hội thảo phải được chuẩn bị chặt chẽ, chu đáo, trang trọng và thiết thực; bảo đảm tính khách quan, thận trọng trong xem xét, đánh giá thông tin. Các nguồn tài liệu, hồ sơ, lời kể các nhân chứng phải được cơ quan chuyên môn tổng hợp thẩm định, đối chiếu kỹ lưỡng trước khi đưa ra hội thảo. Bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, phương tiện, quản lý tài liệu mật theo đúng quy định của pháp luật.

Trước khi cuộc hội thảo chính thức diễn ra, Ban tổ chức sẽ tổ chức Đoàn đại biểu dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng.

Kết quả của hội thảo ngày 8/6 sẽ là điểm tựa khoa học để các cơ quan chức năng chính thức xin chủ trương triển khai khảo sát thực địa, thực hiện khai quật, quy tập và an táng các Anh hùng liệt sĩ theo đúng nghi thức trang nghiêm, trân trọng nhất. Và sự kiện hội thảo ngày 8/6 không chỉ là một bước đi mang tính khoa học, pháp lý mà còn là nén tâm nhang của thế hệ hôm nay gửi đến những người con ưu tú đã ngã xuống trong mùa xuân lịch sử 1968.

Báo CAND sẽ tiếp tục cập nhật những thông tin mới nhất, chính xác nhất về sự việc này đến quý độc giả.