Được thành lập gần nửa thế kỷ trước, vào ngày 7/2/1969 trên nền móng của Thư viện Khoa học Xã hội Liên Xô (FBON) mang tên Viện sĩ Sử học Xôviết V. P. Volgin (1879-1962) - hình thành từ năm 1918. Thư viện INION nằm trên đại lộ Nakhimovsky phía tây Moskva, chiếm trọn tòa nhà 3 tầng cùng tổng diện tích sàn hơn 30.000m², tương đương Thư viện của Quốc hội Mỹ - tòa thư viện được đánh giá là lớn nhất thế giới hiện nay. Thư viện INION là nơi tập trung nghiên cứu của các nhà khoa học đang công tác tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Nga.
 |
| Toàn cảnh vụ hỏa hoạn chưa từng thấy nhìn từ trên cao. |
Tại đây lưu trữ tới 14,2 triệu ấn phẩm (bản sách, tạp chí, luận văn dạng vi phim...), vô vàn các văn bản quý hiếm có từ thế kỷ XVI. Ngoài ra là bộ sưu tập tài liệu hàng đầu thế giới về ngôn ngữ Slave từ cổ xưa đến hiện đại. Trong Thư viện INION còn lưu trữ các tài liệu cực hiếm của nền lập pháp quốc tế, như văn bản của Quốc hội Mỹ năm 1789, Quốc hội Anh năm 1803, Quốc hội Italia năm 1897..., cũng như tài liệu văn bản hình thành các tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc.
 |
| Cảnh đổ nát sau vụ hỏa hoạn khủng khiếp. |
Theo lời giáo sư Yuri Sergeyevich Brewers, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga kiêm Giám đốc Thư viện INION từ năm 1998, thì rất may là không có thiệt hại về người vì hỏa hoạn bùng phát vào cuối tuần, ngoài giờ làm việc; nhưng tổn thất về cơ sở vật chất cũng như các tài liệu lưu trữ có thể được gọi là "vụ Chernobyl về văn hóa" của nước Nga. Cụ thể ngoài 2.000m² sàn trưng bày bị cháy, là hơn 1.000m² trần nóc nhà bị đổ sập do sức nóng tàn phá. Đặc biệt nghiêm trọng là hơn 1 triệu bản sách quý hiếm đã bị thiêu rụi, chưa kể khoảng 15% số tài liệu lưu trữ đã bị hư hại một phần do ngâm lâu trong nước chữa lửa.
Ngay sau khi được cấp báo, Bộ Các tình trạng khẩn cấp Nga đã điều động hơn 200 chiến sĩ thuộc Lữ đoàn cứu hỏa đặc nhiệm số 38, cùng 36 xe cứu hỏa tới hiện trường. Nhưng do tòa thư viện chứa toàn vật liệu dễ cháy, nên phải mất hơn 24 tiếng đồng hồ sau đó, đến tận rạng sáng ngày 1/2 vụ hỏa hoạn mới được dập tắt hoàn toàn. Nguyên nhân ban đầu được xác định là do chập điện trên tầng 2 của tòa nhà. Còn theo lời ông Alexander Gavrilov, Bộ trưởng Bộ Các tình trạng khẩn cấp, kết quả điều tra tại hiện trường đã loại trừ các nguyên nhân do phá hoại, hay gài bom khủng bố.
Được biết, Thư viện của Viện Thông tin khoa học về Khoa học xã hội là một trong 10 cơ sở quan trọng, thuộc khuôn khổ các trung tâm và viện nghiên cứu trong thành phần Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Liên bang Nga.
