WORLD CUP 2014: Công nghệ bóng đá, phục vụ hay để phụ thuộc

Công nghệ cũng lắm… công phu

Kể từ sau World Cup 1998, giải đấu nằm trong âm mưu khủng bố của Al Qaeda, vấn đề an ninh được thắt chặt với công nghệ ngày càng tiên tiến sau từng giải đấu. Đến World Cup năm nay thì nó thực sự tạo ra sự nhảy vọt. Ngoài những trang thiết bị thiết yếu mà chúng tôi đã có dịp giới thiệu với các bạn, còn có những vật dụng rất nhỏ, nhưng lại mang tới công dụng rất lớn, đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo an toàn cho các CĐV đến sân. Ai cũng biết Brazil là đất nước có nhiều tội phạm, vì thế việc kiểm soát những hiểm họa từ các băng nhóm là điều được quan tâm nhiều nhất, bởi nó liên quan trực tiếp đến những CĐV tới cổ vũ. 1/33 số cảnh sát tuần tra, trực chiến ở cách thành phố được trang bị những bộ mắt kính có tên gọi "Robocop-style", có chức năng truyền tải dữ liệu, và sau đó có thể quét tới 400 gương mặt trong mỗi giây để nhận diện tội phạm được lưu giữ trong hồ sơ. Không chỉ có vậy, ở các SVĐ tổ chức các trận đấu, có tổng cộng 510 con rô bốt được chế tạo tại Mỹ, với mục tiêu kiểm tra, rà soát chất cấm và các vật dụng khả nghi.

Đó là những máy móc được vận hành tự động, với những con chip tinh vi. Nhưng để điều khiển được chúng, cũng cần một lực hượng lên tới cả hơn 100 người. Những vật dụng này chưa thấy thông báo là phát huy tác dụng đến đâu, nhưng không có thì lại không thể được. Ít nhất nó cũng làm các đội tuyển tham dự có được sự an tâm để tập trung thi đấu. Và khi các đội được sự hỗ trợ tối đa về mặt công nghệ thì họ cũng đã ứng dụng chúng một cách triệt để. Thế là công nghệ trở thành một phần của World Cup, một phần của các đội bóng, giống như một cuộc cạnh tranh xem đội bóng nào có công nghệ cao hơn, bất chấp nó không phải yếu tố quyết định để tạo nên thành công.

Đầu tiên phải nói đến đội tuyển Anh, đội bóng được coi là tập thể của những ngôi sao showbiz. Mọi thứ thuộc về họ đều phải hoàn chỉnh đến mức hoàn hảo. Và ở giải lần này, mọi thành viên của ĐT Anh được trang bị công nghệ cao cấp. Đó là những chiếc iPad. Nhưng nó không phải những chiếc iPad đơn thuần, mà là một công cụ hỗ trợ mà tất cả phải mang nó theo bên mình. Nhiều người nhìn thấy trên truyền hình các cầu thủ dự bị Anh ôm khư khư chiếc iPad, tưởng họ chơi, nhưng thật chất lúc đó họ đang bị "kiểm soát", và chính họ cũng phải gửi những thông điệp về trung tâm đầu não. Trung tâm đó được đặt ở công viên St.George ở London , nằm trong Trung tâm bóng đá quốc gia.

Ở đó, một hệ thống GPS, xử lí thông tin trực tuyến được kết nối với những chiếc iPad. Đó là những con số thống kê, những chỉ số sức khỏe của từng cầu thủ, những thông tin, phân tích đầy đủ nhất về các đối thủ mà họ sẽ gặp. Các thông số này cực kì chi tiết, đến cỡ giày của các cầu thủ đối phương.  Nhưng điều kì lạ là không chỉ phục vụ World Cup, hệ thống này còn ghi lại toàn bộ 64 trận đấu, phân tích và đánh giá các cầu thủ, đặc biệt là cầu thủ trẻ để cung cấp cho các CLB Anh nào đó quan tâm, phục vụ chuyển nhượng. Những người phụ trách hệ thống này có các chuyên gia Mike Rigg, Dan Ashworth, GĐ đào tạo trẻ của LĐBĐ Anh, hay HLV ĐT U21 Anh Gareth Southgate, và chuyên gia săn tìm tài năng John Marshall.

Đỉnh cao công nghệ Italia

Tuy nhiên, công nghệ của người Anh còn thua xa đội tuyển Italia. Sau thất bại ở EURO 2012 trước Tây Ban Nha, bóng đá Italia đã tập trung toàn lực để đầu tư vào công nghệ hỗ trợ. Sau 2 năm nghiên cứu, đại học Công nghệ Milan đã cung cấp cho ĐTQG một hệ thống phức tạp, gồm 12 hạng mục ứng dụng. Đầu tiên, mỗi cầu thủ được cấp một chiếc thẻ giống như thẻ ATM, trong đó dĩ nhiên là không có tiền mà chỉ có dữ liệu được thu thập, cập nhật theo từng giờ. Ngoài thông tin về đối thủ như một điều đương nhiên, chiếc thẻ đó còn cung cấp những tin tức, chỉ số cụ thể nhất về thể trạng mỗi người, cụ thể đến nhịp thở, lượng oxi trong máu, hô hấp… nhằm dễ dàng hơn cho việc tập luyện.

Hệ thống này bao gồm rất nhiều chi tiết, dụng cụ. Họ lắp 2 máy ảnh kiêm camera trên 2 sân tập để ghi lại toàn bộ hoạt động của ĐT, trong những buổi tập để xác định lỗi sân, lỗi tập luyện. Mỗi người có một chiếc GPS theo dõi chuyển động, tốc độ chạy. Tiếp đó là máy cảm biến đo thể lực, một hệ thống thu thập dữ liệu, video, hồ sơ cá nhân. Điều phức tạp chưa dừng lại, khi các cầu thủ còn có một bộ hòa khí, đo các bài tập, chế độ tập luyện phù hợp, tính co bóp cơ bắp… Sau đó là một hệ thống theo dõi nhịp tim, phổi…

Nhưng vậy, mỗi buổi tập hoặc mỗi hoạt động của cầu thủ Italia sẽ được ghi lại đầy đủ để cho những con số chính xác nhất. Nhưng câu chuyện vẫn chưa dừng lại. Họ còn được cung cấp những đôi găng tay làm mát, những phương pháp hạ nhiệt… Đỉnh điểm là họ còn mang theo một đội ngũ chuyên gia dinh dưỡng, và cả một… nhà nông học. Chưa ai biết nhân vật này là ai, sẽ làm gì, nhưng cứ bất ngờ trước đi đã.

Là những đội tuyển được trang bị công nghệ công phu nhất, kĩ lưỡng nhất, nhưng họ chính là những người phải ra về ngay sau vòng bảng với thành tích bết bát. ĐT Anh lần đầu tiên kể từ World Cup 1958 phải rời World Cup ngay sau vòng đấu bảng, thậm chí chỉ có được 1 điểm. Còn Italia cũng chỉ khá hơn một chút với duy nhất 1 chiến thắng.

Hay trở lại công nghệ… bình dân?

Cũng có những công nghệ hiện đại, nhưng Đức hay Hà Lan lại không có quá nhiều thiết bị phức tạp như Italia. Trước khi World Cup khởi tranh gần 3 năm, ở thời điểm mà thậm chí Đức chưa chính thức đoạt vé dự giải, nước này đã đến kiểm tra, thị sát tìm địa điểm để tiến hành xây dựng cả một khu resort tiêu chuẩn 5 sao với 13 cụm nhà ở. Khu resort này nằm sát biển và được xây dựng với công nghệ cao. Thế nhưng, điều oái oăm là khi đến đây trú quân, ĐT Đức chỉ dùng có 4 phòng cho cầu thủ. Họ muốn các cầu thủ hòa chung cuộc sống và tạo ra một không khí hòa đồng, thân thiết. Và đó mới là thứ "công nghệ" tuyệt hảo nhất mà Đức tạo ra.

Với Hà Lan, họ cũng chú trọng đến con người hơn là công nghệ. HLV van Gaal mời 2 cựu tuyển thủ môn khúc côn cầu trên cỏ tham gia huấn luyện ĐTQG. Chuyện này hé mở một phần nguyên nhân tại sao Hà Lan ở giải đấu năm nay có những nét lạ lạ, có sự phấn khích và đầy tươi mới trong lối chơi, trong thể lực và cả trong cách di chuyển. Sự thay đổi quyết định giúp Hà Lan khác hẳn so với 4 năm trước cũng nằm ở vấn đề con người, chứ không phải là những máy móc, thiết bị phức tạp và mang nhiều tính "biểu diễn".

Tại Brazil, ai cũng kêu than về sự nóng nực, độ ẩm quá cao khiến những đội tuyển châu Âu, châu Á không thích nghi nổi, đến mức phải nhận những thất bại liên tiếp. Cũng là một lời giải thích có lí, nhưng đó không phải là tất cả, bởi hình ảnh Hà Lan chơi bóng đầy sinh khí, đầy mạnh mẽ đã cho thấy những công nghệ luôn chỉ đóng một phần trong cuộc chơi vốn dĩ nó thuộc về con người chứ không phải máy móc. Sự tác động và phụ thuộc quá lớn và công nghệ đôi khi cũng sẽ giết chết yếu tố con người, yếu tố cảm xúc. Giống như việc các phán quyết trên sân giờ đã được trao gần hết cho công nghệ. Và nếu như World Cup cũng thi đấu như những cái máy phụ thuộc vào những con số, những dữ liệu chuyên môn, có lẽ lúc đó bóng đá sẽ là thảm họa.