Tiến tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12-7-1946 - 12-7-2016):

Vụ án Ôn Như Hầu - những giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm

Vụ án phố Ôn Như Hầu đã chứng tỏ, trong thời khắc quyết định của lịch sử, vận mệnh của Đảng, của quốc gia dân tộc đứng trước những thử thách sống còn, cán bộ, chiến sĩ lực lượng An ninh nhân dân đã thể hiện lòng trung thành tuyệt đối với Đảng và nhân dân; bản lĩnh cách mạng kiên cường và tinh thần chủ động tiến công địch.

Ra đời từ trong bão táp của Cách mạng Tháng Tám, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, được nhân dân giúp đỡ và sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng, lực lượng An ninh đã tiến hành trấn áp bọn phản cách mạng, bắt và trừng trị hàng trăm phần tử nguy hiểm, tay sai của thực dân, đế quốc, góp phần bảo vệ vững chắc chính quyền cách mạng mới thành lập. 

Chiến công mang dấu ấn lịch sử của lực lượng An ninh trong thời kỳ này là phá vụ án phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội) ngày 12-7-1946, đập tan cuộc đảo chính lật đổ chính quyền nhân dân do liên minh phản cách mạng Quốc dân đảng câu kết với thực dân Pháp tiến hành.

Về giá trị lịch sử, phá thành công vụ án phố Ôn Như Hầu, không chỉ đập tan cuộc đảo chính phản cách mạng, mà còn làm tan rã hệ thống tổ chức của một đảng phản động có thực lực nhất lúc bấy giờ, phá vỡ liên minh phản cách mạng giữa bọn phản động bên trong với thế lực xâm lược bên ngoài. Vụ án phố Ôn Như Hầu đã vạch trần bản chất phản động và đập tan âm mưu đen tối của bọn Quốc dân đảng, kẻ khoác áo “cách mạng quốc gia” nhưng thực chất câu kết với thực dân Pháp để chống chính quyền nhân dân. Quốc dân đảng tan rã, thực dân Pháp mất đi đội quân tay sai đắc lực, từ đó liên minh phản cách mạng giữa chúng bị phá vỡ. Có thể khẳng định, việc khám phá vụ án phố Ôn Như Hầu là đòn tấn công quyết định, đập tan cuộc đảo chính phản cách mạng trước khi nó diễn ra 48 giờ, góp phần củng cố chính quyền cách mạng vững mạnh.

Đội trinh sát đặc biệt, đơn vị chủ chốt trấn áp bọn phản động Quốc dân đảng ngày 12-7-1946.
Đội trinh sát đặc biệt, đơn vị chủ chốt trấn áp bọn phản động Quốc dân đảng ngày 12-7-1946.

Qua vụ án phố Ôn Như Hầu, sức mạnh và uy tín của chính quyền cách mạng đã được khẳng định. Sức mạnh của chính quyền cách mạng không chỉ dừng ở việc lực lượng An ninh bất ngờ đột kích vào trụ sở của Quốc dân đảng ở số 132 phố Đuy-vi-nhô (nay là phố Bùi Thị Xuân, Hà Nội), mà sau đó chúng ta mở cuộc tổng trấn áp, tấn công truy quét, làm tan rã tổ chức phản động này trên phạm vi toàn quốc. 

Sức mạnh của chính quyền cách mạng là sức mạnh của quần chúng nhân dân tham gia biểu tình, đấu tranh vạch mặt bọn “giả danh dân tộc”, bao vây các trụ sở và gây áp lực chính trị mạnh mẽ đối với bọn Quốc dân đảng. Bọn Quốc dân đảng nhanh chóng suy sụp tinh thần, quân đội viễn chinh Pháp dù đã đưa cả lực lượng và xe bọc thép đến uy hiếp, hòng giải cứu cho phản động tay sai nhưng cũng phải rút lui, không dám can thiệp.

Vụ án phố Ôn Như Hầu đã chứng tỏ, trong thời khắc quyết định của lịch sử, vận mệnh của Đảng, của quốc gia dân tộc đứng trước những thử thách sống còn, cán bộ, chiến sĩ lực lượng An ninh nhân dân đã thể hiện lòng trung thành tuyệt đối với Đảng và nhân dân; bản lĩnh cách mạng kiên cường và tinh thần chủ động tiến công địch.

Trong thời điểm bọn Quốc dân đảng và thực dân Pháp đang ráo riết chuẩn bị thực hiện kế hoạch đảo chính lật đổ chính quyền cách mạng, nếu lực lượng An ninh không nhanh chóng đột kích vào hang ổ của chúng để thu thập chứng cứ, thì thời cơ trấn áp không còn, cuộc đảo chính không được ngăn chặn kịp thời.

Trong 70 năm qua, dù bối cảnh tình hình trong nước và thế giới, tính chất và đặc điểm của cuộc đấu tranh ở mỗi thời kỳ có khác nhau, song những bài học kinh nghiệm từ vụ án này vẫn có ý nghĩa sâu sắc. Đó là:

Trong đấu tranh trấn áp phản cách mạng phải nắm vững và vận dụng linh hoạt, sáng tạo đường lối, sách lược của Đảng. Trong hoàn cảnh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa vừa mới ra đời, cùng một lúc phải đối phó với nhiều kẻ thù nguy hiểm, luôn tìm mọi cách khiêu khích, tạo cớ để chống phá cách mạng, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có sách lược đúng đắn - “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, với yêu cầu chính trị cao nhất là phải giữ được hoà bình, kéo dài thời gian chuẩn bị kháng chiến. 

Trong vụ án phố Ôn Như Hầu, từ những thông tin ban đầu chưa có cơ sở khẳng định tính xác thực, nhưng bằng sự quyết đoán và đối sách mềm dẻo, lực lượng An ninh đã có những quyết định và hành động đúng đắn, từ việc đột kích bí mật vào trụ sở Quốc dân đảng để thu tài liệu, chứng cứ; tổng trấn áp, khám xét 41 trụ sở và tấn công truy quét bọn Quốc dân đảng trên phạm vi toàn quốc; đến việc phân hoá hàng ngũ bọn phản cách mạng và ngăn chặn, vô hiệu hoá sự can thiệp của quân đội viễn chinh Pháp. 

Nhờ quán triệt sâu sắc, vận dụng linh hoạt, sáng tạo đường lối, sách lược đấu tranh, lực lượng An ninh đã thực hiện đúng quan điểm chỉ đạo của Đảng: Kiên quyết trấn áp nhưng không mắc mưu khiêu khích của kẻ thù; trừng trị bọn Quốc dân đảng nhưng không để thực dân Pháp can thiệp.

Quy luật cho thấy, kẻ thù bên ngoài và bọn phản động bên trong luôn câu kết với nhau chống phá cách mạng, muốn đấu tranh thắng lợi với kẻ thù phải kiên quyết trừng trị bọn phản động trong nước, phá vỡ sự câu kết giữa chúng. Trên cơ sở phân tích, đánh giá thông tin thu thập được về âm mưu, hoạt động và sự câu kết giữa bọn phản động trong nước và thực dân Pháp, lực lượng An ninh đã tập trung trấn áp mạnh mẽ bọn Quốc dân đảng và tích cực thu thập chứng cứ vạch trần sự dính líu, can thiệp của quân đội Pháp.

Khi phá vụ án phố Ôn Như Hầu, lực lượng An ninh còn công khai tài liệu ta thu được về kế hoạch ám sát các sĩ quan, binh lính Pháp, bắt cóc phụ nữ, trẻ em Pháp tại Hà Nội để đòi tiền chuộc của bọn Quốc dân đảng, từ đó phân hóa, chia rẽ, phá vỡ mối liên kết giữa chúng. Có thể khẳng định, chính việc phá vỡ mối liên kết giữa thù trong với giặc ngoài là một trong những nguyên nhân thành công của vụ án phố Ôn Như Hầu. Khi ta tổ chức tấn công, khám xét các trụ sở của Quốc dân đảng, thực dân Pháp không dám can thiệp, đau đớn chứng kiến sự thất bại của bọn phản động tay sai.

Trấn áp bọn phản cách mạng để bảo vệ chính quyền cách mạng phải nêu cao ý chí quyết thắng và quyết đoán. Ở thời điểm lịch sử đặc biệt này, khi ranh giới giữa ta và địch là hết sức mong manh, chỉ một sơ hở dù là nhỏ nhất cũng có thể bị kẻ địch lợi dụng gây thành chuyện lớn, chỉ một chút do dự hay nóng vội, là có thể phải trả giá bằng những hậu quả khó lường. 

Trong bối cảnh bọn Quốc dân đảng và thực dân Pháp đang chuẩn bị đảo chính, nếu lực lượng An ninh không kịp thời tấn công, bọn phản động sẽ phân tán tài liệu, rút vào hoạt động bí mật trước giờ hành động, lúc đó thời cơ trấn áp sẽ không còn. Hoặc, nếu ta quyết định tấn công trụ sở Quốc dân đảng mà không thu được tài liệu, chứng cứ, thì sẽ muôn phần bất lợi cho chính quyền cách mạng. 

Đứng trước tình thế đó, lực lượng An ninh đã có quyết định quan trọng, đột kích bí mật vào trụ sở Quốc dân đảng ở 132 phố Đuy-vi-nhô, thu bằng được vật chứng để báo cáo Trung ương và Chính phủ ra lệnh tấn công, đập tan cuộc đảo chính phản cách mạng của chúng. Với quyết định táo bạo và kịp thời đó, cùng với sự dũng cảm, mưu trí của những cán bộ, chiến sĩ tham gia phá án là một trong những nhân tố đóng vai trò quyết định thắng lợi của vụ án.

Tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân, tạo nên sức mạnh chính trị to lớn là một trong những biện pháp quan trọng trong đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng. 

Vào thời điểm khám phá vụ án phố Ôn Như Hầu, giác ngộ chính trị của đại đa số quần chúng chưa cao, trong khi đó bọn Quốc dân đảng sử dụng nhiều thủ đoạn thâm độc để mua chuộc, lừa bịp quần chúng, tuyên truyền xuyên tạc làm mất uy tín chính quyền cách mạng. 

Vì vậy, việc tuyên truyền, nâng cao giác ngộ cho quần chúng, nhất là qua cuộc triển lãm về tội ác của Quốc dân đảng tại số 7 phố Ôn Như Hầu đã tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ, có tác dụng nâng cao giác ngộ chính trị và củng cố lòng tin của quần chúng đối với chính quyền cách mạng. 

Từ đó, quần chúng nhân dân tích cực tham gia các cuộc biểu tình đấu tranh, vạch trần bộ mặt giả danh quốc gia dân tộc của Quốc dân đảng, góp phần tạo thế và lực cho chính quyền cách mạng. Chính nhờ áp lực chính trị mạnh mẽ của quần chúng, nhiều cuộc tấn công của ta vào các trụ sở của Quốc dân đảng nhanh chóng giành thắng lợi.

Lịch sử đã trải qua 70 năm song những giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm từ vụ án phố Ôn Như Hầu vẫn còn nguyên giá trị. Đó mãi mãi là niềm tự hào và là hành trang để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ an ninh hôm nay và mai sau vững bước trên những chặng đường mới, cống hiến sức lực và trí tuệ cho sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam anh hùng.

Đại tá, TS Trần Quang Tám - Phó Cục trưởng Cục Chính trị an ninh

Các tin khác

Trại giam Xuân Nguyên: Nơi gieo hy vọng cho ngày trở về

Trại giam Xuân Nguyên: Nơi gieo hy vọng cho ngày trở về

Giữa cái nắng oi nồng của những ngày tháng 5, không khí tại Trại giam Xuân Nguyên (Bộ Công an) lại càng thêm "nóng" bởi tinh thần làm việc khẩn trương, trách nhiệm. Từ Ban Giám thị đến từng cán bộ, chiến sĩ đều đang căng mình, dồn hết tâm sức cho công tác chuẩn bị đợt đặc xá. Bởi đó chính là hành trình thắp lại niềm tin và mở ra cánh cửa cuộc đời mới cho những người lầm lỗi.

Chủ động phương án bảo vệ Lễ công bố thành lập TP Đồng Nai

Chủ động phương án bảo vệ Lễ công bố thành lập TP Đồng Nai

Trước thềm Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai diễn ra vào ngày 18/5/2026, Công an Đồng Nai đã đồng loạt triển khai nhiều phương án bảo đảm an ninh trật tự (ANTT), tăng cường tuần tra kiểm soát, siết chặt các khu vực trọng điểm với quyết tâm bảo vệ tuyệt đối an toàn cho sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng này.

 Ngày thứ Bảy đặc biệt của CSGT Hà Nội: Gần dân, giúp dân, vì dân

Ngày thứ Bảy đặc biệt của CSGT Hà Nội: Gần dân, giúp dân, vì dân

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Những ngày đầu tháng 5, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bước vào cao điểm thu hoạch lúa vụ chiêm xuân. Thời tiết nắng nóng xen lẫn những cơn mưa bất chợt khiến bà con nông dân càng thêm tất bật, khẩn trương chạy đua với thời gian để thu hoạch mùa màng. Công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, tích cực xuống đồng hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, giảm bớt phần nào vất vả cho bà con.

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Hiện thực hóa phong trào thi đua “Ba nhất”, góp phần xây dựng nông thôn mới, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, Công an xã Bản Máy (tỉnh Tuyên Quang) cùng với chính quyền và nhân dân đã tổ chức ra quân làm đường giao thông.

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Công an phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết, vừa nhận được bức thư đề ngày 16/5 của vợ chồng ông bà Andrey Sushchenko, Albrandt Kristina – quốc tịch Nga, bày tỏ lời cảm ơn cán bộ, chiến sĩ đơn vị này đã truy bắt tội phạm, trao trả tài sản của họ đã bị kẻ gian trộm cắp.

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

Từ ngày 11 đến 16/5/2026, Đoàn khảo sát của Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đã có các buổi làm việc với Công an các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng nhằm tiếp tục triển khai giai đoạn 2 Kế hoạch số 491 của Bộ Công an về công tác nghiệp vụ của lực lượng CSCĐ, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức diễn tập phương án tại địa bàn Tây Nguyên. Đoàn công tác do Đại tá Vũ Cao Sơn, Phó Tư lệnh CSCĐ làm Trưởng đoàn.

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Công an TP Hồ Chí Minh, một chiến dịch tổng lực quy mô mang tên “45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn” đã chính thức bắt đầu từ ngày 15/5. Đây không chỉ là một đợt ra quân hành chính đơn thuần, mà là một cuộc “tổng tiến công” toàn diện nhằm rà soát, đấu tranh và làm sạch mọi ngõ ngách, hướng tới mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành thành phố không ma túy vào năm 2030.

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Thời gian qua, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã triển khai nhiều mô hình, cách làm thiết thực nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT), góp phần kéo giảm tai nạn giao thông (TNGT), nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và xây dựng hình ảnh đẹp người chiến sĩ CAND gần dân, sát dân.

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Ngày 15/5, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam do Trung tá Đào Anh Tới, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp làm Trưởng đoàn đã tiếp nhận đối tượng Phạm Thu Sương từ phía Australia để xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Cục Công nghiệp an ninh (Bộ Công an) vừa chính thức phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) của Cục. Cuộc thi được phát động rộng rãi trong phạm vi toàn quốc. Đối tượng dự thi gồm các cá nhân, tổ chức trong và ngoài lực lượng CAND. Mỗi tác giả không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Đặc xá là sự khoan hồng của pháp luật, mở ra cơ hội để những người từng lầm lỗi làm lại cuộc đời. Với tinh thần đó, Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đang tích cực triển khai nhiều hoạt động giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp và hỗ trợ thủ tục hành chính cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá năm 2026, giúp họ có thêm hành trang vững vàng trước ngày trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng.

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Thực hiện cao điểm cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử cho công dân trên địa bàn tỉnh, Công an các xã, phường trên địa bàn Cà Mau tổ chức linh hoạt nhiều cách làm thiết thực, hiệu quả. Các tổ đến tận nhà hỗ trợ người già yếu, bệnh tật, đi lại khó khăn thu nhận hồ sơ cấp căn cước, góp phần bảo đảm quyền lợi công dân trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.