Vì sao giá xăng dầu trong nước và thế giới lệch pha?

Vấn đề áp dụng thuế bình quân gia quyền trong công thức tính giá cơ sở xăng dầu vẫn tiếp tục gây tranh cãi, khi mới đây, Bộ Tài chính vừa có công văn phúc đáp các kiến nghị của Bộ Công Thương về vấn đề này, theo đề nghị của Văn phòng Chính phủ, trong đó cho rằng đây là cách “hợp lý nhất trong giai đoạn này”. 

Ngược lại, các doanh nghiệp (DN) và Bộ Công Thương lại cho rằng cách tính này chưa đúng với yêu cầu của Nghị định 83 là giá trong nước phải bám sát, tiệm cận và phản ánh xu hướng giá xăng dầu thế giới.

Văn bản của Bộ Tài chính cho biết: Bộ Công Thương đã báo cáo Thủ tướng về thuế nhập khẩu xăng dầu tại Công văn 184 (ngày 29-4-2016) với 4 điểm kiến nghị chủ yếu liên quan đến cách tính thuế trong giá cơ sở. 

Theo đó, các kiến nghị được Bộ Tài chính liệt kê bao gồm: Phương pháp tính thuế bình quân gia quyền chưa phản ánh đúng tinh thần điều hành của Nghị định 83, chưa đúng diễn biến giá thế giới và có thể ngược chiều với giá thế giới. Thứ hai, cách tính này gây dư luận là việc điều hành thiếu tính công khai, minh bạch và số liệu cụ thể để tính toán mức thuế bình quân gia quyền khó theo dõi, giám sát. 

Bên cạnh đó, cách tính này cũng chưa giải quyết được hài hòa quyền lợi giữa Nhà nước, người tiêu dùng, các DN sản xuất, kinh doanh xăng dầu và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Vấn đề thứ ba là hạn chế việc tiêu thụ sản phẩm của các nhà máy xăng dầu trong nước, cụ thể ở đây là Dung Quất, khi thuế xăng của nhà máy này cao hơn thuế ưu đãi đặc biệt của xăng nhập từ Hàn Quốc là 10% và thuế dầu diesel cao hơn nhập từ ASEAN là 7%. 

Với tất cả những vấn đề trên, Bộ Công Thương đã kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và các cơ quan liên quan sớm có giải pháp xử lý hài hòa sự khác nhau giữa các mức thuế suất theo MFN, theo các FTAs cũng như với cơ chế tài chính, thỏa thuận bảo lãnh và cam kết của Chính phủ đối với các dự án lọc dầu trong nước.

Tại văn bản trả lời, Bộ Tài chính cho rằng thuế nhập khẩu chỉ là một trong các yếu tố cấu thành giá cơ sở, lại được tính ổn định theo quý (lấy quý trước để tính cho quý sau), nên vẫn “biến động lên xuống theo giá xăng dầu thế giới”. 

Bộ Tài chính cũng cho rằng “trong giai đoạn này”, thuế bình quân gia quyền “là hợp lý nhất, giải quyết được hài hòa quyền lợi giữa Nhà nước, người tiêu dùng và các DN sản xuất, kinh doanh xăng dầu; đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia”.

Tuy nhiên, thực tế diễn biến hơi khác so với nhận định của Bộ Tài chính, khi ngay kỳ điều hành đầu tiên của quý II năm nay (tức ngày 5-4, cũng là kỳ điều hành đầu tiên áp thuế bình quân gia quyền của quý mới), giá dầu trong nước đã diễn biến ngược với giá thế giới. 

Cụ thể, trong khi giá diesel thế giới giảm 0,4% thì dầu diesel trong nước phải tăng sử dụng quỹ bình ổn từ 983 đồng lên 1.017 đồng/lít mới giữ được nguyên giá bán. Nguyên nhân do thuế bình quân gia quyền đối với dầu diesel quý II cao hơn đến gần 3,9 lần so với quý I (2,32% so với 0,6%). 

Hiệp hội Xăng dầu và các đầu mối xăng dầu trong nước cũng tỏ ý không đồng tình với cách tính thuế bình quân gia quyền này. Việc diễn biến của quý trước được phản ánh trong giá quý sau đương nhiên sẽ gây ra độ trễ cho giá bán trong nước, điều mà Nghị định 83 đã phải “sửa sai” cho Nghị định 84, khi rút ngắn kỳ điều hành xuống chỉ còn 15 ngày so với 30 ngày trước kia. Thứ 2 là việc tính thuế bình quân gia quyền tạo ra sự bất bình đẳng giữa các DN, bởi mức nhập khẩu được hưởng thuế ưu đãi đặc biệt của mỗi DN là khác nhau.

Việc chi phí giá trong từng thời điểm không phản ánh chi phí thực do độ trễ của thuế, và chi phí mỗi DN phải gánh cũng không phản ánh đúng chi phí thực của họ (do tỷ trọng nhập khẩu khác nhau), có khả năng gây ra đe dọa đối với an ninh năng lượng quốc gia.

V.H.

Các tin khác

Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Giá xăng E10RON95-III giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu được điều chỉnh theo hướng giảm đối với xăng và dầu diesel, trong khi dầu madút tăng giá. Đáng chú ý, xăng E5RON92 giảm 732 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 1.225 đồng/lít.

Các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc vẫn được người lao động quan tâm rất lớn.

Nhật Bản siết quản lý lưu trú, lao động Việt cần lưu ý gì?

Từ ngày 1/10/2026, Nhật Bản điều chỉnh phí đối với một số thủ tục cư trú, gồm thay đổi tư cách lưu trú, gia hạn thời gian lưu trú và xin thường trú. Những thay đổi này đòi hỏi người lao động, du học sinh Việt Nam chủ động chuẩn bị tài chính, hoàn thiện hồ sơ và tuân thủ quy định khi sinh sống tại Nhật Bản.

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Từ sản xuất thực phẩm sử dụng chất cấm, làm hàng giả đến vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, nhiều hành vi vi phạm trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đã bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý. Với vai trò nòng cốt, lực lượng Công an chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn thực phẩm bẩn, bảo vệ sức khỏe người dân.

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Chịu ảnh hưởng từ xu hướng giảm của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước tiếp tục giảm sâu, hướng về mốc 140 triệu đồng/lượng.

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng trong nước đảo chiều giảm khi giá vàng thế giới chịu sức ép từ đồng USD mạnh và giá dầu tăng. Nhà đầu tư vẫn thận trọng khi “xuống tiền”.

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

Trong bối cảnh kinh tế và thị trường liên tục biến động, nhiều người trẻ đang dần thay đổi thói quen tài chính: không chỉ tiết kiệm tiền mặt mà bắt đầu tích lũy tài sản bằng vàng. Với sự tiện ích, vàng không chỉ là kênh cất giữ tài sản giá trị và sinh lời hiệu quả trong dài hạn, ngày nay, theo nhiều người, vàng còn được ví như một “chiếc thẻ ATM tài sản” nhờ khả năng thanh khoản linh hoạt, dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt khi cần.

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng từ lâu đã trở thành thói quen của nhiều gia đình Việt. Trong hành trình tích lũy tài sản bằng vàng, không ít người thường dành nhiều thời gian để chờ một mức giá "tốt" mới quyết định mua. Nhưng với những người có kinh nghiệm tích sản, điều họ quan tâm không chỉ là giá vàng hôm nay tăng hay giảm, mà còn là chọn đúng sản phẩm, đúng thương hiệu và đúng chiến lược tích lũy lâu dài.

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Trong quý III/2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 39.716 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 24,38% so với cùng kỳ năm 2025.

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Từ phản ánh của người dân liên quan đến giao dịch mua bán sản phẩm vàng có đính kim cương tại cửa hàng Kimberly Diamond, Sở Công Thương TP Cần Thơ đã chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường phối hợp xác minh.

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 với chủ đề “Chạm số - Sống xanh” do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025. Với các giải pháp đồng bộ của NHNN, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.

Yêu cầu giám sát, kiểm tra triển khai xăng sinh học E10 từ 1/6

Đề xuất điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường

Dự thảo đề xuất doanh nghiệp tự quyết định, kê khai giá xăng dầu theo thực tế kinh doanh, Nhà nước chuyển sang kiểm tra, giám sát và chỉ can thiệp bình ổn khi giá biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội.

Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế tầm thấp đóng góp 1,5% GDP

Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế tầm thấp đóng góp 1,5% GDP

Chiều 2/10, thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.