Việt Nam trước thách thức của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Trước sự tác động mạnh mẽ tới cả kinh tế, xã hội và môi trường trên cấp độ toàn cầu, khu vực, quốc gia, doanh nghiệp và mỗi cá nhân, Việt Nam sẽ vượt qua những khó khăn, thách thức của cuộc cách mạng 4.0 như thế nào để phát triển đúng trọng tâm, trọng điểm.

Tổ chức Lao động quốc tế cho biết, 86% lao động trong ngành công nghiệp dệt may và giày dép ở Việt Nam đối mặt với nguy cơ thất nghiệp cao từ sự bùng nổ nhanh chóng của ứng dụng công nghệ. 

Những yếu tố mà các nước đang phát triển như Việt Nam coi là có ưu thế như: lực lượng lao động thủ công trẻ, chi phí thấp sẽ không còn là thế mạnh Một báo cáo về thị trường lao động ở Anh cho thấy, sự suy giảm của các việc làm mà năng suất đã được cải thiện rõ rệt nhờ công nghệ. 

Tuy nhiên, không chỉ việc làm ở trong các ngành sản xuất bị ảnh hưởng mà các công việc có kỹ năng cao cũng đối mặt với nguy cơ bị thay thế. Máy tính sử dụng trí tuệ nhân tạo đã đánh bại con người ở trò cờ vua và cờ vây. Chúng còn có thể nhận diện khuôn mặt, hiểu được tiếng nói, soạn nhạc và nhiều lĩnh vực khác mà con người cho là duy nhất mình có khả năng làm. Điều này đe dọa hàng triệu công việc mà con người từng nghĩ là khó thay thế. 

Microsoft và Cisco dự báo năm 2020 sẽ có hơn 50 tỉ thiết bị kết nối với Internet. Tuy nhiên, sự kết nối càng lớn thì rủi ro và nguy cơ là không tránh khỏi. Trên thực tế, các cuộc tấn công mạng đang gia tăng về tần suất, mức độ nghiêm trọng và ngày càng phức tạp. Năm 2016, Việt Nam chứng kiến hơn 134.000 sự cố an ninh mạng, tăng gấp 4 lần so với năm 2015.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho hay, Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra những thách thức liên quan đến các chi phí điều chỉnh trong ngắn đến trung hạn do tác động không đồng đều của nó đến các ngành. Trong từng ngành, sự tăng trưởng nhanh của nhiều doanh nghiệp tạo ra những công nghệ mới, đồng thời cũng thu hẹp và đào thải các doanh nghiệp lạc nhịp công nghệ. 

Đối với Việt Nam, trước cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, Việt Nam có lợi thế địa kinh tế và nguồn lao động trẻ, dồi dào, nhưng cách mạng 4.0 sẽ làm thay đổi điều đó, suy giảm lợi thế này. Do vậy, Việt Nam cần một cách tiếp cận độc đáo, khác biệt và khả thi để tận dụng cơ hội từ Cách mạng công nghiệp 4.0, bứt phá phát triển. 

“Cách mạng công nghiệp 4.0 là cuộc cách mạng của phát hiện vấn đề và nhu cầu, của toàn dân và của các doanh nghiệp siêu nhỏ. Và Việt Nam muốn đón nhận được thì phải đi trước một bước. Ngoài việc nâng cao giáo dục đào tạo, nhân lực số, kết cấu hạ tầng thì thể chế của Việt Nam cũng cần tăng khuyến khích, thúc đẩy sáng tạo và lấy doanh nghiệp làm trung tâm”, ông Thiên nhấn mạnh.

Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng giám đốc Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) cho biết, Việt Nam vẫn có thể bắt kịp và đi trước trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hay còn gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, khi có những sáng tạo và dựa trên lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. 

Theo ông, cuộc cách mạng nào cũng chỉ có giá trị khi chúng ta làm những cái người khác chưa làm. Vì thế, Việt Nam hoàn toàn có thể đón nhận và đi đầu được trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hay còn gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. “Nếu chúng ta nghĩ cuộc cách mạng lần thứ tư là cuộc cách mạng về công nghệ sẽ rất khó cho người Việt Nam. Nhưng nếu nhìn cuộc cách mạng này bằng sự phát hiện vấn đề và nhu cầu thì người Việt Nam sẽ vô cùng may mắn, vô cùng có sức mạnh vì Việt Nam là nước thu nhập trung bình thấp nên có rất nhiều khát vọng và đó là lợi thế của Việt Nam”, ông Hùng nhấn mạnh.

Theo bà Louise Chamberlain, Giám đốc Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) Việt Nam, Cách mạng công nghiệp 4.0 là một trong những bước đi hữu ích và nhanh nhất để thu hẹp khoảng cách kiến thức về các nút thắt mà các ngành, tiểu ngành và doanh nghiệp của Việt Nam phải đối mặt để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Việc thực hiện nhanh chóng và quyết liệt các hành động này - cùng với cải cách thể chế và khả năng của người dân Việt Nam để tận dụng các cơ hội mà Cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra. Liên hợp quốc tại Việt Nam sẵn sàng hợp tác với Việt Nam trong việc theo đuổi các bước này.

Các chuyên gia cho rằng, lúc này khi cuộc cách mạng 4.0 mới bắt đầu nên các nước gần như “bình đẳng” về cơ hội. Một nước đang phát triển như Việt Nam có thể đi thẳng vào nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới do các công nghệ này không phụ thuộc vào công nghệ cũ, từ đó có thể rút ngắn khoảng cách phát triển.

Còn theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, cuộc cách mạng 4.0 đặt ra áp lực lớn cho sự thay đổi. “Đây là động lực để đổi mới, tái cơ cấu. Mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã đến giới hạn. Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 sẽ tạo sức ép khủng khiếp cho cải cách. Cần phải có những cơ chế, chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp bắt kịp và tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức”, chuyên gia Lê Đăng Doanh nhấn mạnh.

Hoàng Phạm

Các tin khác

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Dương Nội (Hà Nội) Cấn Thị Việt Hà, việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Công tác chuyển đổi số và đổi mới quản trị trở thành động lực thúc đẩy; vai trò của chính quyền cấp xã từng bước được khẳng định là trung tâm tổ chức thực hiện nhiệm vụ và kiến tạo phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

 Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Trong nửa đầu năm nay, 2 vụ việc lớn liên quan đến tiêu thụ, chế biến thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi xảy ra đã gây rúng động dư luận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra, kiểm soát dịch bệnh, kiểm soát giết mổ thế nào để ngăn chặn thực phẩm bẩn len lỏi vào trường học, mâm cơm mỗi gia đình?

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa phát đi cảnh báo về một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài trong tháng 6/2026 do không bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Các sản phẩm này có khả năng lưu thông tại Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tiếp tục được ngành Hải quan triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác chuyên môn nghiệp vụ và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Ngày 30/6, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ số thuốc cổ truyền ACTISÔ của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng vì không đạt yêu cầu chất lượng chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Liên tiếp các vụ phát hiện, bắt giữ thực phẩm nhập lậu, hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc cho thấy thực phẩm bẩn vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, từ kiểm soát biên giới đến quản lý lưu thông và nâng cao ý thức tiêu dùng.

Giá vàng trồi sụt, người mua “canh lỗ”

Giá vàng sụt giảm mạnh

Giá vàng thế giới lại thủng mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng giảm tới 2 triệu đồng mỗi lượng ngay khi mở cửa.

Giá vàng tuột mốc 160 triệu đồng/lượng

Từ 1/7, bán vàng miếng phải nộp thuế

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, từ 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 0,1%.

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Không chỉ tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công an TP Đồng Nai còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp; từng bước xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Cơ quan Công an và Quản lý thị trường ở Đồng Nai tiến hành kiểm tra và phát hiện hơn 7 tấn chân gà không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại một công ty chuyên sản xuất chân gà rút xương.

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

Trong khi nhiều bộ ngành giải ngân đầu tư công thấp, Chính phủ đã chính thức phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện, nhằm nâng cao trách nhiệm, ý thức, tính chủ động chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và tinh thần chủ động của tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Dù chịu nhiều yếu tố bất lợi từ địa chính trị thế giới, mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn được Đảng và Chính phủ đặt quyết tâm hoàn thành. Những tín hiệu lạc quan về tăng trưởng cho thấy chúng ta đang đi đúng hướng.

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Không còn là “chiếc áo khoác trang trí”, tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) đang định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu. Đây là yếu tố sống còn, là “tấm hộ chiếu” bắt buộc để Việt Nam vươn ra biển lớn, bứt phá tăng trưởng trong kỷ nguyên mới.